Reagim i fortë nga Brukseli/ BE paralajmëron Shqipërinë për Zvërnecin 

Nga Jakob Weizman, Politico.eu/ Komisioni Evropian ka paralajmëruar Shqipërinë kundër veprimeve që mund të ndikojnë në rrugën e saj të pranimit në BE, mes protestave të vazhdueshme kombëtare mbi një projekt zhvillimi të lidhur me Jared Kushner në bregdetin jugor të vendit.

Protestat kombëtare hynë në ditën e shtatë radhazi të dielën, ndërsa shqiptarët kërkojnë anulimin e një resorti luksoz të lidhur me dhëndrin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump, duke argumentuar se projekti kërcënon një zonë të mbrojtur të jetës së egër ku jetojnë flamingo, foka dhe vende folezimi të breshkave.

Komisioni Europian paralajmëron se projekti mund ta vendosë Shqipërinë në një kurs përplasjeje me rregullat mjedisore të BE-së, duke rrezikuar aftësinë e saj për të mbyllur Kapitullin 27 të gjelbërimit në bisedimet e saj të pranimit.

“Shqipëria duhet të përmbahet nga veprimet që mund të dëmtojnë përmbushjen e standardeve përmbyllëse dhe [ne] presim që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë”, - tha një zëdhënës i Komisionit Evropian për POLITICO në përgjigje të një pyetjeje në lidhje me prjektin kontrovers të propozuar.

“Në procesin e anëtarësimit në BE, si pjesë e standardeve përmbyllëse për negocimin e Kapitullit 27 mbi mjedisin dhe ndryshimet klimatike, Shqipëria pritet të përputhet plotësisht me legjislacionin e BE-së në këtë fushë, duke përfshirë Direktivat për Shpendët dhe Habitatet”, - tha zëdhënësi, duke kërkuar që Shqipëria të shfuqizojë ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe të “t’i japë fund” ligjit për investimet strategjike. Si pjesë e procesit të anëtarësimit në BE, Shqipëria pritet të përputhet me rregullat mjedisore të BE-së.

Zëdhënësi i tha gjithashtu POLITICO-s se ministri i mjedisit i Shqipërisë, Sofjan Jaupaj, e kishte informuar Komisionin Europian në Bruksel se ndërtimi i projektit është pezulluar dhe se një vlerësim i ndikimit në mjedis do të kryhet me shoqërinë civile.

“Ne ia kemi shprehur tashmë shqetësimet tona ministrit të mjedisit në lidhje me mangësitë e mundshme të këtij projekti”, tha zëdhënësi.

Jaupaj nuk iu përgjigj një kërkese për koment deri në kohën e publikimit.

I quajtur “Revolucioni i Flamingove” sipas emrit të flamingove që banojnë në zonën e mbrojtur, protestat u intensifikuan gjatë fundjavës, me thirrje në rritje për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Prokuroria antikorrupsion e Shqipërisë, SPAK, ka hapur gjithashtu një hetim në vitin 2024 mbi ndryshimet kontroverse në statusin e mbrojtur të zonës dhe pronësinë e tokës.

“Vërejmë se projekti është gjithashtu subjekt i hetimeve të vazhdueshme të SPAK-ut që thuhet se shtrihen përtej shqetësimeve mjedisore”, tha zëdhënësi.

Së fundmi, Rama i tha POLITICO-s se për momentin nuk ka shumë interes nga udhëheqësit e BE-së për trazirat politike në Shqipëri. Në një intervistë në margjinat e Samitit BE-Ballkani Perëndimor në Mal të Zi më 5 qershor, Rama gjithashtu pohoi se “nëse nuk do të ishte Jaredi, ata nuk do të interesoheshin fare” për projektin.

Shqiptarët në Nju Jork, Londër, Bruksel, Milano dhe Berlin, si dhe qytete të tjera në Shqipëri, u janë bashkuar thirrjeve që projekti të anulohet dhe që natyra e Shqipërisë të mos bjerë viktimë e turizmit të pakontrolluar.

Shqipëria është një nga vendet kryesore për t’u anëtarësuar në BE së bashku me Malin e Zi, dhe Rama ka vendosur një objektiv për t’u anëtarësuar në bllok deri në vitin 2030, me negociatat teknike që do të mbyllen në fund të vitit 2027.

Ky shqyrtim vjen për shkak të ndryshimeve të vitit 2024 në ligjin e Zonave të Mbrojtura të Shqipërisë, të cilat kritikët thonë se hapën derën për zhvillim në shkallë të gjerë në zonat e ndjeshme të jetës së egër. Kjo përfshin zonën e mbrojtur Vjosë - Nartë, ku ndodhet projekti që lidhet me Kushner dhe ku mungon një vlerësim i ndikimit në mjedis.

Brukseli gjithashtu i ka bërë presion prej kohësh Tiranës që të heqë dorë nga ligji i saj për Investimet Strategjike i vitit 2015, pasi ai u jep projekteve të favorizuara trajtim të përshpejtuar që rrezikon të anashkalojë mbrojtjet mjedisore të BE-së. ©Përshtati në shqip LAPSI.al