Kur ushtria ruse i tha Marias se babai i saj 59-vjeçar ishte qëlluar në vijën e frontit të luftës në Ukrainë dhe më vonë kishte vdekur nga plagët e marra, ajo u trondit dyfish. Jo vetëm që nuk ishte në dijeni se babai i saj, Yury , ishte rekrutuar në ushtri, por ishte informuar gjithashtu se ai ishte martuar vetëm 2 ditë para se të dërgohej në luftë.
“Jam ende në shok dhe ende nuk mund ta pranoj atë që ndodhi”, tha Maria duke qarë në tryezën e kuzhinës në apartamentin e saj të vogël në Shën Petersburg. “Në fillim, më dukej si një ëndërr. Edhe tani, ndonjëherë zgjohem duke menduar se duhet ta kem ëndërruar të gjithën. Por po ndodh vërtet”, shtoi ajo, duke qarë.
Nusja, të cilën Maria thotë se nuk e kishte takuar kurrë dhe as nuk e kishte dëgjuar të atin ta përmendte, ishte 22 vjet më e vogël se ai dhe ishte bërë e afërmja ligjore më e afërt e babait të saj, duke i dhënë asaj të drejtën për kompensim zyrtar. “Nuk kam folur kurrë me këtë grua”, tha Maria, 37 vjeçe. CNN po përdor vetëm emrin e saj të parë për arsye privatësie.
“Nuk di çfarë t'i them sepse menjëherë dyshova se ishte një mashtrim.” CNN tha se u përpoq të kontaktonte vejushën e Yury-t për koment.
Kur një ushtar rus vritet në betejë, njerëzit e tij më të afërt marrin shuma të mëdha nga ushtria duke filluar nga 5 milionë rubla (64,000 dollarë), kompensim që synon t'i sigurojë rekrutët se nëse ndodh më e keqja, të dashurit e tyre do të kenë kujdes.
Por në Rusi ka shqetësime në rritje se ky përfitim po shfrytëzohet gjithnjë e më shumë nga mashtrues të pamëshirshëm - të cilët zyrtarët rusë dhe media shtetërore i quajnë "vejusha të zeza". Ato mashtrojnë burra të cenueshëm me martesa të rreme përpara se t'i shoqërojnë në luftë, pastaj kërkojnë kompensim nëse burrat e tyre të rinj vriten, duke nxjerrë jashtë loje të afërmit e tjerë.
Muajt e fundit, rusët janë skandalizuar nga histori të shumta rreth rekrutëve që dyshohet se janë angazhuar në martesë përpara se të vdisnin në vijën e frontit, ose edhe madje janë martuar në shtratin e vdekjes.
Në një rast të raportuar gjerësisht të “vejusha e zezë” vitin e kaluar, një infermiere që punonte në një spital ushtarak u pushua nga puna pasi u akuzua se ishte martuar me 5 ushtarë nën kujdesin e saj përpara se ata të vdisnin nga plagët e marra për të marrë përfitimet e vdekjes.
Është një abuzim që ka prekur një nerv në një shoqëri që është gjithnjë e më e alarmuar se si lufta e vazhdueshme në Ukrainë - të cilën Kremlini ende e quan një "operacion ushtarak special" - po lë gjurmë në jetën në atdhe.
Në një sfond të një ekonomie në përkeqësim, mungesës së karburantit, kostos njerëzore gjithnjë në rritje dhe sulmeve dëmtuese të Ukrainës në tokën ruse, dënimi i mashtruesve po bëhet gjithnjë e më i fortë, me thirrje publike në rritje për një goditje zyrtare.
“Familjet e pjesëmarrësve në Operacionin Special Ushtarak kanë nevojë për mbrojtje nga kriminelët e paturpshëm, nga të ashtuquajturat ‘vejusha të zeza’, nga mashtruesit financiarë dhe telefonikë dhe grabitqarët që synojnë ata që kanë marrë pagesa monetare”, - tha Leonid Slutsky, një ligjvënës i njohur në parlamentin zakonisht jokritik të Rusisë, duke shtuar se “krime” të tilla tani po arrijnë “përmasa serioze”.
Këshilla cinike
Pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022, Kremlini i inkurajoi në mënyrë aktive rekrutët rusë të martoheshin, ndoshta për të forcuar mbështetjen familjare ose për të ngjallur një motivim shtesë për të luftuar. Fushata pro-martesës ishte gjithashtu në përputhje me promovimin e të ashtuquajturave vlera tradicionale nga Presidenti rus Vladimir Putin, në mes të rënies demografike në Rusi.
Autoritetet kërkuan të lehtësonin martesat e shpejta për ushtarët e sapo rekrutuar, gjë që do të shmangte periudhën e zakonshme të njoftimit, ndërsa televizioni shtetëror transmetoi dasma masive të organizuara nga zyrtarët vendorë për të përmirësuar më tej procesin.
Martesa me një ushtar, veçanërisht me një rekrut që do të dërgohet së shpejti në shërbim - për të cilin jetëgjatësia në vijat e frontit të "mullirit të mishit" është tani katastrofikisht e shkurtër - është parë madje si një mënyrë për të hyrë në shkallën e pronës ruse.
Në një podcast video të regjistruar në qytetin siberian të Tomskut vitin e kaluar, një agjent rus i pasurive të paluajtshme u ofroi këshilla çuditërisht cinike blerësve të ardhshëm të pronave.
“Jam një grua 30-vjeçare, por nëse dua të blej një apartament, ku duhet t’i gjej paratë?” pyeti prezantuesja, Darya Cherdantseva. “Është e thjeshtë”, u përgjigj agjentja Marina Orlova. “Gjeni një burrë që shërben në Operacionin Special Ushtarak dhe kur ai të vritet, do të merrni 8 milionë rubla (102,000 dollarë)”, qeshi ajo. “Shumë gra po blejnë apartamente të lira si kjo këto ditë. Është biznes”, shtoi Orlova.
Të dyja gratë u ndoqën penalisht, iu dhanë dënime të gjata me shërbim komunitar dhe u detyruan t’u kërkonin falje ushtarëve dhe grave të tyre.
Gjykatat ruse kanë ndërhyrë edhe në raste të tjera të profilit të lartë, siç është sherri shumë publik midis nënës së një ushtari rus nga Ryazan dhe një gruaje vendase që ai takoi dhe u martua gjatë një periudhe të shkurtër pushimi nga vijat e frontit. Ushtari, Georgy Kostyrko, u takua me Angelina Varyukhinën në internet dhe u martua me të 10 ditë më vonë, përpara se t'i ribashkohej njësisë së tij.
Sipas nënës së Kostyrkos, gruaja e re shpejt filloi të postonte fotografi dhe video të saj me burra të tjerë në mediat sociale dhe djali i saj kërkoi divorc. Por ai u vra në aksion para se të finalizoheshin dokumentet, duke e lënë atë si përfituesen ligjore të kompensimit të vdekjes.
Varyukhina ofroi një version tjetër, duke thënë se akuzat për martesën e saj të shkurtër ishin një përpjekje për të “nxirë” reputacionin e saj dhe se ajo dhe Kostyrko u pajtuan pasi u grindën. Ajo tha se imazhet e saj në internet me burra të tjerë kishin për qëllim ta bënin Georgin xheloz.
Statusi i Varyukhinës si i afërm më i afërt u rrëzua përfundimisht në gjykata, por skandali shkaktoi zemërim të gjerë.
Por ka pasur edhe incidente tronditëse ku anëtarë të forcave të sigurisë ruse duket se janë përfshirë në orkestrimin e mashtrimeve me “vejushat e zeza”, duke komplotuar me gratë për të dërguar burrat e tyre të rekrutuar rishtas në misione të rrezikshme në këmbim të një pjese të kompensimit nëse ata vriten.
Në një rast vitin e kaluar, mediat ruse raportuan për një hetim në Primorsky Krai, në lindjen e largët të vendit, mbi një skemë të dyshuar që përfshinte një oficer urdhër-ushtarak, një rreshter dhe një kontabilist ushtarak. Të tre u akuzuan për rekrutimin e burrave të pambrojtur, përfshirë jetimë dhe njerëz pa të afërm të ngushtë, dhe për rregullimin e martesave për ta. Rekrutët dyshohet se më pas dërgoheshin në pozicione me rrezik të lartë në vijën e frontit, ku kishin më shumë gjasa të vriteshin në luftime. Që atëherë nuk ka pasur përditësime publike mbi rastin. ©LAPSI.al
