Suedia është vendi më i fundit anëtar i Bashkimit Evropian që publikisht kërkon pezullimin e komponentit tregtar të marrëveshjes së asociimit të BE-së me Izraelin, ndërsa kushtet humanitare në Gaza vazhdojnë të përkeqësohen.
“Situata në Gaza është absolutisht e mjerueshme dhe Izraeli nuk po përmbush detyrimet më bazike dhe angazhimet e dakorduara lidhur me ndihmën humanitare,” tha kryeministri suedez Ulf Kristersson.
“Suedia për këtë arsye kërkon që BE-ja, sa më shpejt të jetë e mundur, të ng zamë komponentin tregtar të marrëveshjes së asociimit,” shtoi Kristersson. “Presioni ekonomik ndaj Izraelit duhet të rritet. Qeveria izraelite duhet të lejojë ndihmën humanitare pa kufizime në Gaza.”
Thirrja e Suedisë i shtohet presionit në rritje brenda BE-së ndaj Izraelit për shkak të ofensivës së tij të vazhdueshme në Gaza, ku dhjetëra mijëra persona janë vrarë si pasojë e kundërpërgjigjes ushtarake ndaj militantëve të Hamasit për sulmin e 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit.
Të hënën, Komisioni Evropian propozoi pezullimin e disa pjesëve të Marrëveshjes së Asociimit BE-Izrael që lidhen me një projekt kërkimor të profilit të lartë, duke përmendur një “katastrofë humanitare” që, sipas Komisionit, kërcënon “praktikisht të gjithë popullsinë e Gazës”. Kjo nismë u bllokua në një takim të ambasadorëve ditën e martë nga Gjermania dhe tre shtete të tjera anëtare.
Të mërkurën, edhe Holanda njoftoi se mbështet pezullimin e kapitullit tregtar të marrëveshjes.
Duke komentuar deklaratën e Suedisë, një zëdhënës i ministrit të Jashtëm holandez, Caspar Veldkamp, tha: “Ministri e mirëpret faktin që Suedia i bashkohet thirrjes së Holandës.”
“Duhet të rrisim presionin ndaj qeverisë izraelite, sepse ajo duhet të bëjë më shumë për të lehtësuar ndihmën humanitare. Marrëveshja ndërmjet BE-së dhe Izraelit për ndihmën dhe aksesin humanitar duhet të respektohet plotësisht,” shtoi zëdhënësi.
Marrëveshja e Asociimit BE-Izrael, në fuqi që prej vitit 2000, përbën bazën ligjore të marrëdhënieve BE-Izrael, përfshirë tregtinë preferenciale. Masat tregtare mund të ndryshohen me një shumicë të cilësuar votash mes të 27 vendeve anëtare të BE-së.
