Burri im dhe unë sapo pamë të katër episodet e serialit të ri të Netflix, “Adoleshenca” dhe nuk po mundemi të ndalojmë së menduari apo duke folur për të. “Adoleshenca” është një vështrim i papërpunuar dhe i pafiltruar për vitet e trazuara të adoleshencës në epokën dixhitale. Për ata që nuk e kanë parë, seriali flet për 13-vjeçarin Jamie Miller, i cili akuzohet për vrasjen e një shoqeje të klasës, Katie Leonard.
Nuk ka mistere, pa skena të tmerrshme, thjesht një eksplorim i fuqishëm i “pse?” Jamie ka një familje të kujdesshme që nuk është e çrregullt apo jofunksionale, pa flamuj të kuq të mëdhenj.
Një aspekt që tërheq vëmendjen në këtë rast janë mediat sociale, me figura si Andrew Tate dhe Manosphere. Si prind, por edhe si prind i një djali, ky serial tronditi diçka tek unë. Të shikosh “Adoleshencën” nuk ka të bëjë vetëm me të kuptuarit e asaj që kalojnë fëmijët dhe të rinjtë, ka të bëjë me njohjen e vendit që kanë prindërit në këtë situatë. Seriali ofron njohuri kryesore se si kultura dixhitale i formëson fëmijët dhe të rinjtë dhe çfarë mund të bëjnë prindërit për të ndihmuar. Më poshtë janë disa këshilla.
1. Merrni kontrollin dixhital
Si të gjithë prindërit, edhe unë po përpiqem të rris një fëmijë të sjellshëm, ta mbaj të sigurt dhe ta përgatis për moshën madhore. Sapo hyjnë në botën dixhitale, ekspozimi është i pakapërcyeshëm. Kontrolli dixhitale është hapi i parë. Përpiquni të vendosni kufij të kohës para ekranit dhe të inkurajoni periudha pa pajisjet. Në vend që ta bëni armikun e kohës para ekranit, inkurajoni aktivitetet jashtë si sporte, hobi. Sa më pak të varur të jenë nga ekranet, aq më e lehtë është të vendosësh kufij.
2. Udhëzues, jo vetëm roje
Pasi të keni vendosur kufizimet, çfarë vjen më pas? “Adoleshenca” e bën të qartë një gjë: vetëm vendosja e kufijve nuk mjafton. Fëmijët do të gjejnë mënyra për të shmangur kufizimet e kohës para ekranit dhe ndikimi depërton nga kudo.
Në vend që të mbështeteni vetëm në kontrollin prindëror, bëni biseda të rregullta për atë që fëmija juaj po shikon, kë ndjek dhe si ndihet për këtë. Bëni pyetje në vend të leksioneve. Zhargoni ndryshon nga brezi në brez, emojit nënkuptojnë gjëra që truri ynë nuk mund t'i kuptojë. Duke pasur një linjë të hapur komunikimi me fëmijët tuaj, kjo do t'ju mbajë të keni kontrollin.
3. Mësoni të menduarit kritik
Fëmijët do të ndeshen me të gjitha llojet e përmbajtjeve, pavarësisht se sa shumë i kufizojmë ne. T'i mësosh ata që të vënë në dyshim atë që shohin, të sfidojnë narrativat e dëmshme dhe të mendojnë vetë është mbrojtja më e mirë. Sipas psikologëve "duke inkurajuar diskutime të hapura dhe duke i sfiduar ata të marrin në konsideratë perspektiva të ndryshme, prindërit mund t'i ndihmojnë fëmijët e tyre të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të lundruar në një botë gjithnjë e më komplekse. Monitoroni aktivitetet e fëmijëve tuaj në internet, bisedoni me ta rregullisht dhe dëgjoni dy herë më shumë."
4. Ne jemi të gjithë përgjegjës
Virusi ideologjik (Man Box, Boy Code, maskuliniteti i pasigurt) që kolonizoi mendjen e Jamie shkon edhe më thellë. Nis nga një shaka që burri bën me miqtë për gruan e tij, më pas do të vazhdojë në shkollë dhe do të përforcohet vazhdimisht në përmbajtjen që ata konsumojnë. Sado e pamundur të jetë censurimi i gjithë kësaj mund të fillojmë duke u thënë djemve të rinj se cila është e drejta dhe cila e gabuara. Është kaq e thjeshtë. Mosrespektimi duhet të ndalojë së qeni i kalueshëm si një shaka e përcjellë në WhatsApp.
5. Kërkoni ndihmë
Në episodin e fundit të serialit, prindërit ballafaqohen me pyetjet nëse e kanë anashkaluar temperamentin e tmerrshëm të djalit të tyre. Peizazhi i ri i internetit është i gjerë dhe mund të jetë i frikshëm për fëmijët. Nëse vazhdoni të angazhoheni në biseda të vazhdueshme me fëmijët tuaj, do të vini re ndryshimet e sjelljes në shumicën e rasteve.
"Nëse jeni të shqetësuar për sjelljen ose shëndetin mendor të fëmijës suaj, flisni me mjekun tuaj të përgjithshëm, mund të ketë një çështje biologjike. Nëse ata e kanë përjashtuar këtë dhe ata mendojnë se “ndoshta diçka psikologjike po ndodh këtu”, ata mund të ndihmojnë në zhvillimin e një plani të shëndetit mendor për ju dhe t'ju referojnë te psikologu përkatës”.
LEXO EDHE: “Adolescence”/ Pse ky film i ka tronditur të gjithë
“Adoleshenca” nuk ofron një udhëzues hap pas hapi për prindërimin në epokën dixhitale, sepse nuk ka një të tillë. Ai thjesht bën një pasqyrë për botën që ne të gjithë po lundrojmë, duke ekspozuar presionet e ngadalta, ndikimet e fshehura dhe bisedat e vështira që vijnë me të. Marrja nuk duhet të na fusë në panik ose t’i shkëpusim plotësisht. Duhet të jeni të vetëdijshëm, të qëndroni të angazhuar dhe të pranoni se asnjë filtër, rregull ose kufizim nuk do të zëvendësojë kurrë nevojën për biseda të hapura dhe zgjedhje të vetëdijshme. ©Shivangi Gulati Bhambani Përktheu LAPSI.al
