MADRID – Pedro Sánchez u gjend gjithnjë e më i izoluar në Evropë të premten në mbrëmje, ndërsa liderët evropianë e shndërruan krizën e emigracionit në Ceuta në një test për besueshmërinë e Spanjës në kontrollin e kufijve të Bashkimit Evropian.
Pas disa ditësh tensionesh në rritje, mijëra persona hynë në Ceuta nga deti dhe përmes kufirit tokësor të enjten, duke detyruar Madridin të dislokojë ushtrinë dhe të mbyllë kufirin e Melillës – enklava tjetër spanjolle në Afrikën e Veriut, në kufi me Marokun – si përgjigje ndaj fluksit masiv të emigrantëve të parregullt.
Në një tregues se sa shumë është zhvendosur djathtas boshti politik evropian në çështjen e emigracionit, shumica e liderëve evropianë u përqendruan kryesisht te menaxhimi i audiencave të tyre të brendshme.
Italia pezulloi zyrtarisht bashkëpunimin në kuadër të zonës Schengen me Spanjën dhe mbylli kufijtë detarë dhe ajrorë me këtë vend të premten. Roma dhe Parisi ranë gjithashtu dakord të forcojnë kontrollet përgjatë kufirit të tyre tokësor. Ndërkohë, Finlanda dhe Danimarka shkuan edhe më tej duke kërcënuar me përjashtimin e Spanjës nga zona e lëvizjes së lirë të BE-së, ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz i kërkoi Spanjës që “duhet të rimarrë kontrollin” mbi territorin.
Edhe pse kriza po zbehej me shpejtësi, pasi sipas autoriteteve spanjolle më shumë se 48.300 marokenë ishin kthyer vullnetarisht në vendin e tyre, reagimi politik vazhdoi gjatë gjithë së premtes.
Thirrjet nga liderët kombëtarë të BE-së për pezullimin e Spanjës nga Schengen u shtuan njëra pas tjetrës. Fillimisht erdhën nga rivalja e kahershme e Sánchez, Giorgia Meloni, e cila mbështet hapur partinë e ekstremit të djathtë spanjoll Vox, dhe më pas nga kryeministrja daneze Mette Frederiksen, e cila, të paktën formalisht, i përket së njëjtës familje politike socialiste.
Megjithatë, ideja për pezullimin e bashkëpunimit Schengen me Spanjën është juridikisht shumë e diskutueshme dhe në realitet nuk ka qenë kurrë një opsion serioz.
“Nuk është e mundur të përjashtohet një shtet nga Schengeni në këtë mënyrë, ashtu siç nuk është e mundur të përjashtohet një shtet anëtar nga Bashkimi Evropian. Kjo është thjesht një keqpërdorim i gjuhës”, tha Cécilia Rizcallah, profesore e së drejtës dhe të drejtave të njeriut në Universitetin UCLouvain Saint-Louis në Bruksel.
Një zyrtar i lartë i Komisionit Evropian sugjeroi se gjasat që emigrantët të arrijnë në territorin kontinental të Evropës janë të ulëta.
“Deri tani nuk kemi parë lëvizje të mëtejshme nga Ceuta drejt Spanjës kontinentale apo shteteve të tjera anëtare”, deklaroi zyrtari i BE-së gjatë një informimi për gazetarët të premten pasdite.
BE-ja e klasifikon Marokun si një “vend të sigurt origjine”, çka do të thotë se është shumë e rrallë që personave që hyjnë në BE nga Maroku t’u jepet azil.
Megjithatë, Sánchez u detyrua të bëjë thirrje për unitet të premten.
“Nuk është koha për t’u përçarë”, shkroi ai në rrjetin X. “Është koha të vazhdojmë të ndërtojmë një Bashkim Evropian të fortë dhe të bashkuar.”
Ekstremi i djathtë i hedh benzinë zjarrit
Kriza ishte një mundësi ideale për forcat e ekstremit të djathtë.
Ndërsa pamjet dramatike nga Ceuta u përhapën në rrjetet sociale të enjten, forcat e qendrës së djathtë dhe të ekstremit të djathtë në Evropë nisën një garë politike për të goditur sa më fort Sánchez dhe qeverinë e tij të koalicionit me të majtën radikale.
Anëtarët e Partisë Popullore Evropiane (EPP), të cilët synojnë një fitore në zgjedhjet spanjolle të vitit 2027, u përpoqën veçanërisht të godisnin socialistët për vendimin e tyre për të legalizuar statusin e rreth 500 mijë emigrantëve, një politikë që e kanë kundërshtuar prej kohësh.
Megjithatë, ekstremi i djathtë i parapriu.
Matteo Salvini, lideri i partisë italiane Lega, ishte i pari që kërkoi në rrjetet sociale pezullimin e bashkëpunimit Schengen me Spanjën të enjten. Fushata u përhap shpejt me mbështetjen e aleatëve të tij francezë nga Rassemblement National. Mes tyre ishte edhe Jordan Bardella, kreu i grupimit Patriots, i cili akuzoi Sánchez se kishte nxitur një “vërshim të paprecedentë”.
Figura të rëndësishme të qeverisë italiane, përfshirë ministrin e Jashtëm Antonio Tajani, iu bashkuan më pas publikisht kërkesës për pezullimin e Spanjës nga Schengeni të enjten në mbrëmje, gjë që nxiti deklarata të ngjashme edhe nga qeveri të tjera evropiane, përfshirë Austrinë të premten.
Presioni mbi Madridin u shtua edhe më shumë kur reagimet kaluan Atlantikun. Zëra me ndikim të kampit konservator në SHBA, si edhe Departamenti Amerikan i Shtetit, i paraqitën ngjarjet si provë se politikat pro-emigracionit të Sánchez kishin dështuar.
Pronari i platformës X, Elon Musk, u bë qendra e qarkullimit të qindra videove që tregonin njerëz duke kaluar kufirin spanjoll. Ai ndau gjithashtu një video të Eva Vlaardingerbroek, aktiviste holandeze e ekstremit të djathtë, e cila është fytyra e peticionit “Save Europe”, që kërkon deportime masive.
Edhe liderët që nuk mbështetën hapur thirrjen e Melonit adoptuan një ton më të ashpër.
Kryeministri polak Donald Tusk i kërkoi Madridit të ndiqte shembullin e Polonisë në kufirin me Bjellorusinë, duke deklaruar se Spanja “duhet të ndjekë shembullin tonë nëse Schengeni do të mbijetojë”.
Franca mbajti një qëndrim më pajtues sesa disa partnerë të tjerë evropianë, duke theksuar se ishte “e gatshme të ndihmojë” Madridin, nëse kjo do të kërkohej, përfshirë edhe përmes Frontex. Megjithatë, Emmanuel Macronit iu deshën më shumë se 24 orë nga shpërthimi i krizës për të shprehur publikisht solidaritetin me Spanjën.
Zyrtarët e BE-së thanë se rreth 30 roje kufitare të Frontex janë të dislokuar në kufirin e Ceutës, por Madridi nuk kishte kërkuar përforcime shtesë.
Në vend që të shprehte mbështetje të drejtpërdrejtë politike për Sánchez, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, vuri theksin te “partneriteti i ngushtë i BE-së me Marokun” në një postim në rrjetet sociale. Ajo i cilësoi pamjet nga Ceuta si “të papranueshme”, ndërsa bëri thirrje për shkatërrimin e rrjeteve të trafikantëve dhe për kthime më të shpejta të emigrantëve sipas rregullave ekzistuese të BE-së.
Në të kundërt, António Costa, lideri socialist që drejton Këshillin Evropian, dukej i vendosur të mos e linte Sánchez të izoluar. Vonë të premten, ai përgëzoi Spanjën për reagimin e saj “të vendosur” dhe i shprehu Sánchez “solidaritet të plotë”./Euractiv
