Organizata Botërore e Shëndetësisë ka rekomanduar përdorimin e barnave të reja për uljen e peshës për të frenuar rritjen e shpejtë të obezitetit, duke u bërë thirrje kompanive farmaceutike që të ulin çmimet dhe të zgjerojnë prodhimin, në mënyrë që edhe vendet me të ardhura të ulëta të përfitojnë.
Udhëzimi i ri i trajtimit i OBSH-së përfshin një rekomandim të kushtëzuar për përdorimin e të ashtuquajturave GLP-1 – si Wegovy, Ozempic dhe Mounjaro, si pjesë e një qasjeje më të gjerë që përfshin ushqyerje të shëndetshme, aktivitet fizik dhe mbështetje nga mjekët. OBSH e përshkroi rekomandimin si “të kushtëzuar” për shkak të të dhënave të kufizuara mbi efikasitetin dhe sigurinë afatgjatë të GLP-1. Rekomandimi përjashton gratë shtatzëna.
Ndërsa GLP-1 janë trajtim tashmë i konsoliduar në vendet me të ardhura të larta, OBSH paralajmëron se ato mund të arrijnë te më pak se 10 për qind e njerëzve që mund të përfitojnë deri në vitin 2030. Ndër vendet me normat më të larta të obezitetit janë ato në Lindjen e Mesme, Amerikën Latine dhe ishujt e Paqësorit. Ndërkohë, Wegovy ishte i disponueshëm vetëm në rreth 15 vende në fillim të këtij viti.
OBSH kërkon që kompanitë farmaceutike të marrin në konsideratë çmimet e diferencuara (çmime më të ulëta në vendet me të ardhura të ulëta) dhe licencimin vullnetar të patentave dhe teknologjisë, për të lejuar prodhues të tjerë në mbarë botën të prodhojnë GLP-1, për të zgjeruar aksesin në këto barna.
Jeremy Farrar, drejtor i asistent në OBSH, i tha POLITICO-s se udhëzimet do të japin gjithashtu një “dritë të pastër dhe jeshile” për prodhuesit e barnave gjenerike që të prodhojnë versione më të lira të GLP-1, kur patentat të skadojnë.
Francesca Celletti, këshilltare e lartë për obezitetin në OBSH, i tha POLITICO-s se nevojitet “veprim vendimtar” për të zgjeruar aksesin te GLP-1, duke përmendur si shembull barnat antiretrovirale të HIV-së në fillim të këtij shekulli. “Të gjithë menduam se ishte e pamundur… dhe pastaj çmimi ra”, tha ajo.
Patentat kryesore mbi semaglutide, përbërësi në barnat e Novo Nordisk për diabetin dhe uljen e peshës, Ozempic dhe Wegovy, do të skadojnë në disa vende vitin e ardhshëm, duke përfshirë Indinë, Brazilin dhe Kinën.
Gjigandi indian i barnave gjenerike Dr. Reddy’s planifikon të lançojë një medikament gjenerik me bazë semaglutide për uljen e peshës në 87 vende në vitin 2026, tha CEO i tij, Erez Israeli, më herët këtë vit, sipas Reuters.
“SHBA-ja dhe Europa do të hapen më vonë… (dhe) të gjitha tregjet e tjera perëndimore do të hapen mes viteve 2029 deri 2033,” u tha Israeli gazetarëve pas publikimit të rezultateve tremujore në korrik.
Çmimet pritet të bien sapo gjenerikët të hyjnë në treg, por ky nuk është i vetmi pengesë. Barnat që administrohen me injeksion, për shembull, kërkojnë ruajtje në zinxhir të ftohtë. Dhe sistemet shëndetësore duhet të jenë të pajisura që të shpërndajnë barnat sapo ato të bëhen të përballueshme, tha Celletti./Politico.eu
