Rrjeti mediatik publik austriak ORF ka publikuar një investigim me disa pjesë për ndalimin e TikTok-ut në Shqipëri. Gazetarja Franziska Schinderle thekson në dokumentarin ‘Vendi pa TikTok- Shqipëria si laborator testimi’ se Edi Rama përfitoi politikisht nga ky ndalim. Sipas saj, alarmi për censurën erdhi nga Vjena. Një ekspert theksoi se qeveria po zbatonte një procedurë filtrimi dhe censure.
Aplikacioni kinez i videove të shkurtra “TikTok” është një nga rrjetet sociale më të njohura në botë. Më shumë se 1.6 miliardë njerëz e përdorin atë, kryesisht të rinjtë. Por në platformë qarkullojnë jo vetëm video kërcimi apo mace, por edhe përmbajtje problematike: bullizëm, urrejtje, fanatizëm fetar.
Demokracitë perëndimore po e trajtojnë TikTok-un me hezitim. Në Austri, aplikacioni është i ndaluar në telefonat zyrtarë të nëpunësve shtetërorë dhe punonjësve të ministrive. SHBA kërkojnë që kompania mëmë kineze “ByteDance” të detyrohet të shesë degën e saj amerikane.
Vëmendja te Shqipëria
Në nëntor 2024, një 14-vjeçar vritet me thikë nga një bashkëmoshatar në një shkollë në Tiranë. Ky vrasje u bë pika e kthesës për ndalimin e TikTok-ut në Shqipëri – por çfarë ndodhi saktësisht?
Franziska Tschinderle vizitoi prindërit e djalit të vrarë. Emrin e tij, Martin Cani, tashmë e njeh gjithë vendi. Por ngjarja mbetet një mister. Veçanërisht pyetja se çfarë roli luajtën platformat e rrjeteve sociale në konfliktin që çoi në tragjedi, pasi Martin në fakt nuk kishte TikTok fare. Në vend që të kalonte kohën në internet, ai preferonte të ishte në fushën e futbollit.
Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë dhe nismëtari i ndalimit të TikTok-ut, është një lloj politikani që vetë do të bëhej viral në TikTok. Asnjë udhëheqës tjetër në Ballkan nuk e përdor rrjetin në mënyrë kaq të aftë sa ish-basketbollisti dhe artisti i diplomuar. Kjo lidhet edhe me faktin që Rama dallohet nga imazhi klasik i një burrështetasi.
Gjatë fushatës zgjedhore, ai shfaqet edhe me tuta sportive dhe atlete të bardha. Rama ka podcast-in e tij dhe del dy herë në javë “live” në Facebook për të diskutuar me ndjekësit. Pse do të ndalonte një platformë nga e cila vetë mund të përfitonte?
Mbrojtja e të rinjve vs censura
Opozita në Shqipëri mendon se e ka përgjigjen. Ajo flet për censurë në prag të zgjedhjeve parlamentare, të cilat u mbajtën më 11 maj 2025.
Në mars 2025, një ekspert shqiptar i sigurisë kibernetike me emrin Besmir Semanaj reagoi publikisht. Ai kishte punuar për vite me radhë për operatorin më të madh të telekomunikacionit në Shqipëri dhe jeton tani në Vjenë. Në një postim në Facebook, Semanaj zbuloi se qeveria po zbaton një proces të quajtur "Deep Package Inspection" (DPI) – një procedurë teknike që lejon filtrimin e të dhënave në rrjet.
Autoritetet shqiptare theksojnë se DPI po përdoret vetëm për bllokimin e TikTok-ut. Por edhe ekspertë ndërkombëtarë kanë ngritur pyetje të ligjshme, pasi shtetet autoritare si Turqia e përdorin këtë teknologji prej vitesh për censurimin e internetit ose për ngadalësimin e tij gjatë protestave.
Në aspektin politik, Edi Rama duket se ka përfituar nga ndalimi. Ai fitoi zgjedhjet e 11 majit 2025 me shumicë absolute. Edhe nga ana e BE-së nuk ka pasur kritika ndaj këtij vendimi kontrovers. Protestat masive munguan.
Tre skenarë
Ndërkohë që publiku është shkëputur nga kjo çështje, autorja Franziska Tschinderle bën një përmbledhje dhe hedh një sy drejt së ardhmes. Ajo paraqet tre teori mbi arsyet e ndalimit të TikTok-ut.
Në rastin më të mirë, gjithçka është thjesht një manovër PR dhe ndalimi i TikTok-ut do të jetë histori brenda pak muajsh.
Në rastin më të keq, qeveria e një vendi kandidat për anëtarësim në BE ka në dorë një mjet të fuqishëm kontrolli që askush nuk do të mund t’ia heqë më.
