Pamje alarmante vijnë nga Poçemi në Mallakastër, në afërsi të fushës naftëmbajtëse Gorisht-Kocul, e administruar nga kompania shtetërore Albpetrol. Rrjedhjet e naftës së papërpunuar, që nis nga stacionet e kompanisë dhe derdhet në Përroin e Madh të Mërtirajt, po përfundojnë në lumin Vjosë, duke ndotur një nga pasuritë më të mëdha natyrore të Shqipërisë.
Zona përmban rreth 150 puse aktive nafte të shtrira në 6 km². Megjithëse këto ndodhen jashtë kufijve administrativë të Parkut Kombëtar të Vjosës, ndikimi i ndotjes është i drejtpërdrejtë.
Kompanitë janë përpjekur të pastrojnë përroin që derdhet në Vjosë, por sipas Nikës, “është një përpjekje amatoreske”. Ai bën thirrje për zbatimin e parimit “ndotësi paguan” dhe hartimin e një plani të plotë rehabilitimi.
Situata është bërë më kritike këtë vit për shkak të temperaturave të larta, të cilat kanë ndihmuar përhapjen më të shpejtë të naftës në ujë. Organizata ndërkombëtare “Blue Heart River” ka cilësuar ndotjen si “alarmante”, ndërsa reagimi institucional vazhdon të mungojë.
Ndërkohë, vetëm një muaj më parë, Shqipëria aplikoi për të përfshirë Vjosën në Rrjetin e Rezervave të Biosferës të UNESCO-s. Ironikisht, i njëjti lumë që synohet të ruhet në nivel ndërkombëtar, po shkatërrohet para syve të një shteti që zgjedh të mos shohë.
Aktivistë si Joshua David Lim, të organizatës RiverWatch, kanë dokumentuar përmes videove ndotjen në Vjosë, duke e përshkruar atë si “një lumë të vdekur, ku asgjë nuk mbijeton”. Organizata “EcoAlbania” publikoi pamje të reja ku dallohet një gjarpër i ngordhur në brigjet e lumit, viktimë e drejtpërdrejtë e ndotjes me naftë.
Ndërkohë që Shqipëria mburret me Parkun Kombëtar të Vjosës – të vetmin lumë të egër në Evropë – veprimet (apo mungesa e tyre) e institucioneve flasin për një hipokrizi të trashë që po i jep natyrës shqiptare një biletë pa kthim.
