Flash

Shkëlqimi dhe rënia e Vlora Hysenit/ Shefja e SHISH nën hetim në dosjen e AKSHI-t

Tre vjet pas emërimit, gruaja që Rama e cilësoi si një “garanci të plotë” për inteligjencën shqiptare është pezulluar nga detyra dhe vendosur në “arrest në shtëpi” në kuadër të një hetimi të SPAK, i cili lidhet me dosjen për manipulimin e tenderëve të Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit.

21:34

Si u bë Oktoberfesti një traditë e shtatorit

Lapsi.al 22 September 2026

Festat e Oktoberfestit zhvillohen sot në të gjithë botën, por festivali origjinal, dhe më i famshmi, mbahet në Mynih. Çdo vit, më shumë se 6 milionë njerëz mblidhen në qytetin gjerman për të marrë pjesë në të, duke konsumuar në total rreth 6.5 milionë litra birrë, ndërsa festojnë kulturën bavareze.

Festivali fillon në shtator, gjë që ngre pyetjen: Pse quhet Oktoberfest?

Kur u mbajt Oktoberfesti i parë?

Oktoberfesti nisi si një festë pesëditore dasme, që filloi me 12 tetor 1810. Festimet nderonin martesën e princit të kurorës së Bavarisë, Ludwigut, mbretit të ardhshëm Ludwig I, me princeshën Therese të Sakse-Hildburghausenit. Festa e dasmës përfundoi me një garë kuajsh të zhvilluar në një hapësirë të hapur, e cila më vonë u bë e njohur si Theresienwiese, vendi ku zhvillohet sot Oktoberfesti i Mynihut. Festa ishte aq e suksesshme sa u shndërrua në një festival vjetor, duke ruajtur emrin që lidhej me festimin e tij fillestar në tetor.

Në vitin 1811, gara e kuajve u zhvillua së bashku me një panair bujqësor të organizuar nga Shoqata Bujqësore e Bavarisë. Deri në vitin 1818, aty shërbehej ushqim dhe pije, ndërsa në fund të shekullit XX nisën të ndërtoheshin salla të përkohshme birre prej kompensate.

Birra ishte një element veçanërisht i rëndësishëm i Oktoberfestit, falë një dekreti të vitit 1553 që ndalonte prodhimin e birrës gjatë muajve të ngrohtë të verës, për arsye sigurie dhe cilësie. Para se bavarezët të mund të fillonin prodhimin e birrës në vjeshtë, duhej të zbraznin rezervat e tyre. Prodhuesit përgatitnin në mars një birrë më të fortë, e cila mund të ruhej gjatë verës në bodrume të freskëta. Kjo birrë e stilit Märzen u lidh më vonë ngushtë me Oktoberfestin dhe festivali ofronte mundësinë për të konsumuar birrën e mbetur, në mënyrë që fuçitë të ishin gati për korrjen e drithit në tetor.

Ndërsa festivali vazhdoi të zgjerohej dhe të shndërrohej në një festë më të gjatë e më të madhe, data e tij ndryshoi.

Pse festivali u zhvendos nga tetori në shtator?

Oktoberfesti u zhvillua në tetor deri në vitin 1871. Një vit më vonë, festivali u zhvendos në shtator për të përfituar nga ditët më të gjata dhe moti më i ngrohtë i këtij muaji. Që atëherë, eventi ka nisur në shtator, megjithëse tradicionalisht përfundon të dielën e parë të tetorit.

Kur është Oktoberfesti 2026?

Në vitin 2026, Oktoberfesti i Mynihut filloi të shtunën, me 19 shtator, dhe vazhdon deri të dielën, me 4 tetor. Dita e hapjes së festivalit, i cili zakonisht zgjat 16 ditë, është të shtunën që bie me 15 shtator ose pas kësaj date, ndërsa eventi vazhdon deri të dielën e parë të tetorit.

Në ditën e hapjes, para hapjes ceremoniale të fuçisë së parë të birrës në mesditë, pjesëmarrësit marrin pjesë në një paradë 6.5 kilometra të gjatë të pronarëve të lokaleve dhe fabrikave të birrës së Oktoberfestit. Karroca të zbukuruara dhe qerre të tërhequra nga kuajt kalojnë nëpër Mynih drejt hapësirës së festivalit. Një paradë e veçantë me veshje tradicionale dhe gjuetarë zhvillohet të nesërmen.

Oktoberfesti nis zyrtarisht kur kryetari i bashkisë së Mynihut hap fuçinë e parë në çadrën e birrës FesthalleSchottenhamel dhe shpall “Ozapftis!”, që në dialektin bavarez do të thotë “U hap fuçia!”. Kjo traditë e hapjes ceremoniale të fuçisë nisi në vitin 1950 me kryetarin e bashkisë ThomasWimmer.

Kur filluan amerikanët të festonin Oktoberfestin?

Oktoberfesti u festua për herë të parë në Shtetet e Bashkuara më 13-15 tetor 1961, në La Crosse, Wisconsin. Gjatë viteve 1960 dhe ’70, festimet lokale u përhapën në të gjithë vendin. Sot, Cincinnati pretendon se Oktoberfest Zinzinnati, i cili nisi në vitin 1976, është festimi më i madh i Oktoberfestit në Shtetet e Bashkuara.

Oktoberfestet që zhvillohen në Amerikë nuk ndjekin gjithmonë datat e Mynihut. Në Shtetet e Bashkuara, shumë prej festimeve zhvillohen gjatë një ose dy fundjavave, në vend që të zgjasin për disa javë, ndërsa disa evente nisin në tetor. Për shembull, Oktoberfesti i Denverit në vitin 2026 zhvillohet gjatë dy fundjavave të fundit të shtatorit, ndërsa Oktoberfesti i vitit 2026 në Bethlehem, Pensilvani, zhvillohet gjatë dy fundjavave të para të tetorit. /Syri.net

Të këshilluara

ide

Rënia e Vlorës në shtratin e krimit

Vlora nuk është as dardhë e as pjeshkë që dikush e ha pas shpinës së kryeminstrit. Ajo është ilustrimi më eklatant se si vetë Edi Rama i ka vënë institucionet e vendit në shërbim të pushtetit të tij, që në thelb është pushteti i krimit

14:48 Armand Shkullaku

Haga, si përfundim i një epoke të gjatë yes man-izmi

Nga drama e 16 shtatorit, që po rekemi ta konsumojmë si popujt primitivë me lotë, mallkime, ofshama dhe qurravitje duhet të dimë të nxjerrim një mësim: Këtej e tutje askush nuk do të na rrespektojë, po nuk ditëm të respektojmë vetveten. Sepse verdikti i asaj gjykate të instrumentalizuar erdhi si pasojë e servilizmit tonë të verbër ndaj perëndimit

16:25 Andi Bushati

MOTI TIRANA

14°c

KËMBIMI EURO

91.40

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Me sytë katër

PAPARAZZI