Who is competent to react if documentation is destroyed in Serbian institutions in Kosovo and who can prevent the possible removal of evidence of abuse?
This issue arose after a group of students from the University of North Mitrovica, who support the students protesting in Serbia, expressed suspicions that official documents are being destroyed in some Serbian institutions in Kosovo.
The Serbian judicial system has had no jurisdiction in Kosovo since 2017, when, based on an agreement within the framework of the dialogue mediated by the European Union, it was integrated into the Kosovo system.
In recent days, information has been circulating in Serbia that documentation is being destroyed in Serbian state institutions. For this reason, the Chief Public Prosecutor of Serbia, Zagorka Dollovac, on October 29 instructed all high prosecutors' offices to urgently contact the police with requests to take measures to prevent the destruction of official documents and other files.
As stated in the instruction, the information made public relates to the destruction of documents in state institutions, banks, the Security and Information Agency, the Military Intelligence Agency and other institutions important for the economic, financial and legal security of Serbia.
Radio Free Europe/Radio Liberty approached the office of the High Public Prosecutor in Serbia with the question of how it will verify the suspicions of the destruction of documentation in Serbian institutions in Kosovo and in those that have been relocated to Serbian border towns after being closed by Kosovo authorities.
As of the publication of this article, this institution has not responded.
Currently, in Kosovo, mainly educational and health institutions operate according to the Serbian system.
What kind of abuses are we talking about?
A group of students from the University of North Mitrovica, which operates according to the Serbian system, announced that they had received information that documentation was being destroyed at the Clinical Hospital Center in North Mitrovica, as well as in the provisional municipal bodies.
The Clinical Hospital Center operates under the Serbian system, as do the provisional municipal bodies. However, Kosovo authorities have closed them over the past two years, along with other institutions that were financed from the Serbian budget, on the grounds that they are parallel and illegal.
Disa nga institucionet e mbyllura në Kosovë, që më pas u zhvendosën në Serbi, janë Banka Postare e Kursimeve, Posta e Serbisë, Fondi për Sigurimin Pensional dhe Invalidor, Thesari i Bankës Popullore të Serbisë dhe qendrat për punë sociale.
Më 28 tetor, grupi i studentëve nga Universiteti i Mitrovicës së Veriut shprehu dyshime se në organet e përkohshme komunale serbe po zhvillohen aktivitete që, siç pretendohet, synojnë shkatërrimin dhe largimin e dokumentacionit zyrtar, si dhe shkatërrimin e mëvonshëm të dokumenteve dhe keqpërdorime të mundshme lidhur me pagesat e pagave të mjekëve.
Qendra Klinike Spitalore në Mitrovicën e Veriut i mohoi këto akuza, duke i cilësuar si të pavërteta dhe të pabazuara.
Përmes një komunikate kjo qendër tha se askush nuk po shkatërron, largon apo fsheh dokumentacionin zyrtar, pasi, siç u theksua në njoftim, nuk ekziston asnjë arsye për një veprim të tillë.
Gjithashtu, u vlerësua se sulme të tilla mund ta rrezikojnë punën e, siç u tha, njërit prej institucioneve më të rëndësishme për pjesëtarët e komunitetit serb në Kosovë.
Radio Evropa e Lirë iu drejtua edhe Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë me kërkesën për t’iu përgjigjur akuzave për shkatërrimin e dokumentacionit zyrtar, por nuk mori përgjigje.
Kush mund ta parandalojë shkatërrimin e dokumentacionit në Kosovë?
Dushan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike në Beograd, me profesion jurist, i tha Radio Evropa e Lirë se prokuroritë në Kosovë kanë mandat të reagojnë dhe të verifikojnë dyshimet se në institucionet serbe që funksionojnë sipas sistemit të Serbisë po shkatërrohen dokumente zyrtare, pasi ato funksionojnë ose kanë funksionuar, siç thotë ai, me tolerimin e autoriteteve kosovare.
“Bëhet fjalë edhe për qarkullimin e pagesave. Jam i sigurt se edhe Kosova ka kompetenca. Sa u përket gjurmëve të qarkullimit të parave, ato nuk mund të shkatërrohen. Tani po flas për paratë. Por, dokumentet që lidhen me paratë që kanë kaluar nga një dorë në tjetrën mund të shkatërrohen”, vlerëson Janjiq.
Janjiq rikujton se nga buxheti i Serbisë janë ndarë shumë para për Kosovën dhe se për një periudhë të gjatë kohore kanë ekzistuar dyshime për keqpërdorimin e tyre.
“Nuk habitem që po shkatërrohet dokumentacioni. Kjo ishte e pritshme, sepse aty janë bërë shumë gjëra në kundërshtim me ligjin. Këtu ka punë për së paku tri lloje prokurorish”, thotë Janjiq.
Sipas Ministrisë së Financave të Serbisë, për Zyrën për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, në vitin 2025 ishin paraparë 17.2 miliardë dinarë, ose rreth 147 milionë euro.
Edhe dy miliardë dinarë të tjera ishin paraparë përmes Shërbimit Kombëtar të Punësimit për ndihmë ndaj të papunëve nga Kosova. Këto para kryesisht shpërndaheshin përmes organeve të përkohshme komunale në Kosovë.
What documents can be destroyed?
Dušan Janjić believes that the leaders of Serbian institutions in Kosovo can destroy, first of all, those documents that in some way connect them to the former deputy leader of the Serbian List, Milan Radoićić.
Radoićić claimed responsibility for the attack in Banjska in September 2023, while Kosovo has issued an arrest warrant for him, as he is not accessible to the justice system.
He says that this is why the Special Prosecution Office in Kosovo must react, as this institution is conducting procedures regarding the Banjska case.
Serbia's institutions are mainly run by representatives of the Serbian List, the largest Serb party in Kosovo, which has so far acted with the support of the Serbian Progressive Party and former Serbian President Aleksandar Vučić.
This party said on Friday that it "accepts" the results of the parliamentary elections in Serbia, which the Student List won, and that it remains committed to institutional ties with Belgrade.
REL was unable to obtain a comment from the Student List by the time of publication of this article regarding suspicions that documentation is also being destroyed in institutions in Kosovo.
Representatives of this political movement, which was created from student protests against corruption in Serbia, on October 29 asked employees in various institutions to report cases of destruction of documentation during the transition period, until the formation of new institutions.
Rodoljub Šabić, a lawyer and former Commissioner for Public Information and Personal Data Protection in Serbia, stressed that in 2026 it is difficult to destroy official documentation that is stored in electronic form.
However, he stated that Serbia has been a non-transparent country for the last ten years, or more precisely, according to him, has had a non-transparent government, due to which it is not known how important official documents have been stored or packaged. /REL
