Një nga rastet më të errëta të vrasjeve seriale në historinë moderne të Iranit ka marrë fund. Kolshoum Akbari, e njohur në mediat iraniane si "Vejusha e Zezë", është dënuar me vdekje për vrasjen e burrave të moshuar, me të cilët u martua dhe më pas, brenda një periudhe të shkurtër kohore, i helmoi.
Aktivitetet e saj dyshohet se shtrihen në më shumë se 20 vjet, nga fillimi i viteve 2000 deri në arrestimin e saj në vitin 2023. Viktimat e saj ishin kryesisht burra të moshuar, shumë prej të cilëve ishin të ve ose jetonin pa të afërm të ngushtë pranë tyre. Akbari fitonte besimin e tyre, martohej me ta - shpesh përmes institucionit të martesës së përkohshme - dhe pak më vonë ata fillonin të kishin probleme serioze shëndetësore.
Thuhet se ajo ka rrëfyer të paktën 11 vrasje, ndërsa në njërën nga marrjet në pyetje kishte lënë të hapur mundësinë që viktimat të ishin edhe më shumë. "Nuk e di sa njerëz vrava. Ndoshta ishin 13 ose 15 persona. Nuk mbaj mend saktësisht", - thuhet se ka thënë ajo.
Si i vrau burrat e saj
Metoda e përshkruar nga autoritetet iraniane fillimisht nuk ngjallte dyshime. Akbari dyshohet se përdorte qetësues, ilaçe për diabetin, alkool industrial dhe preparate të tjera, të cilat ose ua jepte burrave të saj drejtpërdrejt ose ua treste në supat dhe çajrat e tyre.
Viktimat fillonin të përjetonin të përziera, kriza të fikëti dhe vështirësi në frymëmarrje. Meqenëse ishin kryesisht të moshuar, të afërmit e tyre shpesh ia atribuonin përkeqësimin e shëndetit moshës ose sëmundjeve të mëparshme. Spitalet i trajtonin ata për probleme me zemrën ose diabetin dhe pas vdekjes së tyre, në shumë raste supozohej se kishin vdekur nga shkaqe natyrore.
Shpërndarja gjeografike e viktimave në qytete të ndryshme e ndihmoi Akbarin të qëndronte larg dyshimeve të autoriteteve për vite me radhë.
Burri i fundit, një 82-vjeçar që çoi në arrestimin e saj
Veprimet e saj u zbuluan në vitin 2023 pas vdekjes së bashkëshortit të saj të fundit 82-vjeçar. Përpara se të vdiste, i moshuari u kishte thënë fëmijëve të tij se Akbari e detyronte të merrte ilaçe për zemrën dhe tensionin e gjakut, të cilat i shkaktonin vazhdimisht humbje të vetëdijes.
Pas vdekjes së tij, të afërmit e tij kontaktuan policinë dhe kërkuan një hetim për rastin. Akbari u arrestua në shtator 2023 dhe hetimi zbuloi se ajo ishte martuar me disa burra të tjerë, me martesat që përfundonin vazhdimisht në të njëjtin rezultat: vdekjen e tyre.
Hetimi u zgjerua për të përfshirë vdekje më të vjetra, me zhvarrime dhe teste të reja toksikologjike. Mjekët që më parë ua kishin atribuar vdekjet shkaqeve natyrore dëshmuan në gjykatë, si dhe të afërm që kishin parë njerëzit e tyre të sëmureshin në mënyrë të pashpjegueshme pas martesës së tyre me Akbarin.
Martesat e përkohshme dhe nxitja financiare
Në qendër të çështjes është institucioni i "sigheh", një martesë e përkohshme e njohur nga ligji shiit në Iran. Kohëzgjatja e saj mund të bihet dakord paraprakisht dhe parashikon një prikë, por bashkëshortët e përkohshëm nuk trashëgojnë automatikisht pasurinë e njëri-tjetrit sipas ligjit civil iranian.
Sipas studiuesve, Akbari përdori martesa të tilla për të fituar akses në jetën, shtëpitë dhe financat e burrave të moshuar.
Fakti që ajo nuk kishte gjithmonë të drejta trashëgimie nuk duket të ketë qenë një pengesë. Ajo dyshohet se i bindi disa nga burrat e saj t'i transferonin pronën ose automjetet në emër të saj teksa ata ishin ende gjallë, ndërsa fitonte akses te pensionet dhe kursimet dhe përfitonte nga detyrimi për të paguar prikën e rënë dakord. Të paktën disa nga martesat e saj ishin të përhershme, gjë që siguronte të drejta më të forta trashëgimie.
Nga burri i saj i fundit, sipas autoriteteve, ajo kishte marrë një prikë prej 5 miliardë rialësh (rreth 102 000 euro) para vdekjes së tij.
Dhjetë familje kërkuan ekzekutimin e saj.
Gjykata e shpalli fajtore për 11 akuza për vrasje të qëllimshme dhe një akuzë për vrasje të mbetur në tentativë. Në Iran, dënimi në raste të tilla ndikohet gjithashtu nga vendimi i familjeve të viktimave, bazuar në parimin e "qisas" ose drejtësisë ndëshkuese.
10 familje kërkuan dënimin me vdekje, ndërsa njëra zgjodhi kompensim financiar, të njohur si “diyya” ose "para gjaku". Rezultati ishte 10 dënime me vdekje dhe 10 vjet burg shtesë për vrasje të mbetur në tentativë.
Gjykata urdhëroi gjithashtu konfiskimin e aseteve të saj, dhe si Akbari ashtu edhe familjet e viktimave kanë të drejtë të apelojnë vendimin para se të bëhet i formës së prerë.
Avokatët e saj kishin kërkuar që ajo t'i nënshtrohej një vlerësimi psikiatrik, duke përmendur paqëndrueshmëri të mundshme mendore. Gjyqtarët e hodhën poshtë argumentin, duke konsideruar se veprimet e saj afatgjata dhe metodike, mënyra se si i mbuloi vdekjet dhe përfitimi financiar tregonin planifikim dhe jo humbje të kontaktit me realitetin.
Vrasësja seriale që tronditi Iranin
Rasti ka ngjallur interes të madh në Iran, jo vetëm për shkak të numrit të viktimave dhe kohëzgjatjes së aktiviteteve të Akbarit, por edhe sepse ajo është një vrasëse seriale femër në një vend ku, ashtu si në nivel ndërkombëtar, shumica dërrmuese e vrasësve serialë janë burra.
Në të njëjtën kohë, ka hapur një debat më të gjerë mbi institucionin e martesës së përkohshme, shfrytëzimin ekonomik të të moshuarve dhe mbrojtjen e njerëzve që jetojnë vetëm ose pa të afërm të ngushtë.
Çështja po fiton rëndësi edhe më të madhe për shkak të popullsisë në plakje të Iranit. Sipas të dhënave të ofruara për rastin, brenda një brezi një në katër iranianë pritet të jetë mbi 60 vjeç, duke e bërë mbrojtjen e të moshuarve nga shfrytëzimi ekonomik dhe abuzimi një sfidë sociale gjithnjë e më të rëndësishme. ©Përgatiti LAPSI.al
