Flash

Analiza/ Trump-Xi-Putin, secili ka hallin e tij në takimin e Shenzhenit

Lapsi.al 18 November 2026

Analiza/ Trump-Xi-Putin, secili ka hallin e tij në takimin e Shenzhenit

Kur u konfirmua se Donald Trump, Xi Jinping dhe Vladimir Putin do të uleshin në të njëjtën tryezë në Shenzhen të Kinës, disa në shtypin ndërkombëtar folën për një “Jaltë” të re. Megjithatë, në vitin 1945, tre udhëheqësit që u takuan - Stalini, Roosevelt dhe Churchill - kishin një agjendë të qartë, një kundërshtar të përbashkët dhe një hartë që duhej të vizatohej për rendin e pasluftës.

Sot, agjenda e takimit mbetet e paqartë, me të tre palët të përfshira drejtpërdrejt ose tërthorazi në konflikte nga Ukraina në Lindjen e Mesme. Në të njëjtën kohë, mosmarrëveshjet tregtare, mungesa e një kuadri për kontrollin e armëve bërthamore dhe lufta informale për dominim në inteligjencën artificiale, sipas shumë analistëve, po përforcojnë një pamje tensioni. Kundër këtij realiteti gjeopolitik, Pekini njoftoi se të tre udhëheqësit do të vazhdojnë me "shkëmbime të thella pikëpamjesh mbi ruajtjen e paqes botërore dhe promovimin e stabilitetit strategjik në marrëdhëniet midis fuqive të mëdha".

Përtej simbolikës së takimit trepalësh, analistët vlerësojnë se megjithatë shanset për të arritur një marrëveshje të madhe janë minimale. Për shembull, një zyrtar i lartë amerikan e përshkroi takimin si një "pikënisje" për diskutime produktive në të ardhmen.

Trump: Fokusi, Irani dhe Ukraina, Irani dhe Ukraina

Për Uashingtonin, një nga çështjet qendrore që ai dëshiron të ngrejë janë armët bërthamore . Olivia Wales, një zëdhënëse e Shtëpisë së Bardhë, tha se "presidenti e ka bërë të qartë se do të diskutojë reduktimin e armëve bërthamore, përhapjen e të cilave ai e konsideron jashtëzakonisht të rrezikshme".

Traktati i ri START për kontrollin e armëve bërthamore midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë skadoi në shkurt, duke i lënë të dy vendet me arsenalet më të mëdha bërthamore në botë pa kufizime domethënëse. OKB-ja më pas i nxiti të dy palët të bien dakord pa vonesë për një kornizë të re.

Megjithatë, Trump ka thënë se mund ta zëvendësojë marrëveshjen me një të re që do të përfshinte arsenalin bërthamor të Kinës. Qëndrimi i Ministrisë së Jashtme kineze është kategorik: "Nuk është as e drejtë, as e arsyeshme, as realiste t'i kërkohet Kinës të marrë pjesë në të ashtuquajturat negociata trepalëshe për çarmatimin bërthamor në këtë fazë".

“Kjo është diçka që kinezët e urrejnë”, tha Edgard Kagan, një ish-zyrtar i lartë i administratës Biden për Azinë Lindore. “Kinezët nuk duan të kenë diskutime për kontrollin bërthamor me Shtetet e Bashkuara, dhe sigurisht që nuk duan t’i kenë ato me Shtetet e Bashkuara dhe Rusinë, sepse kjo do të sugjeronte që ata të pranojnë përcaktimin se tani janë një fuqi e madhe bërthamore që duhet t’u nënshtrohet kufizimeve të ngjashme”, shtoi ai.

Në të njëjtën kohë, presidenti amerikan pritet të ngrejë gjithashtu çështjen e luftës me Iranin. Si Rusia ashtu edhe Kina i kanë ofruar Teheranit forma të ndryshme mbështetjeje, gjë që e ka ndihmuar atë t'i rezistojë presionit ushtarak dhe ekonomik nga Shtetet e Bashkuara në muajt e fundit. 

Të paktën për sa i përket Kinës, analistët besojnë se ekziston një konvergjencë relative interesash me SHBA-në në lidhje me Lindjen e Mesme. Së pari, të dyja duan hapjen e Ngushticës së Hormuzit, gjë që mund të çojë në çmime më të ulëta të energjisë, dhe së dyti, parandalimin e Iranit nga pajisja me armë bërthamore. 

“Kina do të ishte e hapur për këto diskutime, pasi dëshiron gjithashtu të marrë rolin e garantuesit të sigurisë në Lindjen e Mesme. Me fjalë të tjera, Pekini do të donte që shtetet që kërkojnë siguri ta kthejnë shikimin e tyre nga Lindja”, i tha Këshillit Atlantik Andrew Peak, ish-drejtor i lartë për çështjet evropiane dhe ruse në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së.

Lidhur me Ukrainën, informacionet rreth agjendës kanë qenë kontradiktore ditët e fundit. Sipas një zyrtari të lartë amerikan, Trump "nuk ka ndërmend" të diskutojë luftën në Ukrainë, pasi ky konflikt përbën një "kontekst" të veçantë në të cilin Kina nuk është e përfshirë. Megjithatë, Trump pretendoi se do të diskutonte luftën, ndërsa Kremlini njoftoi të mërkurën pasdite se një takim dypalësh midis presidentit amerikan dhe Putinit do të zhvillohej në margjinat e samitit. Prandaj, pavarësisht sigurimeve fillestare, çështja ukrainase pritet të jetë në tryezë bazuar në të dhënat e fundit .

Xi: Kina si garantuese e stabilitetit

Shtatorin e kaluar, Trump qëndroi në pistën e avionit në Bazën e Përbashkët Andrews për të përshëndetur personalisht Xi-në me mbërritjen e tij në Uashington. Vendimi i presidentit amerikan për ta bërë këtë devijoi nga protokolli, por Pekini në atë kohë e pa këtë veprim si një shenjë respekti për një pushtet të barabartë.

Takimi trepalësh i ofron Pekinit mundësinë për të prodhuar imazhe të reja me simbolikë përkatëse. Nuk është rastësi që, në këmbim, presidenti kinez e priti ngrohtësisht Donald Trump në pistë në Shenzhen.

Fakti që samiti po mbahet në tokën kineze është gjithashtu një shenjë për Pekinin dhe për Xi personalisht se Kina tani nuk është vetëm midis fuqive të mëdha, por është gjithashtu në një pozicion për të promovuar bashkëpunimin ndërkombëtar. Në një editorial, gazeta shtetërore “Global Times” e paraqet Kinën si një "që ngre flamurin e promovimit të bashkëpunimit në rajonin e Azi-Paqësorit" dhe kontribuon "në zhvillimin ekonomik global dhe bashkëpunimin ndërkombëtar" në një "pikë kyçe historike kritike".

Megjithatë, imazhi i Kinës si një paqebërëse globale mbart edhe rreziqe. Sipas një analize nga Melanie Hart, drejtoreshë e Global China Hub, "Pekini është shumë i shqetësuar për atë që mund të thonë Trump dhe Putin kur të qëndrojnë në të dy krahët e Xi-së ".

“Diplomatët kinezë po përpiqen të përpunojnë çdo detaj të takimit për të shmangur surprizat dhe për t'u siguruar që të mos ndodhë asgjë që do ta turpërojë Xi-në. Kjo është e vështirë të arrihet me Trumpin dhe Putinin, pasi të dy do të vijnë me agjendat e tyre dhe asnjëri nuk është mësuar të ndjekë një skenar. Kina është pas spektaklit, jo substancës ”, komenton Hart.

Putin: Ringjallja e "Jaltës" dhe Ukrainës

Disa orë para mbërritjes së Trump, Putin zbarkoi në Shenzhen dhe zhvilloi bisedime me Xi për rreth 2 orë. Bisedat thuhet se u përqendruan në çështjet ekonomike dhe të mbrojtjes. Presidenti kinez tha më pas se të dy vendet do të "ecnin përpara me vendosmëri dhe guxim" dhe se marrëdhënia e tyre ishte "e qëndrueshme si një mal dhe e patundur nga stuhitë". 

Analistët besojnë se Putini ka çdo arsye për të buzëqeshur për pjesëmarrjen e tij në takimin trepalësh, pasi prania e tij thekson në mënyrë të theksuar se Moska është gjithçka përveçse e izoluar për shkak të luftës në Ukrainë. Sipas retorikës së Kremlinit, Shenzhen është vendi ku takohen "udhëheqësit e tre vendeve më të rëndësishme" në botë.

“Kjo tregon se kush është i rëndësishëm në botë: ne, Kina dhe Perëndimi”, tha nacionalisti rus Alexander Dugin për Radio Sputnik disa ditë më parë. “Është thellësisht simbolike. Është një konfirmim i një bote shumëpolare që Perëndimi refuzon ta njohë”, shtoi ai.

Në këtë kontekst, për nacionalistët rusë, perspektiva e një versioni të ripërtërirë të "Jaltës" ka ngjallur entuziazëm , pasi mund të hapë rrugën për një marrëveshje që do t'i jepte fund konfliktit në Ukrainë.

“Qëllimi i Putinit me marrëveshjen trepalëshe është të krijojë një klimë të ngjashme me atë të Jaltës , ku fuqitë e mëdha përcaktojnë fatin e shteteve më të vogla. Në këtë rast, shteti në fjalë është Ukraina dhe Putini do të donte mbështetjen e Xi-së për të inkurajuar Trumpin që të vazhdojë të ushtrojë presion mbi Kievin”, vëren ish-ambasadori i SHBA-së në Kiev, John Herbst, në Këshillin Atlantik. ©Përgatiti LAPSI.al

Të këshilluara

ide

Parodia me taksimin e të pasurve nga kryeministri i tyre

Pavarësisht nga retorika, nuk mund të përkundet asnjë iluzion, se Edi Rama i është bashkuar trendit global për reduktimin e pabarazive. Sepse debati që po gëlon sot ka në thelb shqetësimin se mos thellimi i tyre po çon drejt shkatërrimit të demokracisë. Ndërsa tek ne ndodh e kundërta. Eshtë vullneti për të asgjesuar demokracinë që po prodhon më shumë pabarazi

13:31 Andi Bushati

MOTI TIRANA

21°c

KËMBIMI EURO

90.02

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Me sytë katër

PAPARAZZI