Pavarësisht uljes gjatë viteve të fundit, Shqipëria pozicionohet ndër vendet me nivelin më të lartë të borxhit publik në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB) në rajonin e Ballkanit Perëndimor, sipas të dhënave më të fundit tremujore të Komisionit Europian.
Në të dhënat e tremujorit të tretë të vitit 2025, borxhi publik i Shqipërisë arriti në 53.5% të PBB-së, duke e renditur vendin si të dytin në Ballkanin Perëndimor, vetëm pas Malit të Zi, ku ky tregues shënon 58.6% të PBB-së.
Krahasimi me vendet e tjera të rajonit reflekton ndryshime të konsiderueshme në qasjen fiskale dhe zhvillimet makroekonomike të periudhës së mëparshme. Maqedonia e Veriut shënoi një borxh publik në nivelin e 50.3% të PBB-së, ndërsa Serbia, që ka një ekonomi më të madhe, regjistroi një borxh prej 43% të PBB-së. Bosnja e Hercegovina dhe Kosova rezultuan me nivele më të ulëta, përkatësisht 26.4% dhe 16% të PBB-së.
Raporti i KE-s nënvizon se borxhi publik mbetet një nga treguesit kryesorë të qëndrueshmërisë makroekonomike, duke pasqyruar performancën fiskale të shteteve dhe kapacitetin e tyre për të menaxhuar shpenzimet publike në periudha sfiduese.
Në Shqipëri, niveli i borxhit publik qëndron mbi mesataren e disa ekonomive të rajonit, edhe pse nën nivelin e vendeve me ngarkesë fiskale më të lartë si Mali i Zi.
Në analizën e tij, Komisioni Europian thekson se nivelet e borxhit publik janë ndikuar nga një kombinim faktorësh, përfshirë masat fiskale të marra gjatë periudhave të rimëkëmbjes ekonomike pas krizave dhe nevojën për mbështetje të shërbimeve publike.
Ndërkohë që konsumi dhe kërkesa e brendshme vazhduan të jenë kontribues kryesor në rritjen ekonomike, mbajtja e borxhit në nivele të qëndrueshme mbetet sfidë për vendet kandidate, duke kërkuar një balancë të kujdesshme midis investimeve dhe disiplinës fiskale.
Për ekonomitë e vogla të rajonit, kushtet e jashtme globale, kostot e shërbimit të borxhit dhe zgjerimi i shpenzimeve kapitale janë elementë që ndikojnë drejtpërdrejt në nivelet e borxhit publik.
Raporti thekson se për vendet që synojnë një integrim më të ngushtë me Bashkimin Europian, menaxhimi i borxhit dhe forcimi i strukturës fiskale janë thelbësore për sigurimin e stabilitetit makroekonomik afatgjatë./Monitor.al
