Një mënyrë se si Irani mund të hakmerret për sulmet amerikane ndaj tre prej objekteve të tij bërthamore, thonë analistët, do të ishte mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e naftës dhe gazit.
Në takime në Shtëpinë e Bardhë, zyrtarë të lartë ushtarakë kanë ngritur nevojën për t’u përgatitur për atë mundësi, pas kërcënimeve të zyrtarëve iranianë për të minuar ngushticën, një rrugë ujore e ngushtë 90 milje që lidh Gjirin Persik me oqeanin e hapur. Një lëvizje e tillë mund të bllokojë çdo anije të Marinës amerikane në Gjirin Persik, thonë zyrtarë ushtarakë amerikanë.
Në më shumë se një javë luftime mes Izraelit dhe Iranit, ushtria izraelite është përmbajtur nga goditja e aseteve detare iraniane. Pra, ndonëse aftësia e Iranit për t’iu përgjigjur sulmeve është dëmtuar rëndë, ai ka një flotë të fuqishme dhe mban operativë në gjithë rajonin, ku Shtetet e Bashkuara kanë më shumë se 40,000 trupa. Irani gjithashtu ka një arsenal minash që flota e tij mund t’i vendosë në Ngushticën e Hormuzit, e cila shtrihet përgjatë një pjese të kufirit jugor të Iranit.
Një e katërta e naftës së botës dhe 20 për qind e gazit natyror të lëngshëm kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, kështu që minimi i kësaj grykëderdhjeje do të shkaktonte rritje të çmimeve të naftës dhe gazit. Shumica e këtyre karburanteve shkon në Azi, që do të thotë se vendet atje me shumë gjasë do të preken rëndë nga çdo mbyllje. Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera do ta ndjenin ndikimin në formën e rritjes së kostove të energjisë.
Mbyllja e rrugës ujore mund të izolojë anijet çminuese amerikane në Gjirin Persik në njërën anë të ngushticës. Dy zyrtarë të mbrojtjes treguan se Marina po shikon mundësinë për të shpërndarë anijet e saj në gjirin persik në mënyrë që të jenë më pak të cenueshme. Një zyrtar i Marinës nuk pranoi të komentojë, duke përmendur sigurinë operacionale. Zyrtarët folën në kushte anonimiteti sepse nuk ishin të autorizuar të flisnin publikisht.
Lexo më tej: Basti i Trump me sulmet e impianteve bërthamore të Iranit
Edhe para se ushtria amerikane të godiste objektet bërthamore iraniane gjatë fundjavës, Irani ishte zotuar se do të përgjigjej me forcë ndaj çdo sulmi nga forcat amerikane, potencialisht duke nisur një cikël përshkallëzimi. Që nga sulmet, Irani duket se po peshon opsionet e tij.
“Irani është strategjikisht më i dobët, por operativisht ende vdekjeprurës në të gjithë rajonin, dhe amerikanët ende kanë trupa në atë pjesë të botës,” tha Brian Katulis, një studiues i lartë në Institutin për Lindjen e Mesme.
Zyrtarë ushtarakë dhe analistë thanë se sulmet me raketa dhe dronë mbeten kërcënimi më i madh hakmarrës për bazat dhe objektet amerikane në rajon. Disa gjithashtu shqetësohen se Forca Quds, një degë e errët e ushtrisë iraniane, mund të sulmojë trupat amerikane.
Shumëçka është në rrezik për Iranin nëse vendos të hakmerret. “Shumë nga opsionet e Iranit janë të barasvlefshme strategjikisht me një sulm vetëvrasës,” tha Karim Sadjadpour, një ekspert për politikën iraniane në Fondacionin Carnegie për Paqen Ndërkombëtare. “Ata mund t’u shkaktojnë dëm të madh të tjerëve nëse minojnë Ngushticën e Hormuzit, shkatërrojnë objektet rajonale të naftës dhe lëshojnë një breshëri raketash kundër Izraelit, por mund të mos mbijetojnë nga kundërpërgjigja.”
Por Irani mund ta bëjë tepër të kushtueshme dhe të rrezikshme për Marinën Amerikane të kryejë atë që me shumë gjasë do të ishte një operacion çminimi disa-javor në Ngushticën e Hormuzit, sipas një ish-oficeri të marinës që ka shërbyer në një anije çminuese në Gjirin Persik. Ai dhe oficerë të tjerë të Marinës thanë se çminimi i ngushticës mund të vërë drejtpërdrejt në rrezik jetën e marinarëve amerikanë.
Minimi i ngushticës do të shkaktonte gjithashtu dëm ekonomik të madh për Iranin, pasi pothuajse të gjitha eksportet e naftës së vendit kalojnë nëpër atë kanal.
New York Times, përshtati në shqip ©LAPSI.AL
