Saturday's protest in Tirana began differently from the rallies that have filled the capital's streets since late May. At noon, two groups of protesters gathered in different locations, with the same political opponent, but with incompatible positions on the role of the opposition in the protest.
Several hundred supporters gathered in front of the Prime Minister's Office, summoned by the Democratic Party. Although there was no podium, the DP's secretary general, Flamur Noka, spoke to the media, insisting that his party supported the student protest and that the opposition to the presence of the Democrats came from the leader of the Joint Movement, Arlind Qorri.
"Time has shown that some of the names were bought like pigs and sabotaged the flamingo protest in the service of Edi Rama," Noka declared, while accusing Qorri of having given the prime minister the opportunity to link the protest with the "Antifa" movement.
After the statement, Noka and other DP deputies led their supporters towards Durrës Street, where hundreds of students, young people and activists had gathered, many of whom had been participating for months in the protests dubbed the "Flamingo Revolution".
The movement began at the end of May as an environmental reaction to protect the Narta lagoon and the Zvërnec area from strategic investment projects, gradually transforming into an ongoing protest against the government and the political elite.
But the arrival of the Democrats on Durrës Street highlighted a division that was not only political, but also generational.
On one side stood the DP supporters, mostly older men, while in front of them was a younger crowd, with students and activists, among whom the participation of young girls was noticeable.
The latter had chosen to combine the protest with Halloween symbolism. Amidst banners and posters created with artificial intelligence, Prime Minister Edi Rama, opposition leader Sali Berisha and other politicians appeared as vampires, with bloody teeth and wads of money in their hands.
Some protesters wore masks with the faces of Rama and his ministers, satirically imitating the government's calls for dialogue.
Por atmosfera festive u ndërpre kur marshimi i demokratëve iu afrua turmës.
“Rama n’burg, Berisha n’burg”, shpërthyen thirrjet nga grupi i studentëve dhe aktivistëve, duke e bërë të qartë se kundërshtimi ndaj qeverisë nuk nënkuptonte mbështetje për opozitën tradicionale.
Ndryshe nga pretendimet e drejtuesve të PD-së, koret kundër Berishës nuk vinin vetëm nga një grup i vogël aktivistësh të Lëvizjes Bashkë, por nga një pjesë e konsiderueshme e protestuesve. Mes atyre që u dolën përpara deputetëve kishte edhe të rinj që nuk shfaqnin ndonjë lidhje të dukshme partiake.
Përballja e ndau protestën në dy kampe.
Një grup i vogël mbështetësish të PD-së arriti të përzihej me protestuesit e tjerë, ndërsa pjesa më e madhe mbeti përballë studentëve dhe aktivistëve që kërkonin largimin e deputetëve.
Në njërën anë u dëgjuan thirrjet “Opozitë e shitur” dhe “Rama n’burg, Berisha n’burg”. Në tjetrën, mbështetësit e PD-së iu përgjigjën me “Poshtë komunizmi”, “Poshtë sorosistët” dhe kore fyese ndaj Arlind Qorrit.
Mes studentëve, ambientalistëve, aktivistëve të Lëvizjes Bashkë, përfaqësuesve të partisë Mundësia dhe grupeve nacionaliste, kundërshtimi ndaj pranisë zyrtare të PD-së u shpreh në mënyra të ndryshme, por me një mesazh të përbashkët: protesta nuk duhej të drejtohej nga deputetët e Berishës.
“Demokratët si qytetarë mund të protestojnë si përherë”, tha një prej të rinjve, duke bërë dallimin mes pjesëmarrjes individuale të mbështetësve të opozitës dhe përpjekjes së drejtuesve të saj për të marrë rol udhëheqës.
Ai e konsideronte Berishën dhe deputetët e tij pjesë të problemeve kundër të cilave ishte ngritur protesta.
Të tjerë ishin më të ashpër. Në debatet ballë për ballë me mbështetësit e PD-së, protestuesit sollën në vëmendje skandalet e qeverisë së mëparshme të Berishës dhe akuzuan dy partitë kryesore për përgjegjësi të përbashkët mbi gjendjen e vendit.
“Me Sorosin është ulur Berisha”, i bërtiti një protestues grupit të demokratëve që thërriste “Poshtë sorosianët”.
Për gati një orë, përplasja vijoi mes koreve, debateve dhe dhjetëra kamerave televizive. Pavarësisht tensionit dhe disa shtyrjeve, ajo nuk u shndërrua në përleshje fizike. Një pjesë e protestuesve ndërhynë vazhdimisht për të ulur tonet, duke u kujtuar të dyja palëve se kundërshtimi ndaj qeverisë ishte një kauzë e përbashkët.
Megjithatë, asnjëra palë nuk u tërhoq nga qëndrimi i saj.
Disa metra më tutje, deputetët e partisë Mundësia, Agron Shehaj dhe Erald Kapri, e interpretuan lëvizjen e PD-së si një përpjekje për t’u imponuar në protestë.
“Mesazhi i protestuesve është i qartë: nuk i duan partitë e vjetra”, tha Shehaj.
Ndërsa Arlind Qorri, i cili ndodhej disa dhjetëra metra më tej, tha se nuk shqetësohej nga akuzat e Nokës dhe përpjekja e PD-së për t’u bërë pjesë e protestës.
“Gënjeshtrat e Flamur Nokës nuk na shqetësojnë”, deklaroi ai.
Për Lëvizjen Bashkë, prania e aktivistëve të saj që nga protesta e parë në Zvërnec ishte dëshmi e angazhimit të vazhdueshëm, në një kohë kur PD-ja jo vetëm nuk e mbështeste lëvizjen, por kishte qenë fillimisht kundërshtare e saj.
Në fund të majit, eksponentë të afërt me PD-në i akuzuan protestuesit se po përdoreshin nga Rama për t’i bërë presion Jared Kushnerit, investitori amerikan i lidhur me projektin e kontestuar në zonën e Zvërnecit.
Vetë Noka publikoi në atë periudhë profile të disa protestuesve në Facebook, duke kërkuar përjashtimin e tyre nga lëvizja.
Por ndërsa protestat u zgjeruan dhe tërhoqën dhjetëra mijëra pjesëmarrës, qëndrimi i demokratëve ndryshoi. Përfaqësues më të moderuar të PD-së nisën të merrnin pjesë rregullisht në tubime, pavarësisht se një prej thirrjeve më të përsëritura ishte ajo që kërkonte burgosjen si të Ramës, ashtu edhe të Berishës.
Për muaj me radhë, PD-ja u përpoq të minimizonte faktin se në protestat kundër qeverisë, lideri i saj vendosej në të njëjtën kategori me kryeministrin.
Thirrjet “Rama n’burg, Berisha n’burg” shpesh u kundërpërgjigjeshin me variante si “Rama n’burg, Belinda n’burg” apo me kore antikomuniste, duke krijuar një përplasje të vazhdueshme për mesazhin politik të protestës.
Një skenë e ngjashme u përsërit edhe të shtunën, kur aktivistët demokratë tentuan t’i mbulonin thirrjet kundër Berishës me kore të tjera.
Përplasja nuk u përshkallëzua, por as nuk prodhoi pajtim.
Ndërkohë, vëmendja e protestës u zhvendos pak më tutje, ku një grup prej rreth 20 deri në 30 të rinjsh nisi të përplasej me policinë.
Fillimisht, drejt forcave të rendit u hodhën gurë dhe pllaka trotuari. Disa persona që qëndronin mënjanë furnizonin grupin me pllaka të pathyera, ndërsa u kërkonin të pranishmëve të mos i filmonin. Më pas, në shesh u shfaqën edhe shishe me lëndë djegëse, të sjella në çanta, të cilat u hodhën drejt policisë.
Ndryshe nga protestat e mëparshme, kur ndërhyrjet policore ishin shoqëruar me përdorim të gjerë të forcës edhe ndaj protestuesve që nuk merrnin pjesë në përplasje, këtë herë policia fillimisht tregoi përmbajtje.
Efektivët përdorën megafonët për t’u bërë thirrje protestuesve të ndalonin hedhjen e sendeve të forta dhe aktet e dhunës, një mënyrë komunikimi që nuk ishte vënë re në përplasjet e mëparshme.
Vetëm pas hedhjes së molotovëve, policia përdori një nga automjetet me ujë me presion për të shpërndarë grupin.
Thuajse në të njëjtën kohë, mbi Tiranë shpërtheu një shi i rrëmbyeshëm, i cili ndryshoi dinamikën e protestës.
Mbështetësit e PD-së nisën të largoheshin, ndërsa disa qindra studentë dhe aktivistë vijuan marshimin drejt Kryeministrisë, një pjesë nën çadra dhe të tjerët të lagur nga shiu.
Për orë të tëra, protesta para godinës së qeverisë ishte paqësore.
Megjithatë, numri më i vogël i pjesëmarrësve, krahasuar me tubimet e mëparshme, u prit me zhgënjim nga një pjesë e protestuesve.
“Në fillim Berisha, pastaj shiu, e ndihmuan Ramën”, tha analisti Agim Baçi, i pranishëm në protestën përpara Kryeministrisë.
Baçi referred to the recent statements of the democratic leader and Noka's stance before the protest, interpreting the DP's intervention as an attempt to take control of a movement that it did not start.
According to him, the Democrats' behavior reflected a political logic according to which, if the protest could not take place under their leadership, it was better that it did not succeed.
Despite the midday tensions and the departure of part of the crowd, the protesters who remained in front of the Prime Minister's Office continued the rally peacefully for about two more hours.
But the evening brought another confrontation.
The police intervened to disperse the protesters, using force and tear gas. Rapid Intervention Forces officers and police vehicles chased groups of protesters through the streets and alleys around the center of Tirana. /Taken from Reporter.al
