Mediat shtetërore kineze kanë mirëpritur vendimin e Donald Trump për të ndërprerë financimin publik për mediat si Zëri i Amerikës (VOA) dhe Radio Free Asia (RFA), të cilat prej vitesh kanë raportuar mbi regjimet autoritare.
Ky vendim prek mijëra punonjës – rreth 1,300 staf të Zërit të Amerikës (VOA) janë pezulluar me pagesë që nga e premtja, pas urdhrit ekzekutiv të firmosur nga Donald Trump, raporton BBC.
Kritikët e kanë cilësuar këtë veprim si një goditje për demokracinë, por gazeta shtetërore kineze Global Times e ka përshëndetur, duke e quajtur VOA një media me një “historik të tmerrshëm” në raportimet mbi Kinën dhe duke shtuar se ajo është “hedhur poshtë nga qeveria e saj si një leckë e ndyrë.”
Shtëpia e Bardhë e mbrojti vendimin, duke deklaruar se do të “sigurojë që taksapaguesit të mos paguajnë më për propagandë radikale.”
Goditje për mediat që raportojnë mbi regjimet autoritare
Shkurtesat financiare prekin Agjencinë Amerikane për Median Globale (USAGM), e cila financohet nga Kongresi dhe mbështet media si VOA, RFA dhe Radio Free Europe.
Këto media kanë fituar njohje ndërkombëtare për raportimet e tyre nga vende ku liria e shtypit është e shtypur ose nuk ekziston, përfshirë Kinën, Kamboxhian, Rusinë dhe Korenë e Veriut.
Edhe pse disa prej këtyre vendeve bllokojnë transmetimet – siç është rasti i Kinës me VOA – njerëzit arrijnë t’i dëgjojnë përmes radios me valë të shkurtra ose përmes VPN-ve.
Radio Free Asia ka raportuar shpesh mbi goditjen e të drejtave të njeriut në Kamboxhia, ndërsa ish-udhëheqësi autoritar i vendit, Hun Sen, e ka quajtur shkurtimin e fondeve një “kontribut të madh për eliminimin e lajmeve të rreme.”
Radio Free Asia ishte gjithashtu ndër të parat që raportoi mbi rrjetin e kampeve të paraburgimit në Xinjiang, ku autoritetet kineze akuzohen për burgosjen e qindra mijëra myslimanëve ujgurë pa gjyq. Pekini i mohon këto akuza, duke deklaruar se njerëzit ndjekin “kampe riedukimi” që luftojnë “terrorizmin dhe ekstremizmin fetar.”
Zëri i Amerikës ka fituar çmime për raportimet mbi disidentët koreano-veriorë dhe për mbulimin e fshehjes së vdekjeve nga Covid nga Partia Komuniste Kineze.
VOA, e cila transmeton kryesisht përmes radios, u vlerësua vitin e kaluar për podcast-in e saj mbi protestat e rralla në Kinë në vitin 2022 kundër bllokimeve të Covid.
Por Global Times festoi shkurtimet, duke e quajtur VOA një “fabrikë gënjeshtrash.”
“Sa më shumë amerikanë të fillojnë të dalin nga flluskat e tyre të informacionit dhe të shohin një botë të vërtetë dhe një Kinë shumëdimensionale, narrativat demonizuese të përhapura nga VOA do të bëhen përfundimisht një objekt talljeje,” shkroi gazeta në një editorial të hënën.
Hu Xijin, ish-kryeredaktori i Global Times, shkroi: “Zëri i Amerikës është paralizuar! Dhe po ashtu Radio Free Asia, e cila ka qenë po aq e egër ndaj Kinës. Ky është një lajm i shkëlqyer.”
“Një shpërblim për diktatorët”
Reagime të tilla “do të kishin qenë të lehta për t’u parashikuar,” tha Valdya Baraputri, një gazetare e VOA-së që humbi punën gjatë fundjavës. Ajo më parë kishte punuar për BBC World Service.
“Eliminimi i VOA-s, sigurisht, i jep hapësirë kanaleve që janë e kundërta e raportimit të saktë dhe të balancuar,” tha ajo për BBC.
Klubi Kombëtar i Shtypit, një ndër grupet më të rëndësishme për gazetarët amerikanë, deklaroi se ky urdhër “minon angazhimin e kahershëm të Amerikës për një shtyp të lirë dhe të pavarur.”
I themeluar gjatë Luftës së Dytë Botërore për të kundërshtuar propagandën naziste, Zëri i Amerikës arrin rreth 360 milionë njerëz në javë në gati 50 gjuhë. Për dekada ka transmetuar në Kinë, Korenë e Veriut, Kubën komuniste dhe ish-Bashkimin Sovjetik. Gjithashtu ka ndihmuar shumë njerëz në Kinë të mësojnë anglisht.
Drejtori i VOA-së, Michael Abramowitz, tha se urdhri i Trump ka gjymtuar VOA-n, ndërkohë që “armiqtë e Amerikës, si Irani, Kina dhe Rusia, po derdhin miliarda dollarë për të krijuar narrativa të rreme për të diskredituar Shtetet e Bashkuara.”
Baraputri, e cila është nga Indonezia por jeton në Washington DC, u bashkua me VOA-n në vitin 2018, por viza e saj u ndërpre në fund të administratës së parë të Trump. Ajo u rikthye në vitin 2023, sepse dëshironte të ishte pjesë e një organizate që “mban raportime të paanshme, faktuale dhe të lira nga ndikimi qeveritar.”
Ajo tha se shkurtimet e fundit e kanë lënë atë “duke u ndjerë e tradhtuar nga ideja që kisha për lirinë e shtypit [në SHBA].”
Ajo është gjithashtu e shqetësuar për kolegët që mund të detyrohen të kthehen në vende armiqësore, ku mund të persekutohen për gazetarinë e tyre.
Ndërkohë, Republika Çeke i ka kërkuar Bashkimit Evropian të ndërhyjë për të mbajtur gjallë Radio Free Europe. Kjo media transmeton në 27 gjuhë nga 23 vende, duke arritur më shumë se 47 milionë njerëz çdo javë.
Shefi ekzekutiv i RFA-së, Bay Fang, tha në një deklaratë se organizata planifikon të kundërshtojë urdhrin. Shkurtimi i financimit të këtyre mediave është një “shpërblim për diktatorët dhe despotët, përfshirë Partinë Komuniste Kineze, të cilët nuk do të donin asgjë më shumë sesa të kishin ndikim të pakufizuar në hapësirën e informacionit.”
RFA, e themeluar në 1996, arrin rreth 60 milionë njerëz çdo javë në Kinë, Mianmar, Korenë e Veriut, Kamboxhia, Vietnam dhe Laos. Në Kinë, ajo transmeton gjithashtu në gjuhë pakicash si tibetianisht dhe ujgurisht, përveç anglishtes dhe mandarinës.
“[Urdhri i Trump] jo vetëm që i privon gati 60 milionë njerëz nga e vërteta, por gjithashtu u shërben interesave të armiqve të Amerikës në kurriz të vetë nesh,” tha Fang.
Ndërsa mediat shtetërore kineze kanë festuar shkurtimet, është e vështirë të dihet se çfarë mendojnë qytetarët kinezë për këtë vendim, pasi interneti i tyre është i censuruar rëndë.
Jashtë Kinës, ata që kanë dëgjuar VOA dhe RFA ndër vite duken të zhgënjyer dhe të shqetësuar.
“Duke parë historinë, mërgimtarë të panumërt, rebelë, intelektualë dhe njerëz të thjeshtë kanë qëndruar të fortë në errësirë falë zërit të VOA dhe RFA, dhe kanë parë shpresë me frikës për shkak të raportimeve të tyre,” shkroi në X disidenti kinez Du Wen, i cili jeton në Belgjikë.
“Nëse bota e lirë zgjedh të heshtë, atëherë zëri i diktatorit do të jetë i vetmi jehonë në botë.”
