Artikulli i mëposhtëm është botuar në Il Fatto Quotidiano, në edicionin e 24 gushtit 2026, me autor Dario Morgante. Pika më interesante e tij është se artikulli nuk përbën thjesht një kronikë e Flotiljes. Ai e vendos çështjen e Sazanit dhe Nartës në një kornizë shumë më të gjerë: kundërshtimin ndaj betonizimit dhe zhvillimit turistik të brigjeve shqiptare, duke e lidhur drejtpërdrejt me projektin e Jared Kushnerit

“Flamingo Intifada!”, thërrasin disa aktivistë në përfundim të konferencës për shtyp të Global Sumud Flotilla, në portin e Vlorës, më 21 gusht.
Pas shpinës së aktivistëve, të ankoruara pak metra larg bregut, ndodhen tre varkat që kanë mbërritur pak orë më parë, pasi kanë përshkuar Adriatikun gjatë natës. Janë të njëjtat mjete lundruese të përdorura në misionin e fundit drejt Gazës.
“Ne nuk u nisëm nga Pulia rastësisht”, shpjegon Tony La Piccirella, një prej drejtuesve të Global Sumud Flotilla. “Gjatë kësaj vere kemi nisur një luftë kundër betonizimit të brigjeve”, pohon ai. “Betonizimi dhe shkretëtirëzimi, sidomos në jug, çojnë në atë që ne e përkufizojmë si ‘vjedhje të tokës në favor të një elite’.”
Ai përmend rastin e Ostunit, ku ka interesa të mëdha imobiliare dhe turistike të lidhura me investitorë privatë. Sipas La Piccirella-s, e njëjta dinamikë po përsëritet edhe në Sazan, ishulli shqiptar që ishte në qendër të misionit.
Atje është parashikuar një projekt i madh turistik që përfshin Jared Kushnerin, sipërmarrësin miliarder, dhëndrin e Donald Trump.
“Ai nuk është një aktor neutral”, argumenton La Piccirella, duke kujtuar edhe projektin kontrovers të “Riviera Gaza” që mban firmën e Kushnerit.
“Duam të bashkojmë këto beteja në të dyja anët e Adriatikut”, thotë ai, duke mbështetur Flamingo Revolution dhe kërkesën e tyre për një “ndryshim rrënjësor në menaxhimin e pasurisë mjedisore dhe jo vetëm”.
“DA ALMENO due mesi” – prej të paktën dy muajsh
Çdo ditë, të rinjtë shqiptarë dalin në rrugët dhe sheshet e vendit për të shpëtuar lagunën e Nartës nga projekti që lidhet me zonën e Zvërnecit.
Emri i protestës, e cila prej më shumë se tetëdhjetë ditësh nxjerr çdo ditë mijëra shqiptarë në shesh, vjen pikërisht nga flamingot e lagunës së Nartës, pranë Zvërnecit.
Protesta lindi si kundërshtim ndaj projekteve turistike në këtë zonë, por gradualisht u zgjerua dhe u shndërrua në një kundërshtim kolektiv ndaj qeverisë.
Mëngjesin e 22 gushtit, itinerari i Flotiljes çoi tre anijet atje ku gjithçka filloi: ato mbërritën nga deti, ndërsa pjesa tjetër e delegacionit arriti në Zvërnec nga toka.
Fillimisht u zhvillua një sit-in simbolik, më pas një asamble dhe në fund një udhëtim drejt Tiranës për t'iu bashkuar protestës së madhe qytetare.
“HIPERTURIZMI – një vjedhje e tokës në favor të një elite”
Përtej lëvizjeve qytetare, në protestë marrin pjesë edhe komponentë më konservatorë dhe nacionalistë.
Në protestat shfaqen dhjetëra pankarta kundër George Soros, objekt i propagandës së së djathtës shqiptare, e cila në ditët para mbërritjes së Flotiljes kishte shtrirë edhe akuza të tjera.
“Hiperturizmi: një vjedhje e tokës në favor të një elite”, shkruhet në një prej pankartave.
“Mesdhe”
Një pjesë e delegacionit italo-shqiptar është e lidhur me Mesdheun, që në shqip do të thotë “deti midis tokave”.
“Ne jemi këtu për të bashkuar luftën për të dyja brigjet, si dhe për të njohur historitë e migrantëve të diasporës shqiptare”, shpjegojnë ata.
“Prindërit e Otrantos kanë ardhur në Itali në vitin 1997. Sot, fëmijët e tyre bëjnë rrugën e kundërt për t'u dhënë protagonizëm këtyre historive dhe për të vazhduar ëndrrën për një të ardhme më të mirë të prindërve tanë”, thonë ata.
Ata refuzojnë që zonat e mbrojtura të kthehen në “laborator për interesat e investitorëve privatë”.
Një protestë me përbërje të ndryshme
Konteksti politik lokal në të cilin zhvillohet misioni është, megjithatë, larg së qenit homogjen.
Flamingo Revolution bashkon grupe progresiste dhe ambientaliste, lëvizje qytetare, por edhe komponentë më konservatorë e nacionalistë.
Komponenti antimperialist dhe pro-palestinez i Flotiljes, në fakt, nuk përputhet me pozicionet e një pjese të protestuesve shqiptarë.
Edhe qeveria Rama reagoi negativisht ndaj mbërritjes së aktivistëve.
Në portin e Vlorës, delegacioni u prit nga drejtoresha e Agjencisë Kombëtare të Turizmit, Jola Hysaj, e cila u ofroi një vizitë në Sazan dhe informacione zyrtare mbi projektin, duke minimizuar rëndësinë e aksionit të tyre simbolik.
Hysaj më pas publikoi një video në rrjetet sociale, të rishpërndarë edhe nga Edi Rama, i cili e cilësoi delegacionin si “revolucionarë të gënjeshtrave”, duke e akuzuar se “ikën nga e vërteta dhe ngatërrojnë botën me marrëzitë e tyre”.

