Gjatë rrugës për në samitin e liderëve të NATO-s, Presidenti amerikan Donald Trump vuri në dyshim premtimin themelor të mbrojtjes së përbashkët të aleancës — duke injektuar tension në një mbledhje që është përshtatur për ta joshur Trump në çështjet e sigurisë europiane.
I pyetur nëse Shtetet e Bashkuara mbeten të përkushtuara ndaj nenit 5 të NATO-s, Trump u tha gazetarëve në bordin e Air Force One: “Varet nga përkufizimi juaj. Ka shumë përkufizime të nenit 5. E dini këtë, apo jo? Por unë jam i përkushtuar që të jem miku i tyre.”
“Jam i përkushtuar për të shpëtuar jetë. Jam i përkushtuar ndaj jetës dhe sigurisë. Dhe do t’ju jap një përkufizim të saktë kur të mbërrij atje. Thjesht nuk dua ta bëj nga pjesa e pasme e një avioni.”
Të mërkurën, pritet që liderët e NATO-s të bien dakord zyrtarisht për një objektiv të ri të shpenzimeve për mbrojtje, në nivelin 5% të prodhimit të brendshëm bruto — një rritje e ndjeshme nga objektivi aktual prej 2% dhe diçka që Trump ka kërkuar prej muajsh.
Ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka këmbëngulur publikisht se objektivi i ri “nuk është për një audiencë të vetme”, një mesazh privat, servil dhe i publikuar nga vetë Trump tregon se e gjithë koreografia e samitit është ndërtuar kryesisht për t’i dhënë presidentit amerikan një fitore dhe për ta mbajtur atë brenda aleancës.
“Donald, ti na ke çuar në një moment vërtet shumë të rëndësishëm për Amerikën, Europën dhe botën. Do të arrish diçka që ASNJË president amerikan nuk ka mundur ta bëjë prej dekadash,” i shkruan Rutte, sipas një screenshot-i të publikuar nga Trump në Truth Social. “Europa do të paguajë në MËNYRË TË MADHE, siç duhet, dhe kjo do të jetë fitorja jote.”
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s gjithashtu e përgëzoi presidentin amerikan për “veprimin vendimtar në Iran.”
Trump tha gjithashtu se ka folur me presidentin rus Vladimir Putin.
I pyetur në bordin e Air Force One për shkëmbimin e vazhdueshëm të zjarrit me raketa me rreze të gjatë mes Iranit dhe Izraelit, Trump zbuloi një telefonatë të fundit me liderin rus dhe shtoi se ai ende synon të arrijë një marrëveshje me Putinin për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
“Siç e dini, Vladimir më telefonoi. Më tha: ‘Mund të të ndihmoj me Iranin?’ Unë i thashë: ‘Jo, nuk kam nevojë për ndihmë me Iranin. Kam nevojë për ndihmë me ty.’”
Pas sulmeve të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj objekteve bërthamore iraniane, Teherani u kundërpërgjigj me sulme ndaj aseteve amerikane në Katar, pozicioneve izraelite dhe infrastrukturës civile. Një armëpushim i brishtë tani është në rrezik.
Trump tha gjithashtu se ka gjasa të takohet me presidentin e Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, gjatë qëndrimit të tij në Hagë.
