Mund të duket si një gur tjetër i rastësishëm, por ky shkëmb i vjetër spanjoll ka linja të gdhendura që mund të jenë 200 mijë vjet të vjetra. Vjetërsia dhe mënyra se si janë formuar duhet ende të verifikohen, por ka mundësi që kjo të jetë një nga gdhendjet më të vjetra simbolike të bëra në gur nga paraardhësit tanë njerëzorë.
Kjo mund të jetë të paktën 100 mijë vjet më përpara se piktura më e vjetër e njohur deri tani në një shpellë. Guri u gjet në Coto Correa në Marbella të Spanjës, një zonë që është njohur prej kohësh për rëndësinë e saj për njerëzit parahistorikë. Guri u zbulua për herë të parë në vitin 2022 së bashku me veglat prej guri nga paleoliti i vonë që e lidhin atë atë me praninë e një specieje njerëzore. Gdhendjet abstrakte si këto sugjerojnë aftësinë për të regjistruar dhe transmetuar informacion - një shenjë e njohjes moderne njerëzore.
Teksa kafshët mund të komunikojnë me njëra-tjetrën në shumë mënyra si ne, deri më tani provat e të menduarit simbolik janë unike vetëm për njerëzit. "Kjo konfirmon praninë e kolonëve në Marbella gjatë periudhës së hershme të Paleolitit të Mesëm, një periudhë e dokumentuar pak në Spanjë," – u tha në një deklaratë të Këshilli i Qytetit Marbella.
Studiuesit planifikojnë të bëjnë një skanim 3D të gurit dhe gdhendjes së tij për të përcaktuar nëse shenjat e ishin të qëllimshme, si dhe të marrin mostra për të konfirmuar datat e tij. Nëse dyshimet e tyre konfirmohen, Coto Correa mund të jetë një vend kryesor në përpjekjet e hershme të njerëzimit jashtë Afrikës. Këto shenja do të ishin më pas në të njëjtin nivel me gjurmën më të hershme të njohur të dorës njerëzore që daton midis 169 000 dhe 226 000 pes, e cila mund të shihet në foton më poshtë.
Ato janë gjetur në rrafshnaltën tibetiane dhe mënyra se si janë vendosur këto gjurmë të duarve dhe këmbëve të fëmijëve sugjeron se ato nuk ishin rezultat i rastësishëm i ecjes normale. Ato janë provat më të hershme për njerëzit në zonë, por nëse janë krijuar nga Homo sapiens apo një nga të afërmit tanë të zhdukur është e pamundur të dihet.
Gdhendje abstrakte në kockë janë gjetur gjithashtu në Lingjing në Kinë, që datojnë rreth 100 000 vjet të vjetra, siç duket më poshtë.
Zbulime të tilla të hershme i shtojnë peshë provave në rritje se kushërinjtë tanë stërgjyshorë, Neandertalët ose Denisovanët, mund të kenë lënë shenja të qëllimshme simbolike në botë përpara se ne. ©LAPSI.al
