An internal government audit has uncovered serious flaws in Ukraine's defense procurement system. A New York Times investigation estimates that the country lost about $1.2 billion in 2024 alone due to fraud, waste, and mismanagement in the purchase of weapons and ammunition.
The report describes a system in which warnings about cost overruns, failure to execute contracts and corruption have not prevented many companies from securing large new contracts.
According to government audit reports and court documents cited by the American newspaper, 7 of Ukraine's 10 largest military suppliers received new orders, despite the fact that they were facing criminal investigations for fraud, accusations of non-fulfillment of previous contracts, or even arrests of their leaders for corruption cases.
According to the New York Times, as Russian forces attacked Ukrainian positions in the east of the country in 2024, artillery opened fire, but some of the shells either fell from the launch tubes without functioning properly or failed to explode. The factory director, Leonid Shiman, was later arrested and charged with corruption.
However, according to audits cited by the newspaper, even after relevant agencies were made aware that defective ammunition was being shipped, the Ukrainian Defense Procurement Service continued to award new contracts to the factory. Shiman was already under investigation by anti-corruption authorities, including for embezzlement and fraud, when he secured the first major contract for the supply of mortar shells.
The deal was worth about $280 million and was signed while he was on bail in another corruption case. The auditors also noted that Pavlohrad had initially stated that it did not have sufficient production capacity to fulfill the contract, but later changed its figures on its capacity without providing any explanation.
Despite the problems, the plant subsequently received even more contracts, including an order to supply almost all of the 122-millimeter artillery shells needed by the Ukrainian army through 2025.
6 companies had not fulfilled any contracts
Auditimet konfidenciale nga Zyra e Auditimit të Shtetit dhe njësia e auditimit të brendshëm të Departamentit të Mbrojtjes kanë paraqitur një pamje të keqmenaxhimit sistematik, sipas NYT. Auditorët gjetën 18 kompani që morën kontrata të reja pavarësisht se nuk i kishin përmbushur detyrimet e tyre të mëparshme. Nga këto, 6 kompani nuk kishin përfunduar asnjë nga kontratat që kishin ndërmarrë.
Auditimet, të cilat mbulojnë vitet 2024 dhe 2025, raportojnë gjithashtu se rreth 126 milionë dollarë u humbën për shkak se ofertat më të ulëta u injoruan dhe armët u blenë me çmime më të larta. Në një rast tjetër, kompanitë janë ende në një mosmarrëveshje ligjore mbi fatin e të paktën 100 milionë dollarëve, të cilat u paguan paraprakisht si pjesë e një marrëveshjeje që përfundimisht dështoi.
Ata paguan më shumë për të njëjtat municione turke
Përmendet veçanërisht edhe një tender për blerjen e municioneve për raketa të prodhuara në Turqi. Tre kompani paraqitën oferta për saktësisht të njëjtin produkt, i cili u prodhua në të njëjtën fabrikë. Një kompani ofroi shitjen e një rakete për rreth 4,200 dollarë, e dyta për 4,600 dollarë dhe e treta për 5,100 dollarë.
Kompania turke Arca Defense, e cila ishte edhe prodhuese, kishte paraqitur ofertën më të ulët, gjë që sipas auditorëve vërtetoi se ishte e mundur të blihej direkt nga fabrika. Pavarësisht kësaj, kontrata iu dha ofertës më të shtrenjtë, një dege të grupit të madh çek Czechoslovak Group, që i blinte raketat te kompania turke dhe ua shiste ukrainasve.
Në këtë mënyrë, qeveria ukrainase zgjodhi të blinte përmes një ndërmjetësi në vend që të blinte direkt nga prodhuesi. Auditorët thanë se nuk kishte justifikim të mjaftueshëm për këtë zgjedhje, ndërsa auditimet e mëparshme kishin paralajmëruar tashmë për barrën shtesë të shkaktuar nga blerjet përmes ndërmjetësve. Sipas llogaritjeve të New York Times, ky vendim rriti kostot për Ukrainën me rreth 130 milionë dollarë.
Rasti "Spetstechnoexport"
Raporti përmend gjithashtu një përpjekje për të blerë raketa të dizenjuara në stilin sovjetik nga një prodhues serb në vitin 2024. Për shkak të qëndrimit politik të Serbisë ndaj Rusisë, Kievi përdori një zinxhir ndërmjetësish për t'i siguruar ato. Qeveria nënshkroi një marrëveshje me tregtarin shtetëror ukrainas të armëve Spetstechnoexport.
Megjithatë, auditorët vunë re se kompania tashmë kishte një histori të dështimit të ekzekutimit të kontratave dhe se ish-drejtuesit ishin nën hetim për përvetësim të mundshëm dhe pastrim parash. Kompania gjithashtu nuk kishte një licencë serbe eksporti për raketat. Në vend të kësaj, thanë auditorët, ajo ofroi një "letër garancie" nga shërbimet e inteligjencës ushtarake ukrainase.
Auditorët zbuluan se ky trajtim preferencial nuk kishte bazë ligjore. Spetstechnoexport më pas nënkontraktoi kompaninë amerikane të armëve Regulus Global. Marrëveshjet totale midis dy kompanive ishin me vlerë rreth 1.7 miliardë dollarë. Megjithatë, marrëveshja e raketave dështoi.
Regulus CEO William Somerdyk Jr. alleged that then-Defense Minister Rustem Umerov had sought to limit the role of middlemen in the arms market and had required the American company to work directly with the state procurement agency. Spetstechnoexport was thus excluded from the process and, by early 2025, had become the largest debtor to the Ukrainian Defense Procurement Agency, with more outstanding contracts than any other supplier.
Legal battles ensued, with the Ukrainian government seeking fines and interest from Spetstechnoexport and the latter taking financial action against Regulus. The American company denies any wrongdoing and claims it was caught "in the middle" of a reorganization of the Ukrainian defense procurement system.
Serious weaknesses in the procurement system
The New York Times investigation concludes that, despite the reforms that have been promoted in recent years and the strengthening of control mechanisms, the Ukrainian procurement system still shows serious weaknesses.
Companies with problematic histories, unfulfilled contracts, or involvement in corruption investigations appear to have continued to have access to high-value government contracts, at a time when the country is at war and heavily dependent on the rapid and efficient supply of weapons and ammunition.
The cost of these weaknesses, according to the auditors, is not limited to financial losses of billions of dollars, but also directly affects the operational capacity of Ukrainian forces on the ground. ©Prepared by LAPSI.al
