Albania is full of monuments of political authoritarianism that have been imposed on citizens without their consent. Zvërnec was the latest case of a megaproject that the prime minister and a close circle of oligarchs around him created in complete darkness and imposed on the residents of Zvërnec and the citizens of Albania, without even asking them.
But the most exemplary, though not the most important, monument to the prime minister's authoritarian rule is being built in Durrës, as always at the height of the tourist season. It is a long wall with tall concrete columns on the seafront at the Volga promenade. (See photo 1)
Photo 1. New structure erected in Volga, by the Municipality of Rama in Durrës, June, 2026. Source. Photo taken by the author
The citizens of Durrës are divided into two groups regarding the naming of this monument. Some say it looks like a train parked on the edge of the sea. The other has named it the "concrete tunnel" because in fact, if you enter between the columns, the perspective creates the impression of being in a tunnel, as the following photo of the project itself shows:
Photo 2. Image from the project. Source. Photo from the project published on the internet
Despite the differences in the project's naming, what unites all the Durrës citizens I spoke to is their deep disappointment with this concrete monument. You don't even need to be an engineer or an architect to understand why.
On the one hand, the concrete columns further narrow the promenade, precisely at its narrowest point, between the runway and the Sphinx. On the other hand, and this is what infuriates the citizens, in the future the columns create a concrete wall that blocks the view of the sea, as clearly shown in photo 1 above.
The concrete monument creates a dividing wall between the citizens and the sea. It blocks the view of the sea, either completely when you are at the beginning of the tunnel, or partially when you are in the middle of it, especially on the trajectory between the runway and the sphinx. The first thing the citizen sees on this trajectory are the concrete columns and not the sea.
The essence of a seaside promenade is to see the sea, not partially, not fragmented, not truncated behind concrete columns, but in the entirety of its grandeur.
Nuk ka gjë më madhështore se pamja e plotë e detit dhe horizontet që hap ai, në mendje dhe në shpirt. Sado të bukura të jenë kollonat e betonit bojëqelli që ka vendosur Bashkia e Ramës në Durrës, ato nuk mund të zëvendësojnë mrekullinë natyrore të detit.
Me siguri kryeministri do na thotë se monumenti në fjalë është një kryevepër e arkitekturës evropiane, që injorantë mosmirënjohës si ne nuk e kuptojnë, sepse ëshë konceptuar nga arkitekti spanjoll me famë botnore Ricardo Bofilli.
E megjithatë mendoj se Bofillit, pavarësisht famës dhe pasurisë që ka akumuluar, askush nuk do i kish lejuar një eksperiment të tillë kaq brutal në bregdetin spanjoll. Edhe në Shqipëri, po t’ia kishin prezantuar projektin qytetarëve të Durrësit kushdo prej tyre mund t’ia kish shpjeguar për pesë minuta në kafe Ramës dhe Bofillit budallëkun e një tuneli apo treni prej betoni buzë detit.
Problemi është se as Bofilli, as Rama dhe as Bashkia e tij në Durrës nuk u konsultuan as me qytetarët, as me intelektualët, as me shoqatat e qytetit dhe as me bizneset e shumëta në shëtitore. Ata thjesht e konceptuan dhe e imponuan projektin duke injoruar tërësisht qytetarët që janë të dënuar të bashkëjetojnë me të, edhe pse ai realizohet me paratë e taksave të tyre.
Këtu buron edhe brutaliteti i i këtij projekti, në arrogancën me të cilën është imponuar nga lart. Nuk është çudi që ai të ketë lindur fillimisht në kokën e kryeministrit dhe vetëm më pas të jetë legjitimuar me emrin e Ricardo Bofillit. Në fund është zbatuar me zell nga Bashkia që më shumë se Durrësit tashmë i përket Ramës.
Nuk është hera e parë që Bashkia jonë punon në funksion të vizionit të kryeministrit në Tiranë më shumë se për interesin e qytetarëve të Durrësit. Në fund të bulevardit tregtar të Durrësit, përballë portit, u imponua me insistimin e kryeministrit një tjetër monstruozitet me emrin Veliera, një velë e madhe metalike që bashkë me nën kalimin kushtoi 11 milion euro dhe varrosi një zbulim të rëndësishëm arkeologjik në atë zonë. (shiko: https://www.gazetatema.net/sociale/si-u-transformua-veliera-ne-nje-elefant-te-bardhe-per-durresin-i419914 ).
Foto 3. Shehi Veliera në Durrës tek hyrja e portit
Ndërkohë u injoruan nga kryeministri protestat dhe kundërshtimet nga shoqëria civile, arkeologët dhe urbanistët lokal që kundërshtuan ndërtimin e këtij monumenti me hekur dhe beton, sepse varroste një zbulim të rëndësishëm arkeologjik dhe eklipsonte Torrën Veneciane.
Veliera është një tjetër monument i autoritarizmit politik që iu imponua Durrësit nga lart pa marrë parasysh nevojat dhe dëshirat e banorëve të tij. Ndaj ajo përbën një burim irritimi dhe bezdie për shumicën e qytetarëve durrësak.
When you come down from Bulevardi Tregtar (today Bulevardi Epidamn) the Veliera appears as a metal wall that blocks the horizon. Exactly where before you saw the magical meeting point of the sky and the sea, today you see a white metal bandage. It blocked the sky and the sea, which in their infinity seem to annoy authoritarianism because they make it feel very small.
Photo 4. View of Veliera from the beginning of the Commercial Boulevard (Epidamn Boulevard).
It is surprising how the Prime Minister and the Municipality of Durrës spend millions of euros to build concrete and iron walls that block the horizon and the sea from citizens and are not at all concerned about the dangerous ruins located in the heart of the tourist area of Durrës, such as the Hotel Volga.
Of course, renovating this hotel is not the municipality's duty or responsibility. But for a fraction of the cost of the concrete tunnel, a temporary facade could be built, a painted canvas that hides the dilapidation, dirt, and danger of this building that has been transformed into a public toilet for years.
Even more so when citizens and tourists continue to pass under its dilapidated shelter, which sooner or later could fall on the head of a passerby, tourist, or child.
Very close to the Volga Hotel is another dilapidated building, the old archaeological museum, which for years has been transformed into a garbage dump in the heart of the tourist area of Durrës. Here too, the Municipality has not thought of installing any temporary protective and aesthetic facade.
Instead of taking care of such buildings that threaten citizens aesthetically and physically, the Prime Minister and his Municipality in Durres order millions of euros to be spent on building concrete walls that hide the sea and disfigure the city.
They are monuments of political authoritarianism whose brutality stems from an ugly government that is imposed on and aims to subjugate the citizen instead of being inspired by him.
Written especially for Lapsi.al, by Blendi Kajsiu
