Sot bëhen 25 vjet që nga sulmet e 11 shtatorit, ndërsa bota bashkohet për të përkujtuar 2,977 njerëzit që humbën jetën. Të martën, më 11 shtator 2001, sulmues vetëvrasës rrëmbyen katër avionë pasagjerësh amerikanë dhe i përplasën me to në Kullat Binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork, të cilat më pas u shembën, dhe në Pentagonin në Virxhinia.
Aeroplani i katërt u rrëzua në një fushë jashtë Shanksville, Pensilvani, pasi pasagjerët luftuan kundër rrëmbyesve. Njëzet e pesë vjet pas sulmeve, të cilat morën jetën e njerëzve nga më shumë se 90 vende, ndikimi i tyre vazhdon të ndihet në të gjithë botën.
Një aktivitet përkujtimor do të mbahet në orën 11:00 BST pranë skulpturës përkujtimore të 11 shtatorit në Parkun Olimpik të Mbretëreshës Elizabeth në Londër. Në SHBA, gjatë gjithë ditës po mbahen aktivitete përkujtimore për të nderuar ata që humbën jetën, duke përfshirë vendet e tre sulmeve në New York City, në Pentagon dhe në Pensilvani.
BBC shkruan e emrat e të gjitha 2,977 viktimave do të lexohen nga të afërmit gjatë një ceremonie të veçantë në Qendrën Botërore të Tregtisë, e cila do të ndërpritet nga shtatë momente heshtjeje.
Çfarë ndodhi më 11 shtator?
Të martën, më 11 shtator 2001, katër aeroplanë që fluturonin mbi SHBA-në lindore u kapën nga ekipe të vogla rrëmbyesish të rrjetit ekstremist islamik al-Kaeda. Më pas ato u përdorën si raketa gjigante të drejtuara për t'u përplasur në ndërtesat historike në Nju Jork dhe Virxhinia. Dy aeroplanë goditën Kullat Binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork, me goditjen e dytë që ndodhi 17 minuta pas të parit.
Ndërtesat u përfshinë nga flakët, duke zënë njerëzit në katet e sipërme dhe duke e mbështjellë qytetin me tym. Në më pak se dy orë, të dy kullat 110-katëshe u shembën në re masive pluhuri. Një aeroplan i tretë shkatërroi faqen perëndimore të Pentagonit - selinë e ushtrisë amerikane që ndodhej pak jashtë Uashingtonit.
Aeroplani i katërt u rrëzua në një fushë në Pensilvani, pasi pasagjerët luftuan. Mendohet se rrëmbyesit kishin ndërmend të sulmonin ndërtesën e Kapitolit në Uashington. Në total, 2,977 persona humbën jetën, shumica e tyre në Nju Jork, përfshirë 441 ndihmës të shpejtë - humbja më e madhe e personelit të emergjencës në historinë e SHBA-së.
Çfarë ndodhi në fluturimin 93?
Fluturimi 93 i United ishte i vetmi aeroplan që nuk goditi asnjë objektiv gjatë sulmeve të 11 shtatorit. Fluturimi nga Newark, New Jersey ishte drejtuar në perëndim për në San Francisco kur katër rrëmbyes morën kontrollin e avionit dhe ndryshuan trajektoren e fluturimit të tij për të udhëtuar në jug, duke u drejtuar drejt zonës së Uashington DC.
Mendohet se rrëmbyesit kishin ndërmend të sulmonin Kapitolin e Uashingtonit - sulmet ndodhën disa ditë pasi ligjvënësit amerikanë rifilluan aktivitetet legjislative pas pushimeve të tyre tradicionale verore. 40 pasagjerët dhe ekuipazhi në bordin e fluturimit 93 mësuan për sulmet në Nju Jork dhe në Pentagon duke komunikuar me miqtë dhe familjen në telefonat ajrore.
Ata luftuan kundër rrëmbyesve që rrëzuan aeroplanin në një fushë të hapur në Shanksville të Pensilvanisë, duke vrarë të gjithë personat në bord dhe duke shpëtuar qindra jetë. Një memorial, i njohur si Muri i Emrave, qëndron në fushën ku u rrëzua avioni për të nderuar viktimat dhe heroizmin që ata treguan atë ditë.
2,977 viktimat e vrarë në sulmet e 11 shtatorit
Në total, 2,977 persona (pa llogaritur 19 rrëmbyesit) humbën jetën në sulmet e 11 shtatorit, shumica e tyre në New York City: Të 246 pasagjerët dhe ekuipazhi në katër aeroplanët humbën jetën.
Në Kullat Binjake, 2,606 njerëz vdiqën, në atë kohë ose më vonë nga lëndimet e marra gjatë sulmit. Në Pentagon, u vranë 125 persona. Viktima më e re ishte dyvjeçarja Christine Lee Hanson dhe më e vjetra ishte 82-vjeçari Robert Norton, të dy pasagjerë në aeroplan.
Qytetarë nga më shumë se 90 vende të ndryshme ishin midis viktimave. Qyteti i Nju Jorkut humbi 441 ndihmës të shpejtë, humbja më e madhe e personelit të emergjencës në historinë e SHBA-së. Mijëra njerëz u plagosën ose më vonë zhvilluan sëmundje të lidhura me sulmet, përfshirë zjarrfikës që kishin punuar në mbeturina toksike.
