Kombet e Bashkuara vlerësojnë se qeveria shqiptare nuk ka bërë asnjë hap përpara në respektimin e të drejtave të personave me aftësi të kufizuara. (PAK) Në një dokument të publikuar nga Komiteti i OKB-së për PAK-un, evidentohet shqetësimi për mungesën e përmirësimit ndër vite të trajtimit të personave të PAK.
OKB-ja ngre problemin e përjashtimit nga jeta publike të këtyre personave me aftësi të kufizuara, për mungesën e masave specifike dhe të vlefshme të marra për të siguruar akses gjithëpërfshirës në sistemin e drejtësisë të tilla, si: ndihma juridike falas, shërbimet juridike të aksesueshme dhe interpretët e gjuhës së shenjave në dhomat e gjyqit, stacionet e Policisë etj. Këto u vunë në dukje edhe nga eksperti për çështjet e aftësisë së kufizuar, Sinan Tafaj.
“Komiteti i Kombeve për të drejtat e PAK, në raportin e hartuar, ka ngritur vetëm shqetësime. Në pikën 47 thuhet konkretisht se personat me aftësi të kufizuara janë të përjashtuar nga jeta publike. Kjo vjen në formën e një akuze shumë të rëndë. Komiteti po ashtu ka bërë vërejtje të rënda për ligjin 93 të 2019-ës. Një tjetër problem i ngritur po ashtu është edhe çështja e aksesit në sistemin e drejtësisë.
Mbrojtja e të drejtave nëpërmjet sistemit të drejtësisë është një shans shumë i madh që ka çdo qytetar për të qenë i barabartë para ligjit, por për hir të së vërtetës, edhe këtu nuk është marrë ndonjë masë konkrete e qenësishme. Nëse e shikoni të plotë raportin, do të vini re që Komiteti është i shqetësuar për mosrespektimin e të drejtave të PAK dhe ka vetëm rekomandime për çdo fushë të jetës”, tha Tafaj në aktivitetin e organizuar nga Shoqata e të Verbërve të Shqipërisë, ku ishin të pranishëm edhe nënkryetarja e Kuvendit të Shqipërisë, Vasilika Hysi, zvministrja e Shëndetësisë, Bardhylka Kospiri, ish-deputetja e PD-së, Oriola Pampuri, dhe përfaqësues nga organizatat e PAK-ut, shoqëria civile dhe media.
Disa nga shqetësimet e ngritura nga Komiteti i Kombeve të Bashkuara për të drejtat e personave me aftësi të kufizuara
Përpjekjet e pamjaftueshme për të rishikuar legjislacionin ekzistues dhe për ta sjellë atë në përputhje të plotë me Konventën.
Mungesa e një mbështetjeje të rregullt dhe të qëndrueshme financiare për organizatat e personave me aftësi të kufizuara, veçanërisht në nivelin lokal.
Mungesa e një plani gjithëpërfshirës të veprimit kombëtar në zbatimin e ligjit për përfshirjen dhe aksesueshmërinë e personave me aftësi të kufizuara dhe vendimin e qeverisë nr. 1074 për heqjen e barrierave mjedisore dhe infrastrukturore në ofrimin e shërbimeve publike.
Komiteti është i shqetësuar për mungesën e masave specifike dhe të vlefshme të marra për të siguruar akses gjithëpërfshirës në sistemin e drejtësisë, të tilla si ndihma juridike falas, shërbimet juridike të aksesueshme dhe interpretët e gjuhës së shenjave në dhomat e gjyqit, stacionet e Policisë etj.
Komiteti është i shqetësuar që legjislacioni aktual lejon privimin e lirisë, shtrimin e detyruar në spital dhe trajtimin e detyruar të personave me aftësi të kufizuara. Komiteti është i shqetësuar për përjashtimin në praktikë të personave me aftësi të kufizuara nga jeta publike.
Komiteti vëren me shqetësim raportet e dhunës dhe abuzimit ndaj personave me aftësi të kufizuara dhe mungesën e masave efektive për kompensime.
Komiteti është i shqetësuar që personat me aftësi të kufizuara, veçanërisht fëmijët përballen me pengesa për të marrë pjesë në jetën kulturore, argëtim, sporte etj.
