What the Ministry of Infrastructure and Energy presented for months as a private conflict between the partners of the Vlora Airport is increasingly taking on the appearance of an affair orchestrated by corrupt segments of the Albanian government. Commercial registry documents in Albania and Kosovo, the history of tenders where the same companies are repeated and, above all, the SPAK file on former Deputy Prime Minister Belinda Balluku, bring to the surface a network of business relationships where two names repeatedly appear: Arbër Abazi and Valon Ademi.
According to SPAK's file, Arbër Abazi is the person who took over payments for the completion of Belinda Balluku's villa. Earlier, his related company, ALKO-IMPEX General Construction, won the tender for Lot 7 of the Tirana Outer Ring Road together with 2T. It is this tender and Abazi's investments in the villa that are part of SPAK's accusation of the alleged corrupt relationship between Balluku and the businessman.
But the Lot 7 file also reveals interesting data about another story: Vlora Airport.
The Kosovo Business Registration Agency lists “2T SH.PK – Branch in Kosovo”. The company is a branch of the Albanian 2T, and its authorized representative is Valon Ademi, with the function “Director – Registered Agent”.
So the scheme becomes simpler to understand.
In the Albanian tender that SPAK has included in the Balluku-Abazi file, ALKO-IMPEX and 2T won. ALKO-IMPEX is a branch of the Ademi family's Kosovar company. While the Kosovar branch of the other winning company, 2T, was represented by Valon Ademi himself. But while Arbër Abazi paid for Belinda Balluku's villa in exchange for the tender, did SPAK ask what Valon Ademi gained from this affair?
Previously, Lapsi.al reported on the close business ties between Arbër Abazi and Valon Ademi. The company ALKO-IMPEX General Construction, managed in Albania by Arbër Abazi, is a branch of the Kosovar company of the same name. According to the commercial register, the owners of the company in Kosovo are Imer Ademi with 51% and Fatime Ademi with 49%. Imer Ademi also appears as the beneficial owner of the Albanian branch in the Albanian register.
Imer Ademi is the father of Valon Ademi. Valon Ademi is the owner of 2A Group, the company that owns only 2% of Vlora International Airport and which was involved in the conflict for control of the airport with MABCO, which owns 98% of the quota.
Këto të dhëna mjaftojnë që SPAK të shkojë përtej kufijve, pra në Kosovë për të sqaruar marrëdhënien mes njerëzve që përdori Belinda Balluku për aferat e korrupsionit.
Kompania Eco Cleaning
Marrëdhënia mes ALKO-IMPEX dhe 2T nuk mbaron te Loti 7. Të dyja kompanitë krijuan së bashku edhe shoqërinë koncesionare ECO CLEANING, për shërbimin e pastrimit dhe trajtimit të mbetjeve në Kamëz.
Sipas regjistrit tregtar, ALKO-IMPEX zotëron 95% të kompanisë, ndërsa 2T pjesën tjetër. Administrator i ECO CLEANING figuron Taulant Godroli.
Godroli rishfaqet në historinë e Aeroportit të Vlorës. Ai rezulton se ndërmori veprime në çështjen e VIA-s dhe u përfshi si përfaqësues ligjor.
Pra, edhe këtu lidhja rikthehet te të njëjtat kompani dhe të njëjtët njerëz.
Dyshimet për abuzime në autostradën e Gjilanit
Por bashkëpunimi mes këtyre kompanive është më i vjetër se konflikti i Aeroportit të Vlorës dhe gjurmët të çojnë përsëri në Kosovë, ku janë zhvilluar projekte të tjera problematike.
Në vitin 2018, në Lotin 4 të projektit të Autostradës së Gjilanit u bashkuan 2A Group, ALKO-IMPEX, Ex-Fis dhe 2T.
Pra, vite përpara përplasjes për Aeroportin e Vlorës, 2A Group e Valon Ademit, ALKO-IMPEX e familjes Ademi dhe 2T kishin punuar së bashku në të njëjtin konsorcium për një projekt të madh publik në Kosovë.
Ky projekt u bë më pas objekt raportimesh mediatike për dyshime mbi faturimin dhe diferencat mes punimeve të deklaruara dhe atyre që pretendohej se ishin realizuar në terren. Periskopi raportoi se në dokumente niveli i realizimit figuronte rreth 70%, ndërsa verifikimet e medias në terren sugjeronin një nivel shumë më të ulët.
Edhe këtu del një tjetër emër që sot lidhet me Aeroportin e Vlorës: Nebi Luzha.
Sipas dokumenteve të siguruara nga Lapsi.al, Luzha u angazhua si drejtues teknik në projektin e Aeroportit të Vlorës. Por ai kishte punuar më parë pikërisht me kontratën e konsorciumit ku bënte pjesë 2A Group.
Luzha ishte menaxher i kontratës nga Ministria e Infrastrukturës së Kosovës për Lotin 4 të Autostradës së Gjilanit, një kontratë prej rreth 8.7 milionë eurosh.
Sipas investigimit të Periskopit, dyshimet ishin për një pagesë prej 378,951.39 eurosh për punime që, sipas medias, nuk rezultonin të realizuara në terren. Dokumentacioni i pagesës mbante edhe firmën e Nebi Luzhës si menaxher i kontratës. Më pas media raportoi se për çështjen nisën hetime nga organet e drejtësisë në Kosovë.
Nga lidhjet e biznesit te kontrolli i Aeroportit të Vlorës
Faktet tregojnë një histori marrëdhëniesh biznesi që shtrihet në të dyja anët e kufirit, por ç’është më e rëndësishme tregojnë se çfarë ndodhte në prapaskenë me aeroportin e Vlorës.
Në letër, raporti i forcave në Vlora International Airport është i qartë: MABCO zotëron 98% të aksioneve, ndërsa 2A Group e Valon Ademit vetëm 2%.
Por megjithëse kishte vetëm 2% të aksioneve të regjistruara, 2A Group arriti për një periudhë të ushtronte kontroll faktik mbi VIA-n, ndërsa MABCO, me 98%, u përball me vendime gjyqësore që i kufizuan ushtrimin e të drejtave të saj.
Valon Ademi rezultoi të ishte një faktor i rëndësishëm në Tiranë dhe kjo fjalë lidhjeve që të çonin tek Belinda Balluku. Tani që SPAK thotë se ka gjetur prova për korrupsionin e Ballukut, mbetet për t’u parë nëse hetimet do të shkojnë deri në pengmarrjen e aeroportit të Vlorës.
Dhe ndërkohë që zhvillohet beteja për VIA-n, në hallka të ndryshme të saj shfaqen edhe persona të lidhur me kompani apo institucione të këtij rrethi.
Taulant Godroli, administrator i ECO CLEANING – kompanisë së përbashkët të ALKO-IMPEX dhe 2T – rezulton i përfshirë edhe si përfaqësues ligjor në çështjen e VIA-s.
Nebi Luzha, që menaxhoi nga ana e Ministrisë kosovare kontratën e konsorciumit ku bënte pjesë 2A Group, u angazhua më pas në projektin e Aeroportit të Vlorës.
Një prej vendimeve që kufizoi të drejtat e MABCO-s u mor nga gjyqtarja Mariana Shegani Dedi. Bashkëshorti i saj, Ilir Shegani, rezulton i punësuar në Albcontrol, një institucion që për vite ishte nën varësinë e ministrisë së drejtuar nga Belinda Balluku.
Edhe pse kjo marrëdhënie familjare nuk provon direkt se Balluku ndikoi mbi vendimin e gjyqtares, ajo merr rëndësi si pjesë e një tabloje më të gjerë, ku përreth konfliktit të VIA-s shfaqen vazhdimisht njerëz që lidhen, drejtpërdrejt ose përmes kompanive dhe institucioneve, me të njëjtin rreth.
Kjo është arsyeja pse formula e përdorur deri tani nga Ministria e Infrastrukturës – “mosmarrëveshje mes ortakëve” – nuk mjafton më për të shpjeguar atë që ndodhi në Aeroportin e Vlorës.
Deri tani nuk ekziston një akuzë e SPAK-ut që ta lidhë dosjen Balluku–Abazi me Aeroportin e Vlorës dhe as një vendim gjyqësor që të provojë ekzistencën e një skeme të koordinuar për marrjen e VIA-s. Por lidhjet e dokumentuara janë tashmë të mjaftueshme për të ngritur një pyetje që meriton hetim: A ishte vërtet Aeroporti i Vlorës një konflikt mes dy ortakëve, apo pas tij funksionoi një rrjet biznesi me ndikim politik që ndihmoi ortakun me 2% të merrte kontrollin nga investitori me 98%?
Nëse një ditë provohet alternativa e dytë, del se institucionet e shtetit u përdorën për të kryer rrëmbimin e një prone në mes të ditës. Dhe në një arbitrazh ndërkombëtar, kjo mund të rezultojë shumë e kushtueshme për qytetarët e Shqipërisë.
