For weeks, there have been massive protests in Albania. The reason: Luxury investments are planned to be built in a protected landscape area on the Adriatic coast. The delta ecosystem is extremely sensitive.
For more than a month, demonstrations have been held every evening in the Albanian capital, Tirana. The protests were sparked by a planned luxury resort on the Zvërnec Lagoon and Sazan Island. Among those behind the project is the investment firm of Donald Trump's son-in-law, Jared Kushner. Environmentalists fear that a unique bird sanctuary and lagoon will be seriously damaged.
The protests have long since expanded beyond the construction project to include corruption, lack of transparency and the current prime minister, Edi Rama. The former artist, former mayor of Tirana and national basketball player denies the allegations.
In an interview with ZDF , Rama talks about the protests, the conflict between politics, nature conservation and investment, as well as his country's path towards the EU.
ZDF: Mr. Prime Minister, we would like to understand the structure and plans of the investors who are planning a resort in Zvërnec, near the lagoon there. So far, it is not entirely clear who the investors are and what role the state plays. Can you shed some light on this?
Edi Rama: I don't know what information you have, but there are some simple answers. First, it is private property. Second, private property in Albania is developed through agreements between owners and potential investors. Third, there is still no plan because it is a process in which our state agencies have acted very, very carefully to ensure that the plan adheres to a number of rules and standards that are important to us. I don't know what you have discovered.
ZDF : Regarding the role of the state, we have learned that you have changed several laws that have weakened nature conservation. You have reduced the size of the protected area to allow the construction of an airport. And you have allowed construction projects in this previously protected area. Critics say that in this way you have facilitated investments and therefore you naturally play a role as a state actor.
Rama: Nuk ka pasur ndryshime për të lejuar ndërtimet në zonën e mbrojtur, ku nuk lejohen ndërtesa të asnjë lloji. Këto zona të mbrojtura kanë një status të veçantë në Shqipëri. Mbrojtja e zonave të ndryshme bazohet në kategoritë dhe praktikat më të mira të Bashkimit Evropian. Kjo do të thotë që jo të gjitha zonat i nënshtrohen të njëjtit nivel mbrojtjeje kundër zhvillimit dhe ndërhyrjes; ka dallime.
ZDF: Por punimet e ndërtimit filluan disa javë më parë, pikërisht në qendër të rezervatit natyror. Edhe pse thoni se deri më tani ka vetëm plane dhe asnjë leje zyrtare ndërtimi për të filluar punën, kjo ka të bëjë me qendrën e lagunës; ne ishim atje.
Rama: Nuk ka leje ndërtimi në këtë zonë. Megjithatë, bazuar në ligjin shqiptar, prona private mund të rrethohet me gardh. Nëse ka leje paraprake për të filluar punimet përgatitore, përfshirë një vlerësim të ndikimit në mjedis, atëherë është e mundur.
ZDF: Por si mund të fillojë puna fillestare, siç thoni ju, nëse të drejtat e pronësisë nuk sqarohen? Siç e dini, Gjykata e Lartë e Shqipërisë ka anuluar fitimin e të drejtave të pronësisë në të paktën dy raste dhe i ka kthyer ato në gjykatën e shkallës së parë.
Rama: Kushdo mund të ketë pretendime, por për ta kthyer një pretendim në një pozicion ligjor, një gjykatë duhet ta konfirmojë atë. Ndërkohë, një pretendim nuk mjafton për të ndaluar gjithçka derisa gjykata të vendosë ndryshe, sepse agjencitë tona qeveritare gjithashtu veprojnë bazuar në dokumente, jo në pretendime. Përpara se të zotëroni një titull pronësie mbi pronën, nuk mund të kërkoni që ajo të mos zhvillohet thjesht sepse nuk e zotëroni ende.
ZDF: Por a nuk jeni ju, si Kryeministër, përgjegjës për transparencën politike?
Rama: Transparenca është kaq e dukshme. Është kaq e lehtë për t’u parë, por nëse nuk doni ta shihni, sigurisht që është e padukshme. Si Kryeministër i këtij vendi, unë nuk ju tregoj histori. Ju tregoni histori.
Autoritetet shqiptare kanë kërkuar respektimin e rregullave dhe një vlerësim të ndikimit mjedisor. Kjo histori bazohet në fakte. Pjesa tjetër bazohet në interpretim.
ZDF: Pra, po vazhdoni me projektin?
Rama: Nuk mund t’i themi thjesht jo një investimi prej më shumë se 4 miliardë eurosh. Dhe nëse rezultati i përgjithshëm është zhgënjyes, nuk do të vazhdojmë.
ZDF: Çështja tani ka marrë një dimension politik. Çdo ditë, shqiptarët demonstrojnë në rrugë kundër projektit në lagunë, kundër mungesës së transparencës dhe korrupsionit; ata e quajnë atë “Revolucioni i Flamingove”. Si i përballoni këto protesta?
Rama: Ata po protestojnë sepse kanë të drejtë ta bëjnë këtë dhe sepse kanë problemet dhe shqetësimet e tyre. Ata kanë të drejtë të shprehin mendimet e tyre, të demonstrojnë, të kritikojnë dhe madje të më kundërshtojnë.
As you can see, Zvërnec is no longer at the center of the protests. The issue has been off the agenda for weeks. Flamingos have remained a symbol - because they are a powerful symbol - but people have many different reasons for taking to the streets. And I understand them. I'm not talking about them.
The protest movement consists of two parts. On the one hand, there are ordinary citizens. I treat them with great respect and try to understand what motivates them. On the other hand, there are the organizers, the ones who lead and control these protests. It is these people that I refer to when I talk about "lectures." These are two completely different things.
©The interview was conducted by Michael Bewerunge. He is the head of the ZDF studio in Vienna. Adapted in Albanian LAPSI.al
