Berlini, një qytet-land me 3,9 milionë banorë , njihet për larminë e tij, por është edhe mjaft i copëzuar nga ana sociale. Në shumë aspekte, ai ngjan me një mozaik lagjesh të veçuara, ku njerëzit rrallë lëvizin përtej zonës së tyre.
Ky copëzim shtrihet edhe në peizazhin politik të qytetit. Ndërsa lagjet qendrore të Berlinit kanë votuar së fundmi për të Gjelbrit ose për Partinë E Majta, periferitë, ku jeton shumica e berlinezëve, dominohen nga Bashkimi Kristian-Demokratik (CDU) i qendrës së djathtë dhe, në disa zona, nga Alternativa për Gjermaninë (AfD) ultra e djathtë. Kjo e bën veçanërisht të vështirë parashikimin e rezultateve zgjedhore në Berlin, sidomos vitet e fundit, kur posterët e partive po shfaqen gjithnjë e më dendur në shtyllat e qytetit gjatë fushatave elektorale.
Përpara zgjedhjeve për Dhomën e Deputetëve të Berlinit më 20 shtator, kur berlinezët do të zgjedhin parlamentin e landit që vendos se kush do të jetë Kryebashkiaku Qeverisës i ardhshëm, tri parti ndodhen praktikisht në një garë të barabartë. Partia E Majta, CDU-ja dhe AfD-ja mund të mbështeten secila në 18 deri në 20 për qind të votave, në varësi të sondazhit. Jo shumë larg tyre renditen Të Gjelbrit me 16 për qind, ndërsa Socialdemokratët (SPD), që për dekada kanë qenë forcë qeverisëse në Berlin, kanë rënë në vetëm 13 për qind.
Mbështetja relativisht më e ulët për AfD-në në Berlin bën që situata të mos jetë aq dramatike sa ishte në Saksoni-Anhalt më 6 shtator, ku përmasat e suksesit të së djathtës ekstreme e bëjnë praktikisht të pamundur përjashtimin e saj nga qeverisja. Megjithatë, një fitore e Partisë E Majta dhe një tjetër humbje për CDU-në e Friedrich Merz-it do të ndryshonin rrënjësisht peizazhin politik të Berlinit dhe do të rrisnin presionin mbi kancelarin.
Si të zhvillohet një fushatë në një qytet të polarizuar
Kjo situatë politike e larmishme e bën veçanërisht të ndërlikuar zhvillimin e një fushate zgjedhore në Berlin, sidomos për një parti të kujdesshme dhe konservatore si CDU-ja.
"Berlini është vërtet një sfidë e veçantë”, tha për DW Lukas Krieger, sekretari i përgjithshëm i CDU-së në Berlin. Krieger ndodhet në një pozitë unike për të kuptuar ndikimin kombëtar të zgjedhjeve rajonale, pasi është njëkohësisht deputet në Bundestag dhe sapo ka përjetuar rezultatin e dhimbshëm të CDU-së në Saksoni-Anhalt. Sipas tij, megjithatë, "Berlini nuk mund të krahasohet as me Gjermaninë në tërësi dhe as me Saksoni-Anhaltin”.
I veshur me një kostum elegant dhe në prag të hyrjes në një mbledhje për analizimin e rezultateve zgjedhore me deputetët e CDU-së, Krieger u shpreh me besim të plotë për garën në Berlin dhe nuk kishte dyshime se kush ishte kundërshtari kryesor.
"Po bëhet gjithnjë e më e qartë se kjo garë po merr formën e një dueli mes CDU-së dhe Partisë E Majta”, tha ai. "AfD-ja në Berlin nuk ka asnjë mundësi për të negociuar pjesëmarrjen në një qeveri. Nuk ka askënd që dëshiron të bashkëpunojë me të. Ne kemi një Parti E Majta shumë radikale në Berlin, prandaj themi: Berlini do të mbetet i qëndrueshëm dhe CDU-ja është e vetmja parti që garanton se qyteti do të mbetet në qendrën e spektrit politik.”
Një tjetër sfidë për CDU-në e Berlinit është largimi i kryebashkiakut aktual, Kai Wegner, i cili ende mban postin, por nuk kandidon më pas një skandali që lidhej me një ndeshje tenisi gjatë ndërprerjes më të madhe të energjisë elektrike në Berlin që nga Lufta e Dytë Botërore.
Si pasojë, partia u detyrua të prezantojë me nxitim një kandidat të ri, ministrin e Financave Stefan Evers, i cili tani duhet të gjejë një rrugë politike mes dy sfidave shumë të ndryshme: AfD-së së tejmbushur me vetëbesim dhe Partisë E Majta që po fiton vrull, të dyja të favorizuara për të përmirësuar ndjeshëm rezultatet e vitit 2023.
Kundërshtarja kryesore e Evers-it është gjithashtu një emër i ri: Elif Eralp, një juriste e lindur në Mynih në vitin 1980, vetëm pak javë pasi prindërit e saj ishin larguar nga Turqia pas një grushti shteti ushtarak.
Megjithatë, berlinezët janë mësuar me kandidatët për kryebashkiak që nuk janë nga qyteti. Eversi ka lindur në Nordrhein-Westfalen, ndërsa Krieger vjen gjithashtu nga Mynihu. Në fakt, sondazhet tregojnë se asnjëri prej kandidatëve kryesorë nuk është veçanërisht i njohur. Në një sondazh të fundit, rreth gjysma e banorëve të Berlinit thanë se nuk kishin ndonjë mendim të fortë për asnjërin prej tyre.
Të jesh i besueshëm dhe të ofrosh alternativa
Problemi i CDU-së është se politika gjermane po bëhet gjithnjë e më radikale, siç treguan zgjedhjet në Saksoni-Anhalt. Sipas vëzhguesve, kjo lidhet pjesërisht me dështimin e perceptuar të partive tradicionale të qendrës për të ofruar zgjidhje të reja për elektoratin. "Pyetja është: A keni propozimet tuajat politike? A po përpiqeni të fitoni dhe mobilizoni grupe të reja votuesish?”, tha Julia Reuschenbach, politologe në Universitetin e Hamburgut.
Sipas saj, Partia E Majta është konsoliduar në Berlin si kundërshtarja më e besueshme e AfD-së. Kjo, pjesërisht, sepse është e vetmja forcë e rëndësishme e qendrës së majtë që nuk është e gatshme të mbështesë CDU-në, ashtu siç edhe CDU-ja nuk dëshiron të bashkëpunojë me Të Majtën.
Megjithatë, edhe Partia E Majta ka problemet e saj. Ajo vazhdon të ndiqet nga akuzat për antisemitizëm, pasi një reper që performoi në një aktivitet zgjedhor në lagjen Neukölln, ku jeton një pjesë e madhe e komunitetit palestinez të Berlinit, brohoriti "Vdekje IDF-së”, duke iu referuar ushtrisë izraelite. Eralp i dënoi deklaratat dhe premtoi hetim, por çështja e Gazës është bërë qendrore për shumë mbështetës të partisë. Në qershor, Partia E Majta miratoi zyrtarisht një rezolutë që e konsideron veprimin ushtarak të Izraelit në Gaza si gjenocid.
Megjithatë, Reuschenbach mendon se forca e Partisë E Majta qëndron te aftësia e saj për të propozuar alternativa konkrete politike. "Sigurisht, ato janë populiste”, tha ajo. "Ata paraqesin kërkesa maksimaliste: ‘Duam që pronat e mëdha private të kalojnë në pronësi publike. Duam shpronësime.' Por flasin qartë dhe drejtpërdrejt. Për shumë njerëz, E Majta paraqet më shumë qartësi dhe më shumë ide të veta.”
Ajo i referohej veçanërisht kërkesës më radikale të partisë, një ide që ndodhet në qendër të debatit politik në Berlin prej të paktën pesë vitesh. Partia E Majta është e vetmja nga partitë e mëdha që premton të zbatojë rezultatin e referendumit të vitit 2021, kur 59 për qind e berlinezëve votuan për shpronësimin e kompanive të pasurive të paluajtshme që zotërojnë më shumë se 3.000 banesa në qytet dhe kalimin e tyre në pronësi publike.
Që atëherë, qeveritë e Berlinit, fillimisht nën drejtimin e SPD-së dhe më pas të CDU-së, kanë vonuar vazhdimisht zbatimin e këtij rezultati.
Problemi janë qiratë
Për Wolter-in, ekziston një arsye kryesore pse popullsia e Berlinit është radikalizuar dhe pse partia e saj është forcuar kaq shumë.
"Në të gjitha sondazhet, anketat dhe bisedat që kemi me votuesit, del gjithmonë e njëjta gjë: kriza e qirave është katastrofike”, tha ajo për DW. "Njerëzit nuk gjejnë dot banesa, kanë frikë nga rritja e qirave dhe po humbasin apartamentet e tyre, sepse pronarët po i rimarrin ato duke iu referuar nevojave te tyre personale për banim.”
Sipas një sondazhi të fundit të Berlin Trend, strehimi është tema më e rëndësishme e këtyre zgjedhjeve. Rreth 32 për qind e berlinezëve e konsiderojnë problemin më të madh të qytetit, shumë më tepër se 10 për qind që përmendin emigracionin dhe azilin ose 9 për qind që përmendin sigurinë, kriminalitetin dhe terrorizmin.
Kësaj prirjeje në rritje për ide më revolucionare mund t'i kontribuojë edhe fakti se këto janë zgjedhjet e para në historinë e Berlinit, ku mosha e votimit është ulur në 16 vjeç. Të rinjtë po politizohen gjithnjë e më shumë. "Mendoj se shumë të rinj, shumë më tepër se kur isha unë e re, shqetësohen për çështje si ndryshimet klimatike apo nëse do të kenë ende një vend pune në të ardhmen”, tha Wolter. "Madje edhe për pensionet. Në një stendë informuese më erdhi një vajzë që dukej rreth 14 vjeçe dhe më pyeti për politikën tonë të pensioneve.”
Sipas Wolter-it, Berlini, i cili gjithmonë ka qenë një përzierje e veçantë e konservatorizmit dhe radikalizmit, po bëhet gjithashtu gjithnjë e më i larmishëm nga pikëpamja ekonomike: "Kemi një numër në rritje milionerësh në Berlin, por edhe një numër në rritje njerëzish që jetojnë në varfëri.” Pikërisht kjo e bën Berlinin një sfidë politike unike./ DW
