Viti i ri shkollor ka nisur me rritje shpenzimesh për familjet që kanë zgjedhur arsimin privat. Disa shkolla private, në nisje të fillimit të vitit të ri shkollor, shtrenjtuan tarifat e shkollimit nga 15 deri në 20%. Rritja e tarifës u aplikua për të treja ciklet e studimeve, të ulët, 9-vjeçar dhe të mesëm. Shkak i shtrenjtimit është njoftuar rritja e pagës së mësuesve dhe tarifës të transportit prej shtrenjtimit të naftës.
Por pasojat e shtrenjtimit nuk janë ndjerë vetëm për buxhetin e familjarëve. Në disa shkolla private, rritja e tarifave ka sjellë edhe largimin e një numri të konsiderueshëm nxënësish, drejt shkollave publike. Mësuesit pohojnë se bazuar edhe në sondazhet e kryera me prindërit, arsyeja kryesore e largimeve është pikërisht rritja e kostos së shkollimit. Në shkollat private totali i tarifës përbëhet nga 3 zëra, tarifa e studimit, ushqimit dhe transportit.
Për shembull në një nga shkollat private tarifa totale mujore që paguante një prind për një fëmijë të ciklit të ulët ishte 15 mijë lekë studimi, 5 mijë lekë transporti dhe 6 mijë lekë ushqimi. Në total 26 mijë lekë në muaj. Pas rritjes tarifa mujore e studimit arriti 19 mijë lekë, transporti 6 mijë lekë dhe tarifa e ushqimit 7 mijë lekë. Në total tarifa arriti 31 mijë lekë në muaj. Rritja është 5 mijë lekë apo 19 % në muaj. Për një familje me 2 fëmijë, me rritjen e tarifave kostoja e shkollimit bëhet e papërballueshme.
Kjo ka sjellë që për disa shkolla private largimi i nxënësve të arrijë në numër nga 3 deri në 7 nxënës në klasë. Në shkollat private numri i nxënëseve varion nga 15 deri 20 nxënës për klasë. Në një klasë me 20 nxënës 7 të larguar zënë gati 35% të larguarve.
Edhe në një shkollë private të ciklit të ulët prindërit pohojnë se rritja e tarifës vjetore 500 euro apo 15% më shtrenjtë ndikoi te vendimi për largimin e fëmijës në një shkollë publike.
Një tjetër element është zgjerimi i shërbimit “pas shkolle” në arsimin shtetëror, i cili u mundëson prindërve që fëmijët të qëndrojnë më gjatë në ambientet e shkollës, edhe pas përfundimit të orarit mësimor. Ky është ende një projekt pilot, që zbatohet në disa klasa.
Ky shërbim përfshin edhe kohën e studimit dhe është kthyer në një nga avantazhet që kanë pasur shkollat private, duke bërë që shumë prindër t’i zgjedhin ato për shkak të orareve më të gjata.
Megjithatë, programi publik ende nuk përfshin ofrimin e vaktit të drekës, një shërbim që do të kishte një kosto të konsiderueshme për buxhetin.
Nga Ministria e Arsimit llogarit se nëse programi do të zbatohej për të gjithë sistemin 9-vjeçar në vend (nga klasat e para deri në klasat e 9) kostoja vjetore arrin rreth 203 mln euro në vit./Monitor
