Italia ka miratuar një ligj të ri që synon të shkëpusë fëmijët dhe të rinjtë nga ndikimi i mafias, duke u ofruar atyre mundësinë për të nisur një jetë të re larg krimit të organizuar. Programi i ri u drejtohet personave nën moshën 25 vjeç, të cilët janë rritur në familje mafioze ose janë të afërm të ngushtë të bosëve të organizatave kriminale.
Sipas ligjit, përfituesit do të kenë mundësi të transferohen në një qytet tjetër, të sistemohen në një banesë të re, të ndjekin një shkollë të re dhe, në rastet kur është e nevojshme për sigurinë e tyre, të pajisen edhe me një identitet të ri. Nisma synon të parandalojë rekrutimin e brezit të ri në organizatat mafioze dhe t’u ofrojë atyre një alternativë për një të ardhme jashtë botës së krimit.
Sipas raportimeve të mediave të huaja, projektligji i njohur si “zgjedhja e lirë” u miratua nga Senati italian, duke u cilësuar si një hap historik në luftën kundër mafias. Kryetarja e Komitetit Parlamentar Antimafia, Chiara Colosimo, deklaroi se ligji shndërron në realitet një nismë që për vite me radhë ishte konsideruar e pamundur, ndërsa vlerësohet se rreth 400 fëmijë nga familje mafioze do të përfshihen në këtë program çdo vit.
Cosa Nostra, Camorra dhe vështirësitë me Draghettën
Në shumë klane mafioze italiane, pushteti kalohet nga një brez në tjetrin. Ndërsa trashëgimia nuk është një rregull i fiksuar në Cosa Nostra-n siciliane ose në Camorra-n napolitane, ajo është thellësisht e rrënjosur në kulturën e Draghetta-s kalabreze, një nga organizatat kriminale më të fuqishme në botë, ku djali i një shefi shpesh pritet të trashëgojë pozicionin e babait të tij si udhëheqës.
Këto lidhje gjaku e kanë bërë prej kohësh Draghetta-n jashtëzakonisht të vështirë për autoritetet për t'u depërtuar dhe kryesisht rezistente ndaj sistemit të pentiti ish-anëtarëve të mafias që zgjedhin të bashkëpunojnë me autoritetet. Për shumë njerëz, rrëfimi i krimeve do të thoshte tradhti jo vetëm të kolegëve të tyre, por edhe të baballarëve, gjyshërve dhe xhaxhallarëve të tyre.
Pavarësisht arrestimeve masive dhe një sërë gjyqesh të mëdha që përfshijnë qindra të pandehur, organizata është treguar jashtëzakonisht e qëndrueshme. Ndërsa baballarët dhe gjyshërit vuajnë dënime me burgim të përjetshëm, shpesh në burgje të sigurisë maksimale, djemtë dhe të afërm të tjerë më të rinj zënë gjithnjë e më shumë vendin e tyre, shpesh ndërsa janë ende adoleshentë.
"I lirë për të zgjedhur"
Pasi mori detyrën si president i gjykatës së të miturve në Reggio Calabria në vitin 2011, Roberto Di Bella prezantoi një program mbikëqyrës pionier që u lejonte autoriteteve të largonin fëmijët nga familjet më të rrezikshme në Draghetta dhe t'i vendosnin në një mjedis tjetër derisa të mbushnin 18 vjeç. Me mbështetjen e edukatorëve, punonjësve socialë dhe psikologëve, këta fëmijë u ndihmuan të përfundonin arsimimin e tyre dhe të ndërtonin një jetë larg krimit të organizuar. Prindërit që vazhdonin t'i përfshinin fëmijët e tyre në aktivitete kriminale rrezikonin të humbnin të drejtat e tyre prindërore. Di Bella e quajti programin "Liberi di Scegliere" që do të thotë "i lirë për të zgjedhur".
Iniciativa shkaktoi reagime të forta. Di Bella u akuzua për prishjen e familjeve dhe u denoncua nga politikanë, komentatorë dhe pjesë të Kishës, të cilët argumentuan se largimi i fëmijëve nga prindërit e tyre, pavarësisht rrethanave, përbënte një sulm ndaj familjes. Një bos i burgosur i mafias kërcënoi gjyqtarin duke i kujtuar se të gjithë kanë fëmijë.
Megjithatë, programi mori mbështetje nga burime që gjyqtari nuk i kishte pritur. Di Bella tha se nënat nga familjet Draghetta, përfshirë gratë e krerëve të fuqishëm, kishin filluar t'i kërkonin fshehurazi atij të largonte djemtë e tyre nga Kalabria, duke i thënë se kishin frikë se përndryshe do të përfundonin në burg ose të vdekur.
