Në fund të vitit të kaluar, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë e pezulloi për gati dy muaj marrëveshjen Rama-Meloni. Duke qenë se prekte aspekte delikate, si ekstraterritorialiteti dhe të drejtat e njeriut, pakti Rama-Meloni duhej parë me lupë nga gjykata jonë Kushtetuese pas ankimimit të opozitës. Marrja e vendimit zgjati rmë pak se dy muaj, nga dhjetori 2023 deri në fund të janarit 2024.
Gjatë kësaj kohe e djathta italiane mbajti frymën sepse ekzistonte teorikisht mundësia që marrëveshja të shpallej antikushtetuese.
Kur pa vëmëndjen që po i kushtonin italianët gjykatave tona, Edi Rama, shkoi u paraqit në një aktivitet të "Vëllezërve të Italisë", partisë së Xhorxhia Melonit dhe i qetësoi. Rama doli garant se gjykata shqiptare do t'ia legjitimonte kampet Italisë në territorin shqiptar. Madje, madje, parashikoi Rama, kjo do të ndodhte para marsit.
“Kam besim, se marrëveshja nuk ka asgjë antikushtetuese. Deri në mars është afati kohor, por mendoj se vendimi do të merret shumë më herët sepse është një marrëveshje shumë e rëndësishme dhe të dyja qeveritë duhet të dinë nëse mund të vazhdojnë apo jo”, tha Rama. Video më poshtë:
Ajo që ndodhi më pas ishte fiks siç e parashikoi Edi Rama.
Gjykata Kushtetuese e Shqpërisë jo vetëm e legjitimoi lënien e një cope territori në dispozicion të Italisë, siç kishte firmosur Rama në Itali, por gjykatësit e morën edhe vendimin shumë shpejt.
Në janar vendimi ishte gati. Italianët nuk kishin pse prisnin deri në mars.
Gjykata Kushtetuese nuk nxorri asnjë problem për Ramën, që e kishte bërë fakt të kryer marrëveshjen dhe e kishte firmosur paktin me Melonin që në nëntor 2023.
Vetëm se në Itali, sistemi funksionon pak më ndryshe.
Meloni, probleme me gjykatat për projektin në Shqipëri
Njësoj si Rama, edhe Meloni tentoi ta bëjë fakt të kryer kampin e Shëngjinit dhe të Gjadrit për refugjatët që synojnë brigjet italiane. Marrëveshja u firmos në nëntor 2023 dhe sapo Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë i hapi rrugë për nisjen e projektit, italianët nisën nga puna.
Pak përpara se të silleshin refugjatët e parë, në datën 4 tetor të këtij viti, Gjykata e të Drejtave të Njeriut në Strasburg mori një vendim mbi konceptin e vendeve të sigurta. Në vendim citohet se: që një vend të konsiderohet i sigurtë, duhej të ishte i tillë në të gjithë territorin e tij dhe nuk duhet të ketë persekutim apo tortura në asnjë zonë të tij.
Pavarësisht vendimit të Gjykatës së Strasburgut, Meloni nisi drejt Shqipërisë anijen me 16 refugjatë, nga të cilët 4 u kthyen pas në Itali. 12 të tjerët u mbyllën në burgun e Gjadrit.
Çështja e përcaktimit të një vendi si i sigurtë apo jo, u shndërrua në thelbin e debatit. Avokatët e refugjatëve ankimuan çështjen në Gjykatën e Romës. Brenda dy ditësh marrëveshja u rrëzua.
Sipas vendimit, koha e vlerësimit për një refugjat nuk mund të jetë aq e shpejtë, pasi arsyet e një refugjati nuk mund të vlerësohen brenda afateve që parashikohet në procedurat e Gjadrit. Përveç kësaj, Bangladeshi dhe Egjipti nuk ishin vende të sigurta.
Anija Libra u kthye në Shëngjin. Mori 12 refugjatët dhe i dërgoi sërish në Itali duke i lënë të lirë.
Xhorxhia Meloni shpërtheu në akuza kundër gjykatësve të Romës.
Ajo e cilësoi vendimin e gjykatës si të paragjykuar, ndërsa tha se nuk i takonte gjykatësve të vendosnin se cilat vendet janë të sigurta dhe cilat jo.
"Nuk besoj se nuk është përgjegjësi e gjyqësorit të vendosë se cilat vendet janë të sigurta dhe cilat jo. Kjo është një përgjegjësi e qeverisë dhe për këtë arsye qeveria duhet të sqarojë më mirë se çfarë do të thotë një vend i sigurt”, tha ajo.
Si kundërpërgjigje, qeveria Meloni ndryshoi listën e vendeve “të sigurta” me një dekret ndërministror.
Lexo edhe: Refugjatët në Shqipëri. Meloni: Të thonë ç’të duan ata që nuk janë dakord
Lexo edhe: Rama: Nuk na shqetëson ç’ndodh brenda në kamp!
Lexo edhe: Ekstremistët e BE kundër organizatave humanitare për refugjatët e Gjadrit
Pak ditë më parë, anija Libra udhëtoi sërish nga brigjet e Italisë drejt Shëngjinit, ku solli 7 refugjatë nga Bangladeshi dhe Egjipti. Shumë pak njerëz për një udhëtim që kushton disa dhjetëra mijëra euro, por dukshëm një shfaqje force e Melonit për gjykatësit italianë.
Por edhe kjo nuk funksionoi.
Gjykatat bllokuan zbatimin e rregullit të ri, duke e dërguar atë përsëri në Gjykatën Evropiane të Drejtësisë për të kërkuar një opinion mbi përputhshmërinë me ligjin italian. Vendimi i sotëm anulon edhe përgjigjet e shpejta që iu dhanë 4 refugjatëve egjiptianë, të katërta negative.
Brenda 48 orëve refugjatët do të kthehen në Itali, ku do të jenë të lirë. Deri sa të marrë vendim Gjykata e të Drejtave të Njeriut në Strasburg.
Xhorxhia Meloni mund të jetë kryeministre, por ajo ka marrë disa shuplaka nga gjykatësit e Romës, sepse askush nuk mund të jetë mbi ligjin. Jo si në Shqipëri, ku zakonisht janë gjykatësit që marrin shuplakat./Lapsi.al
