The year 2024 has confirmed a strong turnaround in the Albanian economic model, with professional services, real estate and tourism generating profit rates up to three times higher than the national average. While Artificial Intelligence, digitalization and the influx of foreign visitors are increasing profits, “knowledge” and hospitality businesses, the extractive and processing industries are plunging into a difficult battle for survival. Trade remains the champion of absolute profit value, driven by consumption and the logistics of online commerce, although wage pressure is starting to be felt everywhere.
The map of profits in the Albanian economy in 2024 shows that in businesses related to technology, the use of the mind and others where demand has been higher, such as tourism and real estate, the rates are twice as high as the general average and on the other hand, part of the industry sector is surviving.
In 2024, Albanian businesses achieved an average net profit rate of 10.6%, slightly lower than the 11.2% in 2023, according to official INSTAT data. While some sectors display very high profit rates, others are drowning in losses or struggling to survive on narrow margins.
Profit trends show that the country's economy is shifting from manufacturing to services. But it is not certain that this transformation will be comprehensive, especially in employment.
Profit rates in % by economic activities 2023-2024
Professionals earn more, 3.6 times more than average
Professional services topped the list of businesses with a profit rate of 38.9% in 2024, or 3.6 times the national average. Lawyers, accountants, consultants, and other experts are making a lot of money because they sell knowledge and services that have very low material costs.
These businesses have low operational costs and benefit from the increase in digitalization and the need for other businesses for legal, accounting, and technology consulting. Furthermore, professionals saw the strongest profit rate growth, up about 4.7 percentage points from 2023.
All professional services businesses generated 118.3 billion lek in annual revenue, of which 46 billion lek resulted in profits. After wholesale trade and construction, professionals generated the largest profits in value, accounting for 12% of profits generated in 2024.
From mail, real estate, health and information, profits
Gjithashtu, rritja e normës së fitimit në bizneset e postës, pasurive të paluajtshme, shëndetësisë sociale reflekton rritje të kërkesës për shërbime private, ku rritja e çmimeve të shërbimeve ka tejkaluar rritjen e kostove të pagave të personelit.
Pas shërbimeve profesionale, aktivitetet postare dhe të magazinimit mbeten më fitimprurëset në vend. Me një normë fitimi që është zhvendosur nga 17.6% në vitin 2019 në 26.5% në 2024, ky sektor tregon qëndrueshmëri të lartë, por për shkak të natyrës së punës kërkon investime të vazhdueshme në infrastrukturë dhe logjistikë.
Aktivitetet postare janë nxitur nga rritja e tregtisë online, e cila vitet e fundit mori vrull nga teknologjia dhe ofertat joshëse të aplikacioneve kineze të shitjeve online TEMU dhe Shein. Fitimet në vlerë të aktiviteteve postare dhe të magazinimit arritën në 15 miliardë lekë vitin e kaluar, duke zënë 4% të fitimeve totale.
Bizneset në shërbimet e informacionit dhe komunikimit renditen në listë për madhësinë e fitimeve, me një normë 25.9% në vitin 2024, ndonëse me rënie të lehta nga norma prej 30% e vitit 2023.
Megjithëse ky sektor mbetet ndër më fitimprurësit me një rritje totale prej 13 pikë përqindje krahasuar me periudhën parapandemisë, rënia e vitit të fundit sugjeron një rritje të kostove për krah pune të kualifikuar, që ka filluar të ushtrojë presion mbi fitimin neto.
Bizneset e shërbimeve të informacionit arritën në 13,9 miliardë lekë në 2024, duke zënë rreth 3.6% të fitimeve totale në ekonomi.
Gjithashtu bizneset private që operojnë në sektorin e shëndetësisë rezultojnë me norma fitimi dy herë më shumë se mesatarja e përgjithshme. Në vitin 2024, këto aktivitete kishin 21.7% të të ardhurave fitime, me një rënie të lehtë nga norma 23.2% në vitin 2023.
Ky stabilizim vjen pas një periudhe rritjeje intensive pas pandemisë, kur kërkesa për shërbime shëndetësore ka qenë e lartë.
Turizmi mban lart normat e fitimit në hotele, restorante dhe transport
Zhvillimet pozitive në turizëm vitet e fundit, jo vetëm që kanë hapur mundësi të reja për biznes, por ndërkohë po rezultojnë me norma të larta fitimi në krahasim me aktivitetet e tjera. Të dhënat zyrtare tregojnë se shërbimi ushqimor, i cili kryeson me një xhiro prej 88.6 miliardë lekësh, konfirmon rolin e tij si motori kryesor i shpenzimeve të turistëve vendas dhe të huaj.
Ky volum i lartë qarkullimi, i shoqëruar me një normë fitimi prej 18.5% në 2024, tregon se operatorët e restoranteve dhe shërbimeve të ngjashme kanë arritur të kapitalizojnë rritjen e flukseve, duke rritur normën e fitimeve me më shumë se 7 pikë përqindje krahasuar me vitin 2019.
Kjo ecuri reflekton një treg ku kërkesa e lartë ka lejuar një rregullim të çmimeve në raport me kostot, duke siguruar qëndrueshmëri më të madhe financiare për bizneset e sektorit.
Sektori i akomodimit, ndonëse me një xhiro më të ulët në vlerë absolute prej 50.8 miliardë lekësh, mbetet kampion i rentabilitetit në vitin 2024. Me një normë fitimi prej 21.4%, strukturat hoteliere po korrin frytet e investimeve në cilësi dhe rritjes së normave të shfrytëzimit. Krahasimi me vitin 2019, kur norma ishte vetëm 14.6%, sugjeron se, normat e net-qëndrimeve janë rritur ndjeshëm.
Ky kërcim i fitimeve tregon se hoteleria shqiptare po i largohet modelit të mbijetesës për t’u shndërruar në një industri me kthim të lartë mbi investimin, çka shpjegon edhe hovin e ri të ndërtimeve të resorteve dhe hoteleve me 5 yje në të gjithë vijën bregdetare.
Zhvillimi më interesant dhe befasues vjen nga sektori i transportit, i cili ka pësuar transformim rrënjësor brenda një kohe shumë të shkurtër, i nxitur nga zhvillimet pozitivë në turizëm.
Nga një normë modeste prej 5.7% në vitin 2023, fitimi është rritur në 13.8% në vitin 2024, duke shënuar rritjen më agresive në të gjithë zinxhirin e vlerës së turizmit.
Fenomeni lidhet me rritjen e jashtëzakonshme të fluturimeve “low-cost” dhe përdorimit masiv të makinave me qira, si dhe me rritjen e përdorimit të linjave të transportit ndërurban që lidhin pikat kyçe turistike. Ecuria e transportit tregon se infrastruktura e lëvizshmërisë po bëhet gjithnjë e më shumë një pjesë integrale e përfitimit total që industria nxjerr nga vizitorët.
Rritja e normave të fitimit në të tre sektorët kyç që lidhen me turizmin, tregon se po rritet jo vetëm në numra vizitorësh, por po bëhet më i dobishëm për ekonominë kombëtare përmes gjenerimit të kapitalit. Sfida e mbetur për vitet e ardhshme do të jetë ruajtja e këtyre marzheve përballë presionit të pagave dhe rritjes së kostove të jetesës
Biznesi i betonit mban stafetën e fitimeve të larta
Tregu i pasurive të paluajtshme dhe sektori i ndërtimit në Shqipëri, përveçse janë kontribuues kryesorë të rritjes ekonomike në vend, gjithashtu po sigurojnë fitime të kënaqshme për bizneset në këto aktivitete.
Norma e fitimit në sektorin e pasurive të paluajtshme mbetet në nivele të larta, duke arritur në 26.5% në vitin 2024. Ndonëse kjo shifër ka pësuar një korrektim të lehtë krahasuar me kulmin prej 28.5% të shënuar në vitin 2023, ajo mbetet më shumë se dyfishi i mesatares kombëtare, çka tregon se ndërmjetësimi dhe menaxhimi i pronave po gjeneron kthime të larta për investitorët.
Nga ana tjetër, sektori i ndërtimit, i cili ka xhiron më të madhe në vlerë absolute, operon me norma të ngushta, por sërish mbi mesataren kombëtare. Gjatë vitit 2024, norma e fitimit për ndërtimin u fiksua në 11.6%, duke shënuar rënie modeste nga 12.3% që ishte një vit më parë. Megjithatë, ky sektor mbetet më fitimprurës se në vitin 2019, kur norma ishte 10.6%.
Bizneset në sektorin e ndërtimit raportuan xhiro prej rreth 428 miliardë lekësh në vitin 2024, me një fitim total prej 49.6 miliardë lekësh, me një normë 11/6%. Ndërkohë, aktivitetet e pasurive të paluajtshme, me një xhiro shumë më të ulët prej rreth 21 miliardë lekësh, arritën të gjeneronin mbi 5.5 miliardë lekë fitim, një normë 20.5%.
Kjo tregon se sektori i pasurive të paluajtshme kërkon më pak shpenzime operative për çdo para të gjeneruar, duke u pozicionuar si një fushë me efikasitet të lartë financiar.
Arsyet e kësaj ecurie lidhen ngushtë me rritjen e pandalshme të çmimeve të pronave në tregun shqiptar, veçanërisht në zonat bregdetare dhe në kryeqytet. Ndërsa ndërtuesit përballen me vështirësitë e realizimit fizik të projekteve dhe taksat e larta të ndikimit në infrastrukturë, agjencitë dhe zotëruesit e pasurive përfitojnë drejtpërdrejt nga vlerësimi i aseteve në treg.
Ky trend sugjeron se, pavarësisht se ndërtimi mbetet motori kryesor i ekonomisë për nga volumi, shkëlqimi i vërtetë për nga fitimet është në tregtimin dhe administrimin e këtyre hapësirave
Tregtia kryeson me vlerën e fitimit, por jo me marzhet
Sektori i tregtisë gjeneron fitimet më të mëdha në vlerë. Të dhënat zyrtare tregojnë se në vitin 2024, fitimet e bizneseve në tregtinë me shumicë dhe pakicë arritën gjithsej në 1013 miliardë lekë, duke zënë 27% të fitimeve totale që prodhoi ekonomia në të njëjtin vit.
Sektori i tregtisë ka shfaqur dinamika të ndryshme në vitet e fundit, duke reflektuar rritje të qëndrueshme të rentabilitetit për tregtinë me shumicë, ndërkohë që tregtia me pakicë po përpiqet të rikuperojë nivelet e para pandemisë.
Eleni Babameto, një nga importuesit më të mëdhenj të ushqimeve në vend, tha se normat e fitimeve janë nën presionin e kostove të brendshme sidomos pagave, transportit dhe nga ana tjetër, çmimet e larta në tregjet ndërkombëtare.
Tregtia me shumicë ka shënuar ecuri pozitive progresive në aftësinë e saj për të gjeneruar fitim. Nga një normë prej 4.8% që ishte në vitin 2019, ky tregues u ngjit në 5.8% në vitin 2023, për të arritur kulmin në 6.1% gjatë vitit 2024.
Kjo rritje reflektohet në shifrat absolute të vitit 2024, ku sektori ka arritur të sigurojë një fitim neto prej 65 miliardë lekësh.
Kjo tendencë sugjeron një eficiencë më të lartë operacionale ose një pozicionim më të fortë të bizneseve të mëdha në raport me kostot dhe çmimet e shitjes. Nga ana tjetër, tregtia me pakicë paraqitet me një profil tjetër.
Edhe pse norma e fitimit për këtë sektor mbetet tradicionalisht më e lartë se ajo e shumicës, ajo ende nuk e ka arritur nivelin e vitit 2019, kur regjistrohej në 8.6%.
Pas një rënieje në 7.5% në vitin 2023, viti 2024 ka shënuar përmirësim të lehtë duke u ngjitur në 7.9%. Në terma monetarë, tregtia me pakicë gjatë vitit 2024 ka gjeneruar rreth 488 miliardë lekë të ardhura, duke rezultuar në një fitim neto prej 38.6 miliardë lekësh.
Krahasimi i dy nënsektorëve për vitin 2024 nxjerr në pah se tregtia me shumicë qarkullon më shumë se dyfishin e vlerës monetare në raport me pakicën.
Megjithatë, natyra e tregtisë me pakicë vijon të mbajë norma më të larta fitimi për njësi, pavarësisht vështirësive për t’u kthyer në performancën optimale të pesë viteve më parë.
Perëndon industria, bizneset në mbijetesë
Normat e fitimit tregojnë për një periudhë sfiduese për sektorin e industrisë në Shqipëri, ku vëllimi i të ardhurave që nuk përkthehet në fitime. Situata më alarmante vërehet në industrinë nxjerrëse, e cila ka kaluar nga një pozicion me 13% normë fitimi në vitin 2019, në një humbje neto prej 717 milionë lekësh në vitin 2024.
Kjo rënie shpjegohet me goditjen e dyfishtë që po merr ky sektor, nga njëra anë, luhatjet e çmimeve në tregjet ndërkombëtare të mineraleve dhe naftës dhe nga ana tjetër, rritja e kostove të prodhimit të brendshëm.
Sektorët e tjerë të përpunimit, si rafineria dhe inxhinieria kimike, gjithashtu tregojnë rënie të normës së fitimit nga 9.6% në vitin 2023 në 7.6% në vitin 2024, duke dëshmuar se industria shqiptare po vuan nga një humbje e konkurrueshmërisë.
Një faktor themelor në këtë vështirësi është forcimi i monedhës vendase, Lekut kundrejt Euros, i cili ka goditur drejtpërdrejt industrinë që prodhon për eksport, duke ulur të ardhurat në monedhë të huaj ndërkohë që shpenzimet e pagave dhe operacioneve brenda vendit janë në Lek.
Kjo vërehet më shumë te tekstilet dhe veshjet, ku pavarësisht xhiros prej 32.6 miliardë lekësh në 2024, fitimi neto mbetet mjaft i ulët, me 1,7 miliardë lekë ose 5.4%, ndërsa fabrikat e prodhimit të këpucëve patën një normë fitimi vetëm 4.8% në vitin 2024.
Norma e fitimit në fabrikat e prodhimit të veshjeve dhe këpucëve është përgjysmuar në raport me vitin 2019, ku nivelet ishin rreth 9%. Mbështetja te krahu i lirë i punës, veçanërisht kur kostot e punës po rriten për shkak të krizës së fuqisë punëtore dhe emigrimit, e kanë bërë sektorin e veshjeve dhe këpucëve jo konkurrues.
Florian Zekja, nga Shoqata Pro-Eksport, tha se rritja e kostove të brendshme dhe rënia e kërkesës për produkte shqiptare nga jashtë kanë sjellë shumë vështirësi, jo vetëm duke ulur normat e fitimit, po gjithashtu kanë sjellë shumë falimente në sektor.
Metalet dhe produktet metalike po ashtu shfaqin një rënie të normave të fitimit. Në tërësi, industria shqiptare ndodhet në udhëkryq, ku rritja e xhiros totale nuk po shërben më si mbrojtje ndaj rritjes së kostove fikse dhe ndryshimeve në modelin ekonomik të vendit, duke vënë në dukje nevojën për një riorientim të eficiencës dhe automatizimit për të shmangur humbjet e mëtejshme.
Por në industrinë përpunuese, rezultatet janë të ndryshme, por në përgjithësi mesatarja e normave të fitimit mbetet afër 7-8%. Sektori i prodhimit të produkteve çimento, qelq, tullë shënon një normë të lartë fitimi prej 16,1%.
Ky sukses po shtyhet nga volumet e ndërtimit dhe projektet e mëdha infrastrukturore që kanë mbajtur kërkesën e brendshme të lartë gjatë gjithë vitit. Letra dhe shtypshkrimi ndjekin pas me 14,4%, falë efikasitetit të lartë dhe kostove relativisht të ulëta të materialeve.
Industria e drurit dhe mobilieve shfaqen më mirë në ecuri, me norma fitimi 8,8% në 2024, ndërsa ushqimet, pijet dhe duhani arrijnë 9,9%, të mbështetur nga konsumi i qëndrueshëm i brendshëm dhe rritja e kërkesës në eksport.
Sektori i energjisë elektrike dhe gazit arrin një normë fitimi prej 9,5%, pak mbi mesataren kombëtare, falë investimeve në kapacitete të reja dhe çmimeve të rregulluara.
Sektorët me ndryshimet më të forta të vlerës së fitimeve në vitin 2024
Fitimi neto që të gjitha bizneset realizuan në vendin tonë erdhi në ulje në vitin 2024. Ndonëse në raporte modeste me vetëm 1% më pak se në 2023, vlera e fitimeve në disa sektorë ka qenë me rënie drastike, sipas treguesve ekonomikë mbi ndërmarrjet që u publikuan së fundmi nga INSTAT.
Goditjen më të rëndë në vlerë monetare e ka marrë sektori i energjisë elektrike dhe gazit. Fitimet e këtij sektori janë tkurrur me një shifër rekord prej 34.2 miliardë lekësh, duke rënë nga 58.2 miliardë në vitin 2023 në vetëm 23.9 miliardë në 2024 (-59%).
Kjo rënie shpjegohet kryesisht me stabilizimin e çmimeve të energjisë në tregjet ndërkombëtare, pas krizës së vitit 2022-2023, duke ulur marzhet e fitimit për eksportuesit dhe prodhuesit vendas, si dhe me rritjen e kostove të mirëmbajtjes së rrjetit.
Në të njëjtën kurbë është pozicionuar industria nxjerrëse, e cila ka shënuar një rënie të vlerës së fitimeve me 112%, duke e mbyllur vitin me një humbje neto prej 717 milionë lekësh.
Kjo ecuri negative reflekton rënien e kërkesës globale për lëndë të para dhe rënien e çmimeve të naftës e mineraleve në bursat ndërkombëtare, duke vënë në vështirësi operacionet e nxjerrjes në vend. Po ashtu, metalet dhe produktet e metalit panë një tkurrje prej 1.4 miliardë lekësh (-19%), e ndikuar nga rënia e kërkesës në tregjet e huaja dhe rritja e kostove të brendshme.
Kostot e brendshme ulin fitimet në shumë sektorë
Një tjetër grup sektorësh, shërbimet e avancuara dhe industria përpunuese, patën rënie të fitimeve në vitin 2024. Shërbimet e informacionit, që deri dje shiheshin si motori i inovacionit, pësuan tkurrje prej 2 miliardë lekësh në fitime ose rënie vjetore me rreth 13%.
Kjo shpjegohet me rritjen e fortë të kostos së fuqisë punëtore, ku kërkesa për paga më të larta nga specialistët e IT-së ka ulur fitimet e kompanive.
Sektori i arsimit ka shënuar rënie prej 46%, një shifër mjaft e lartë që reflekton sfidat demografike dhe emigrimin e të rinjve, duke pakësuar të ardhurat për institucionet arsimore private, ndërkohë që kostot e mirëmbajtjes dhe stafit kanë vijuar rritjen.
The textile and clothing processing industry has continued to suffer the consequences of the exchange rate and the increase in costs from the minimum wage in 2024. Although the decline in absolute value of 163 million lek or 2% indicates a sector that is struggling for survival.
Since this sector receives revenues in Euros and has expenses in Lek, the strengthening of the local currency has eaten into their profits, forcing many businesses to operate with minimal margins or revise their business plans.
The same logic applies to transportation and the chemical and plastics industry, which have been affected by rising fuel and raw material costs and wages, closing 2024 with significantly lower figures than the previous year.
An interesting development comes from the postal and warehousing sector, which has increased profits by 5 billion lek (or 47%) in 2024, a clear indicator of the strong growth of online trade (e-commerce) and the need for logistics. Similarly, the telecommunications sector has seen a 65% increase in profits, reflecting investments in the 5G network and the increase in service tariffs.
Professional services resulted in the highest value of profits. This sector has seen an increase of 7.5 billion lek in net profit, reaching a total of 46 billion lek. This strong growth of 20% testifies to a growing need in the economy for legal consultancy, accounting, engineering and management services, etc.
The construction sector continues its journey towards new records, with a profit increase of 4.2 billion lek (+9%). The sector is being fueled by continued investments in public infrastructure and a residential construction boom, especially in the capital and the coast.
In parallel, wholesale and retail trade have recorded solid growth of over 10 billion lek or 10% more, which indicates high consumption driven by tourism.
Regarding tourism, the figures confirm a positive year. Accommodation and food services have increased net profits by about 4.3 billion lek. This increase of about 20% is attributed to the record number of foreign tourists, who have increased spending in hotels and restaurants, compensating for the increase in labor and food costs./ MONITOR
