Java me vapë përvëluese që goditi Evropën këtë qershor rezultoi jashtëzakonisht vdekjeprurëse. Të dhënat tregojnë se valët e mëdha të nxehtësisë po bëhen gjithnjë e më të shpeshta në kontinent.
Rreth 16,000 njerëz më shumë vdiqën në Evropë gjatë valës së të nxehtit, sipas një analize nga Rrjeti Evropian i Monitorimit të Vdekshmërisë. Shumica e këtyre vdekjeve u regjistruan në vende si Franca, Belgjika dhe Gjermania, të cilat nuk janë mësuar me temperatura kaq të larta.
Harta tregon se sa më të larta ishin temperaturat mesatare maksimale ditore midis 22 dhe 28 qershorit krahasuar me mesataren për të njëjtat data në periudhën 1991–2020.
Në fund të qershorit, temperaturat arritën në 38 gradë Celsius në pjesën më të madhe të kontinentit, përfshirë Italinë dhe Spanjën. Megjithatë, një rritje kaq e ndjeshme e vdekjeve u pa vetëm në Evropën Veriperëndimore, në vende që ishin më pak të përgatitura për një ngjarje kaq ekstreme.
Përdorimi i ajrit të kondicionuar mbetet i ulët në pjesën më të madhe të Evropës Veriore, ku kjo çështje ka marrë edhe implikime politike, siç po ndodh në Francë.
Meqenëse vdekjet që i atribuohen drejtpërdrejt temperaturave ekstreme janë të vështira për t'u vlerësuar me saktësi, studiuesit shqyrtojnë "vdekshmërinë e tepërt" - domethënë numrin e vdekjeve nga çdo shkak që tejkalon atë që do të pritej për atë kohë të vitit, bazuar në të dhënat historike.
Zakonisht, shpërthimet e "vdekshmërisë së tepërt" regjistrohen në dimër, për shkak të qarkullimit të viruseve të frymëmarrjes. Megjithatë, vetëm gjatë javës së valës së të nxehtit të qershorit, u regjistruan më shumë vdekje të tepërta sesa në çdo javë tjetër dimrin e kaluar.
Valët e mëdha dhe vdekjeprurëse të të nxehtit deri vonë kanë qenë të rralla në historinë moderne evropiane. Në vitin 2003, një valë e tillë e të nxehtit goditi kontinentin, duke lënë dhjetëra mijëra të vdekur.
Gjatë një vale tjetër, në vitin 2022, pak më shumë se 16,000 vdekje shtesë u regjistruan vetëm në një javë në korrik, sipas të dhënave nga Rrjeti Evropian i Monitorimit të Vdekshmërisë. Por më pas ishte jugu evropian që përjetoi temperaturat më ekstreme, me merkurin në Spanjë që arriti në 46 gradë Celsius.
Qershori i këtij viti u regjistrua më në fund si më i ngrohti në historinë e Evropës Perëndimore, me shkencëtarët që paralajmërojnë se ndryshimi i klimës mund të sjellë fenomene edhe më ekstreme në të ardhmen. /Marrë nga New York Times, përshtati në shqip LAPSI.al
