Bashkimi Evropian po shqyrton një plan të paprecedentë për t’i dhënë Ukrainës një “anëtarësim të pjesshëm” vitin e ardhshëm, me qëllim të forcojë pozicionin e vendit në Evropë dhe ta distancojë nga Rusia, raportoi Politico, duke cituar 10 zyrtarë dhe diplomatë. Katër vjet pas fillimit të luftës, Kievi kërkon që Ukraina të përfshihet në BE deri në vitin 2027, në kuadër të një marrëveshjeje paqeje me Moskën. Plani, ende në faza të hershme, do të shihte Ukrainën të fitojë një vend në tryezën e BE-së para se të përmbushte të gjitha reformat e kërkuara për anëtarësim të plotë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka theksuar se Rusia mund të përpiqet të pengojë rrugën e Ukrainës drejt BE-së dhe ka kërkuar përcaktimin e një date konkrete për procesin e pranimit. Megjithatë, sfida kryesore mbetet unanimiteti i 27 shteteve anëtare, me kryeministrin hungarez Viktor Orban të vendosur kundër pranimit të Ukrainës. Diplomatë evropianë po shqyrtojnë mënyra për të tejkaluar veton e tij, duke përfshirë ndikimin e SHBA-së dhe ndërhyrjen e ish-presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas diplomatëve, plani i BE-së parashikon disa hapa:
Përgatitja e Ukrainës: BE-ja ka nisur udhëzime joformale për reformat dhe fonde të nevojshme. Zelensky tha se Ukraina do të jetë gati deri në vitin 2027. Forma “e lehtë” e integrimit: Ukraina mund të përfitojë të drejta të pjesshme dhe gradualisht të marrë pjesë të plotë në vendimmarrjen e BE-së, pa u ulur kriteret e anëtarësimit.
Pengesat politike: Orban mbetet kundër, por nëse humbet zgjedhjet, pasardhësi i tij mund të ndryshojë qëndrimin.
Ndërhyrja e SHBA-së: Administrata Trump mund të luajë rol në sigurimin që Hungaria të mos pengojë procesin.
Masat ekstreme: Në rast se pengesat vazhdojnë, BE-ja mund të përdorë Nenin 7 të Traktatit të saj kundër Hungarisë, një sanksion politik që pezullon disa të drejta të shtetit anëtar.
Zyrtarët evropianë theksuan se anëtarësimi i Ukrainës duhet të shoqërohet me reforma të thella dhe nuk do të ketë kompromise të këtij procesi. Kryeministri shqiptar Edi Rama e ka konsideruar idenë si “krijuese dhe të mirëpritur”, duke thënë se Shqipëria mund të pranojë një status të përkohshëm për Ukrainën. Ky propozim, nëse miratohet, do të përfaqësonte një ndryshim dramatik në mënyrën se si BE-ja integron vendet e reja, duke ofruar një rrugë të shpejtë drejt pranimit për vendet në situata të jashtëzakonshme si Ukraina.
