"Vendi i Ballkanit Perëndimor, Shqipëria është e vendosur të bëhet anëtare e BE-së deri në vitin 2030. Megjithatë, Komisioni Europian sheh disa sfida, veçanërisht në luftën kundër korrupsionit" - thuhet në një shkrim të televizionit të njohur gjerman ZDF që Lapsi.al e sjell të plotë më poshtë.
"Korrupsioni është një kancer" për Shqipërinë
Shqipëria ka bërë përparime të mëdha në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Megjithatë, problemet mbeten. Përveç kësaj, ka një mungesë në rritje të fuqisë punëtore dhe emigracionin.
Ismet Shuhu ndihet si në shtëpinë e tij në kuzhinën e restorantit të tij në Tiranë. Mes bukës, byrekut dhe bakllavasë, ai flet me krenari për zhvillimin e Shqipërisë: “Ne nuk jemi më në varfëri”.
Sytë e kuzhinierit 35-vjeçar u ndezën kur tha këtë. Pas qëndrimeve të gjata jashtë vendit, ai ka ndërtuar një jetë përsëri në vendlindje. Ai e ktheu një kazermë të vjetër në një restorant të lulëzuar. Shqipëria është gati të ndryshojë, thotë Ismeti. Kjo është arsyeja pse ne jemi "në një rrugë shumë të mirë drejt BE-së."
Korrupsioni mbetet një problem serioz
Shqipëria ka 10 vjet që ndjek këtë rrugë. Por fillimi i negociatave të pranimit u vonua për shkak të vetos nga shtete anëtare të veçanta. Negociatat u hapën zyrtarisht në korrik 2022, por sipas ekspertëve, ato do të zgjasin me vite.
Përpara samitit të BE-së me 6 shtete të Ballkanit Perëndimor të mërkurën, Shqipëria bëri të paktën një përparim të vogël. BE-ja dhe Shqipëria hapën 2 nga gjithsej 35 kapitujt e negociatave për marrëdhëniet e jashtme dhe politikën e sigurisë dhe mbrojtjes.
Por vendi i Ballkanit Perëndimor duhet ende të kapërcejë pengesa të mëdha: veçanërisht në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Një prokurori e posaçme ka punuar për 4 vjet për të hetuar krimet në nivelin më të lartë të qeverisë.
Pavarësisht akuzave kundër ministrave dhe zyrtarëve, raporti i Komisionit të BE-së nga viti 2023 konfirmon se korrupsioni mbetet një problem serioz. Eksperti për Evropën Juglindore, Vedran Džihić nga Universiteti i Vjenës e përmbledh kështu: “Korrupsioni është kanceri i shoqërisë shqiptare”.
Dritë-hijet e kryeministrit Edi Rama
Shumë fajësojnë Edi Ramën. Kreu i qeverisë shqiptare është një figurë shumë kontroverse. Ai i përfaqëson të dyja: prosperitetin ekonomik dhe korrupsionin. Gjatë mandatit të tij, turizmi filloi të rritet me një destinacion të sapozbuluar të pushimeve. Një rreze shprese për një vend që vuan nga nivelet e larta të papunësisë dhe një eksod i popullsisë së re.
Në të njëjtën kohë, opozita dhe aktivistët e akuzojnë atë se e ka kthyer vendin në një autokraci për 11 vjet. Zemërimi i tyre shprehet rregullisht në mbledhjet e parlamentit ose në protesta, ku ndonjëherë hidhen kokteje molotov.
Në Shqipëri ka ndarje të thella mes qeverisë dhe opozitës, thotë Džihić. Megjithatë, aftësia e dy palëve për t'u përfshirë në dialog luan një rol vendimtar në rrugën e vendit drejt BE-së.
Pranimi i Shqipërisë do të ishte një hap i rëndësishëm për BE-në
Edhe nëse opinionet për Edi Ramën kanë qenë të ndryshme në Shqipëri, gjërat janë ndryshe në Bruksel, thotë eksperti i Evropës Juglindore Džihić. Shefi i qeverisë aktualisht po ecën mirë në sytë e BE-së, sepse “na duhen shembuj suksesi në fushën e zgjerimit të BE-së”. Dhe Shqipëria konsiderohet aktualisht një nga shtetet që mund ta arrijë këtë më shpejt.
Pranimi i Shqipërisë do të ishte një hap i rëndësishëm për BE-në. Në Ballkanin Perëndimor, Evropa po konkurron me lojtarë të tjerë gjeopolitikë. Si Rusia ashtu edhe Kina po përpiqen të zgjerojnë ndikimin e tyre. Ndërsa Kina po rrit fuqinë e saj ekonomike, për shembull përmes investimeve në Serbi, Rusia po luan më shumë si një "faktor përçarës", tha Džihić.
Kremlini po përpiqet të destabilizojë rajonin përmes dezinformimit. Për Bashkimin Evropian, forcimi i këtyre dy shteteve është një arsye për të rritur ndikimin e tij në rajon. Kryeministri pro-evropian Edi Rama mbetet një partner i dëshiruar në negociata.
Shumë të rinj shqiptarë shkojnë jashtë vendit për të punuar
Vendi gjithashtu vazhdon të luftojë me mungesën në rritje të fuqisë punëtore pasi shumë të rinj shqiptarë largohen nga atdheu i tyre. Kanë qenë më shumë se 800 mijë në 10 deri në 15 vitet e fundit. Kompanitë duhet të sjellin punëtorë nga Azia ose Afrika, veçanërisht për sektorin e turizmit që është në zhvillim. Shqipëria, me një pagë mesatare prej 2.5 euro në orë, është shumë larg standardeve të BE-së.
Kjo është edhe arsyeja pse shumë shqiptarë shpresojnë për kohë më të mira si anëtarë të BE-së. Më shumë se 70% e popullsisë aktualisht është në favor të anëtarësimit në BE, tha Džihić. Njëri prej tyre është Ismeti, drejtuesi i restorantit. Ai thotë se hoqi dorë nga një punë e paguar mirë në Angli, teksa rrëshqit thikën në një bukë me kore, sepse sheh një të ardhme për atdheun e tij. Ai është krenar që kaq shumë që po vijnë në vendin e tij.
Sot nuk dëshiron më të emigrojë. Dhe ai beson se gjithnjë e më shumë njerëz duan të qëndrojnë. Për një arsye të thjeshtë: “Shqipëria po bëhet çdo ditë e më e bukur”. ©Marrë nga ZDF, përgatiti LAPSI.al
