Flash

E para pula apo veza? Ekspertët duket se tani e kanë një përgjigje

Lapsi.al 11 October 2024
E para pula apo veza? Ekspertët duket se tani e kanë një

Pyetja e madhe se cila ishte e para, pula apo veza është një dilemë klasike. Ekspertët megjithatë duket se kanë tashmë një përgjigje për pyetjen e lashtë edhe pse nuk është aq përfundimtare sa shumë do të donim.

Daily Express shkruan se shumë përpara se të ishin një ushqim i preferuar për mëngjes, vezët u zhvilluan nga vertebrorët e njohur si amniote, të cilët më vonë evoluan duke lëshuar vezë aty ku banonin në tokën e thatë.

Supozohet se vezët janë përdorur për herë të parë si ushqim nga njerëzit tek egjiptianët dhe romakët e lashtë. Ata i përdornin vezët në ëmbëlsira dhe bukët e tyre, me gjasë si një përbërës lidhës.

Vezët e para me lëvozhgë të fortë ekzistonin shumë më herët se pulat, besojnë ekspertët. Dr. Ellen Mather, një paleontologe nga Universiteti Flinders e specializuar për zogjtë e lashtë, tha për Daily Mail: "Nëse e kornizoni pyetjen duke iu referuar vezëve në tërësi, atëherë përgjigjja është padyshim vezët".

 

Të dhënat më të hershme fosile të vezëve e kanë origjinën më shumë se 300 milionë vjet më parë. Njerëzit kanë konsumuar vezë për rreth 6 milionë vjet. Pulat, nga ana tjetër, kanë ekzistuar vetëm për disa mijëra vjet ndërkohë që vezët kanë qenë rreth e rrotull që gjatë kohës së dinosaurëve.

“Vezët e para të hedhura në tokë kanë ardhur shumë më vonë, gjatë Karboniferit midis 358 dhe 298 milion vjet më parë. Ato lëshoheshin nga zvarranikët e hershëm" - thotë Dr. Mather.

Origjina e vezëve ka më shumë gjasa të jetë produkt i zvarranikëve modernë, duke përfshirë edhe gjarpërinjtë, të cilët, sipas Dr. Mathers, dolën gjatë periudhës së Jurasikut të hershëm.

Këto vezë të lashta ka të ngjarë të ngjajnë me mënyrën se si duken sot hardhucat dhe vezët e zogjve. Diferenca kohore midis vezës dhe pulës qëndron në rreth 100 milionë vjet përpara në favor të vezës.

“Pulat e para të vërteta kanë dalë nga vezët e bëra nga shpendët e kuq të xhunglës pjesërisht të zbutur. Në varësi të mënyrës se si e interpretoni pyetjen, të dyja përgjigjet mund të jenë të sakta. Nëse pyetja është vetëm për vezët e pulës, atëherë përgjigja do të ishte “pula” – thotë Dr. Mathers. ©LAPSI.al

Të këshilluara

ide

Po sikur Lali të dalë nga burgu?

Një pakt është përvijuar mes kryeministrit dhe kryebashkiakut të burgosur për të kthyer këtë të fundit në zyrë. Po cila do të qe konseguenca për një reformë në drejtësi, që pushtetarët e lartë ia shkëlyen dyert e qelive?

16:02 Andi Bushati

Një moment vendimtar për Shqipërinë

Është hera e parë që shqiptarët ndihen se mund ta formësojnë debatin kombëtar pa pritur që partitë politike të marrin drejtimin. Përvoja na mëson se demokracia varet jo vetëm nga zgjedhjet, por edhe nga qytetaria aktive mes tyre.

15:53 Ditmir Bushati

MOTI TIRANA

26°c

KËMBIMI EURO

92.16

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Greqia ul çmimet e ushqimeve, Rama: Nuk ndërhyjmë, nuk na e lejon “sistemi”

Qeveria greke ka ulur çmimet e më shumë se 1,700 produkteve përmes një marrëveshjeje me industrinë, furnitorët dhe supermarketet; në anën tjetër, qeveria shqiptare thotë se nuk mund të ndërhyjë te çmimet sepse e ndalon "sistemi" dhe premton vetëm “transparencë”, në një kohë kur shqiptarët po paguajnë ushqimet më shtrenjtë se mesatarja e Bashkimit Europian dhe me rritje çmimesh shumë më të lartë se fqinjët.

13:15

Po sikur Lali të dalë nga burgu?

Një pakt është përvijuar mes kryeministrit dhe kryebashkiakut të burgosur për të kthyer këtë të fundit në zyrë. Po cila do të qe konseguenca për një reformë në drejtësi, që pushtetarët e lartë ia shkëlyen dyert e qelive?

16:02 Andi Bushati

Me sytë katër

PAPARAZZI