Për herë të parë në gati 13 vitet e tij si kryeministër i Shqipërisë, Edi Rama ndodhet nën presion serioz. Prej më shumë se një muaji, mijëra shqiptarë po dalin çdo ditë në rrugë, duke kërkuar dorëheqjen e tij.
Demonstruesit e akuzojnë Ramën dhe qeverinë e tij për klientelizëm dhe korrupsion, ndërsa shumë prej tyre thonë se prej kohësh qeveria shqiptare po merr vendime që i shërbejnë qëndrimit të saj në pushtet, dhe jo interesave të qytetarëve shqiptarë.
Protestat shpesh drejtohen në mënyrë të veçantë kundër Ramës dhe politikave të tij. Përpara zyrës së tij në Tiranë, protestuesit brohorasin: “Rama, dorëhiqu!”
Protestat, “një shembull i mrekullueshëm i lirisë”
Megjithatë, Rama duket relativisht i patrazuar nga e gjithë kjo. Në një intervistë për DW, zhvilluar në margjinat e festivalit të biznesit dhe inovacionit r26, të mbajtur në Bochum të Gjermanisë në fillim të qershorit, Rama këmbënguli se “nuk ka një krizë besimi në Shqipëri.”
Ai nuk i sheh protestat si problem për vendin, por si “një shembull të bukur të lirisë, të demokracisë në veprim.”
Madje, sipas tij, protestat tregojnë se sa larg ka përparuar Shqipëria gjatë dekadave të fundit, që nga fundi i periudhës komuniste. Gjatë diktaturës shqiptare, njerëzit vriteshin për protesta në rrugët e Tiranës, aty ku sot qytetarët mblidhen lirisht.
Pakënaqësia ndaj establishmentit politik shqiptar kishte kohë që ishte duke u grumbulluar, por protestat aktuale u nxitën fillimisht nga zemërimi për ndërtimin e planifikuar të resorteve luksoze në zonën e Vjosë-Nartës.
Kjo pjesë e bregdetit Adriatik është habitat i specieve të rralla, si flamingot dhe foka mesdhetare, si edhe një pikë pushimi për miliona zogj shtegtarë çdo vit. Pikërisht natyra e paprekur e zonës është ajo që e bën atë tërheqëse për investitorët e huaj. Për këtë arsye protestat janë quajtur “Revolucioni i Flamingove”, në nder të banorëve simbolikë të Vjosë-Nartës.
Në ishullin e pabanuar të Sazanit dhe përgjatë vijës bregdetare ishte planifikuar ndërtimi i disa resorteve luksoze. Mes investitorëve është edhe dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, përmes kompanisë së tij të investimeve, Affinity Partners. Parashikohej që në zhvillimin e zonës të investoheshin mbi 4 miliardë euro.
“Lufta ime është të sjell investime të huaja direkte në Shqipëri,” shpjegoi Rama. “Zhvillime që nuk do të jenë thjesht të mëdha për Shqipërinë, por do të jenë një dhuratë për Evropën.”
Projekti u shpall fillimisht në vitin 2024 dhe në fillim hasi kryesisht kundërshtimin e ambientalistëve. Protestat aktuale nisën vetëm rreth një muaj më parë, pasi një pjesë e bregdetit, që më parë ishte e hapur për publikun, u rrethua me gardh.
Kjo bëri që protestuesit ta akuzonin Ramën se kishte vendosur interesat e investitorëve të huaj mbi interesat e qytetarëve shqiptarë.
Akuzat për privatizimin e hapësirave publike
Por Rama i hedh poshtë këto akuza.
“Nuk ka privatizim të hapësirës publike. Nuk ka. Është gënjeshtër,” tha ai për DW.
Rama njihet për qasjen e tij shpesh konfrontuese ndaj mediave dhe gjatë intervistës ai tha se nuk ka pse të garantojë se hapësirat publike nuk do të privatizohen ndonjëherë, sepse, sipas tij, vetë pyetja është e gabuar. Gjithsesi, shtoi ai, nuk ka asnjë tregues që diçka e tillë është planifikuar.
Në Shqipëri po zhvillohet aktualisht një debat i ashpër mbi atë se çfarë përbën investimin e domosdoshëm për të ardhmen e vendit dhe në çfarë momenti ai shndërrohet në shitje të pasurive natyrore unike të Shqipërisë.
Një nga sloganet kryesore të protestave është: “Shqipëria nuk është në shitje!”
Gjatë viteve të fundit, turizmi është bërë një pjesë gjithnjë e më e rëndësishme e ekonomisë shqiptare. Sipas World Travel and Tourism Council, turizmi mund të përbëjë rreth një të katërtën e Prodhimit të Brendshëm Bruto të Shqipërisë, nëse llogariten edhe efektet indirekte, si ndikimi në ndërtim dhe zinxhirët e furnizimit.
Rama thekson rëndësinë e projekteve të shumta të ndërtimit të realizuara gjatë afro 13 viteve të tij në pushtet për zhvillimin e këtij sektori.
“Transformimi i hapësirës publike dhe transformimi i hapësirave urbane ka qenë pjesë e rrugëtimit tim, si kryetar bashkie, si ministër kulture dhe më pas si kryeministër. Shqipëria sot pret 12 milionë turistë falë këtij përpjekjeje,” u shpreh ai.
Shqipëria ka nevojë për investime
Megjithatë, një pjesë e madhe e ndërtimeve të planifikuara përgjatë këtij segmenti të bregdetit shqiptar u bë e mundur vetëm pas ndryshimeve të shkurtit 2024 në ligjin për zonat e mbrojtura.
Ndryshimet lejojnë tashmë “investimet strategjike”, hotelet luksoze dhe infrastrukturën përkatëse brenda rezervateve natyrore.
Aktivistët mjedisorë e kanë kritikuar qeverinë për këtë, duke argumentuar se ajo ka krijuar një mekanizëm që i mundëson të anashkalojë rregullat e mbrojtjes së natyrës sa herë që dëshiron.
Edhe Komisioni Evropian, në raportin e tij më të fundit për progresin e Shqipërisë, paralajmëroi se ky ligj ka çuar në përkeqësimin e mbrojtjes së natyrës në vend.
Por Rama mendon ndryshe. “Po, kemi bërë ndryshime në ligj. Por nuk kemi ndryshuar thelbin e ligjit dhe ndryshimet tona nuk bien ndesh me standardet evropiane,” tha ai për DW.
Ai shtoi se ligji ka gjasa të rivlerësohet edhe në kuadër të negociatave të Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Rama: Shqipëria është bërë skenë për forcat anti-Trump
Në fakt, Rama beson se një pjesë e madhe e kritikave që vijnë nga jashtë për ndikimin mjedisor në Shqipëri kanë më pak lidhje me vetë Shqipërinë dhe më shumë me një person të vetëm: presidentin amerikan Donald Trump.
Fakti që dhëndri i presidentit amerikan dëshiron të investojë në Shqipëri, sipas tij, shqetëson shumë njerëz dhe ai beson se Shqipëria është shndërruar në një skenë ku forcat anti-Trump shprehin qëndrimet e tyre.
Megjithatë, Rama thotë se është e rëndësishme të dëgjohen edhe protestuesit brenda vendit, të cilët ai i përshkruan si “njerëz nga të gjitha shtresat e shoqërisë, që kanë pikëpamjet e tyre dhe duan që zëri i tyre të dëgjohet.”/DW, përshtati Lapsi.al
