Më shumë se tre muaj pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën kundër Iranit, Uashingtoni dhe Teherani kanë rënë dakord për një marrëveshje kornizë që synon t’i japë fund konfliktit dhe të rikthejë stabilitetin në rajon.
Lajmi është pritur pozitivisht nga tregjet ndërkombëtare, pasi lufta kishte bllokuar praktikisht Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare në botë për transportin e naftës dhe gazit natyror. Përmes saj kalon rreth 20% e furnizimit global me naftë dhe LNG.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rikthimi i situatës në normalitet nuk do të jetë i menjëhershëm. Edhe pse marrëveshja parashikon rihapjen e ngushticës për transportin tregtar, trafiku detar mbetet ende shumë i kufizuar dhe kompanitë e transportit po veprojnë me kujdes për shkak të rrezikut nga minat detare dhe kostove të larta të sigurimit.
Gjatë konfliktit, çmimi i naftës Brent u ngjit deri në rreth 120 dollarë për fuçi, nga më pak se 70 dollarë para nisjes së luftës. Pas njoftimit të marrëveshjes, ai ra në rreth 84 dollarë, duke sinjalizuar një lehtësim të presionit mbi tregjet energjetike.
Analistët vlerësojnë se do të duhen disa javë, ose edhe më shumë se një muaj, që furnizimet me naftë të rikthehen plotësisht në nivelet para luftës. Përveç transportit, dëmtime kanë pësuar edhe disa objekte energjetike, ndërsa shumë anije ndodhen ende të bllokuara në rajon.
Ulja graduale e çmimeve të energjisë mund të sjellë efekte pozitive edhe për ekonominë globale. Kostot e karburanteve, transportit dhe plehrave kimike pritet të zbuten, ndërsa presioni inflacionist mbi ekonomitë perëndimore mund të reduktohet.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se pasojat ekonomike të konfliktit nuk do të zhduken menjëherë. Çmimet e larta të energjisë gjatë muajve të fundit kanë ndikuar tashmë në inflacion, bujqësi dhe zinxhirët globalë të furnizimit, efekte që mund të vazhdojnë të ndihen edhe për disa muaj të tjerë. /Përgatiti ©LAPSI.AL
