Samiti i shumëpritur i NATO-s, i zhvilluar në Ankara, Turqi, shënoi një moment thelbësor për Aleancën, duke riafirmuar unitetin dhe vendosmërinë e saj përballë një peizazhi sigurie në ndryshim të vazhdueshëm.
Ndërsa liderët diskutonin mbi çështjet kritike të mbrojtjes kolektive, mbështetjen për Ukrainën dhe zgjerimin e aleancës, një detaj i veçantë nuk mund të anashkalohet.
Mungesa e çdo përmendjeje të Shqipërisë në deklaratën përfundimtare, në lidhje me pritjen e Samitit të NATO-s në Tiranë për vitin 2027. Megjithatë dilemat i hoqi më vonë sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili tha gjatë konferencës për mediat, se samiti i ardhshëm do të mbahet pikërisht në Tiranë.
Më poshtë është deklarata e plotë e Samitit të NATO-s në Ankara, e përkthyer nga origjinali:
Deklarata e Samitit të NATO-s në Ankara
Liderët e Shteteve dhe Qeverive, të mbledhur në Ankara më 8 Korrik 2026,
Ne, Kryetarët e Shteteve dhe Qeverive të vendeve anëtare të Aleancës së Atlantikut të Veriut, jemi mbledhur në Ankara në një moment kyç për sigurinë Euro-Atlantike dhe globale. Ne riafirmojmë unitetin, vendosmërinë dhe angazhimin tonë të palëkundur ndaj parimeve të demokracisë individuale, lirisë, të drejtave të njeriut dhe shtetit të së drejtës, mbi të cilat është themeluar Aleanca jonë. Artkulli 5 i Traktatit të Uashingtonit – një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve – mbetet thelbi i Aleancës sonë dhe garancia e padiskutueshme e mbrojtjes sonë kolektive.
Mjedisi Aktual i Sigurisë
Mjedisi ynë i sigurisë mbetet i ndërlikuar dhe i paparashikueshëm. Agresioni i paligjshëm dhe i paprovokuar i Federatës Ruse kundër Ukrainës ka shkatërruar paqen në Evropë, ka dëmtuar rëndë sigurinë ndërkombëtare dhe ka sjellë vuajtje të padurueshme për popullin ukrainas. NATO dënon me forcë këtë luftë, e cila është një shkelje flagrante e të drejtës ndërkombëtare. Ne gjithashtu ndjekim me shqetësim sfidat e vazhdueshme nga terrorizmi në të gjitha format dhe manifestimet e tij, kërcënimet kibernetike, dezinformimi dhe ndikimi në rritje i Republikës Popullore të Kinës, e cila paraqet sfida sistemike ndaj sigurisë sonë dhe vlerave tona.
Mbështetja për Ukrainën
Ne qëndrojmë të bashkuar në mbështetjen tonë të palëkundur për pavarësinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës brenda kufijve të saj ndërkombëtarisht të njohur. NATO do të vazhdojë të ofrojë mbështetje politike dhe praktike për Ukrainën për aq kohë sa të jetë e nevojshme. Ne riafirmojmë se e ardhmja e Ukrainës është në NATO dhe do të forcojmë më tej rrugën e saj drejt anëtarësimit. Këshilli NATO-Ukrainë do të thellojë bashkëpunimin tonë dhe ne do të zbatojmë një paketë të re të asistencës afatgjatë, duke përfshirë mbështetjen për reforma afatgjata dhe rindërtimin e sektorit të mbrojtjes të Ukrainës. Rusia duhet të tërhiqë menjëherë, plotësisht dhe pa kushte të gjitha forcat dhe pajisjet e saj ushtarake nga territori i Ukrainës.
Frenimi dhe Mbrojtja
Përballë mjedisit të përkeqësuar të sigurisë, ne jemi të vendosur të forcojmë frenimin dhe mbrojtjen e Aleancës. Kjo përfshin forcimin e konsiderueshëm të pranisë sonë përpara në pjesën lindore të Aleancës, rritjen e gatishmërisë së forcave tona dhe modernizimin e kapaciteteve tona. Ne miratojmë Planet e reja të Mbrojtjes Rajonale dhe planifikojmë t'i zbatojmë ato plotësisht. Ne përsërisim angazhimin tonë për të rritur investimet në mbrojtje. Objektivi prej 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për shpenzimet e mbrojtjes duhet të konsiderohet si një minimum, jo si tavan, dhe Aleatët duhet të përpiqen të arrijnë dhe të tejkalojnë këtë nivel. Ne do të investojmë më tej në burime të përbashkëta, inovacion dhe teknologji të reja.
Zgjerimi i Aleancës
Politika e dyerve të hapura e NATO-s ka qenë një sukses historik dhe një shtyllë e sigurisë Euro-Atlantike. Ne mirëpresim Suedinë si Aleatin më të ri të NATO-s dhe riafirmojmë angazhimin tonë ndaj politikës së dyerve të hapura. Ne mbështesim aspiratat e vendeve që dëshirojnë të anëtarësohen në NATO dhe që ndajnë vlerat dhe parimet tona, duke përfshirë Bosnjën dhe Hercegovinën dhe Gjeorgjinë. Ne do të vazhdojmë të mbështesim fuqishëm reformat e nevojshme në këto vende për të përmbushur standardet e NATO-s.
Partneritetet Globale
Ne vlerësojmë thellimin e partneriteteve tona me vendet me të njëjtin mendim në mbarë botën, duke përfshirë partnerët tanë në rajonin Indo-Paqësor, Mesdhe dhe Lindjen e Mesme. Këto partneritete janë thelbësore për adresimin e sfidave globale të sigurisë dhe për ruajtjen e rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla. Ne do të forcojmë dialogun dhe bashkëpunimin praktik me këta partnerë për çështje me interes të përbashkët.
Teknologjia dhe Inovacioni
Për të ruajtur avantazhin tonë teknologjik, NATO do të përshpejtojë adaptimin e saj ndaj teknologjive në zhvillim dhe shkatërruese (EDT), duke përfshirë Inteligjencën Artificiale, teknologjinë kuantike dhe hapësirën. Ne angazhohemi të investojmë në kërkime, zhvillim dhe inovacion, si dhe të forcojmë bashkëpunimin transatlantik për të siguruar superioritetin tonë teknologjik.
Ndryshimet Klimatike dhe Siguria
Ne njohim ndikimin e ndryshimeve klimatike në sigurinë dhe Aleanca do të vazhdojë të integrojë konsideratat klimatike në të gjitha fushat e punës sonë. Kjo përfshin rritjen e rezistencës së infrastrukturës dhe operacioneve tona ndaj efekteve të ndryshimeve klimatike.
Samitet e Ardhshme
Ne presim me padurim Samitin tjetër të NATO-s në 2027, i cili do të zhvillohet në Uashington D.C., Shtetet e Bashkuara, me rastin e 78-vjetorit të themelimit të Aleancës sonë. Ne jemi të bindur se Aleanca jonë do të vazhdojë të mbetet thelbësore për sigurinë dhe stabilitetin Euro-Atlantik.
***
Përfundimisht, Samiti i Ankarasë ka forcuar pozicionin e NATO-s si një bastion i sigurisë dhe stabilitetit. Megjithatë, për Shqipërinë, ndonëse angazhimi i saj si anëtare e NATO-s mbetet i palëkundur, mungesa e përmendjes në deklaratën finale për mikpritjen e samitit të 2027-s në Tiranë, sinjalizon një rishikim të planeve fillestare. Ky zhvillim do të kërkojë pa dyshim analiza dhe shpjegime të mëtejshme nga pala shqiptare, ndërsa vëmendja zhvendoset tashmë drejt Uashington D.C. për Samitin e ardhshëm të Aleancës.
