Flash

Media belge: Rama po fsheh kokën në rërë nga protestat 

Populli shqiptar është i ngopur dhe e ka treguar këtë për një muaj me protesta të përditshme. Ajo që u shkaktua nga një skandal që rrethonte resortet luksoze të dhëndrit të Trump është shndërruar në një rezistencë kombëtare kundër korrupsionit dhe establishmentit. Kryeministri po e fsheh kokën në rërë, shkruan “Nieuwsblad”, një nga mediat më të mëdha dhe më të njohura në Belgjikë.

23:26

Të dhënat: Shkatërrimi i pyjeve arriti nivele rekord në vitin 2024

Lapsi.al 21 May 2025
Të dhënat: Shkatërrimi i pyjeve arriti nivele rekord në

Vitin e kaluar, zonat tropikale humbën 67 milionë hektarë pyje, një sipërfaqe sa madhësia e Panamasë. Kjo është zona më e madhe që nga viti 2002 kur Observatori Global Forest Watch, i cili është pjesë e Institutit të Burimeve Botërore (WRI) në Universitetin e Merilendit, filloi të mbledhë të dhëna.

Elizabeth Goldman, bashkëdrejtoreshë e observatorit tha se në vitin 2024, pati një rritje prej 80% në humbjen e pyjeve tropikale krahasuar me vitin 2023. Për herë të parë, zjarret ishin përgjegjëse për pothuajse gjysmën e humbjeve, përpara bujqësisë. Për shkak të shkatërrimit të pyjeve tropikale, 3.1 miliardë ton dioksid karboni u liruan në atmosferë, një sasi pak më e madhe se emetimet që lidhen me prodhimin e energjisë në Indi.

“Kjo shkallë e shkatërrimit të pyjeve është krejtësisht e pashembullt në më shumë se 20 vjet mbledhje të të dhënave”, shtoi Goldman. "Ky është një alarm i kuq global."

Raporti përqendrohet në pyjet tropikale më të kërcënuara, të cilat janë veçanërisht të rëndësishme për biodiversitetin dhe aftësinë e tyre për të thithur dioksidin e karbonit nga atmosfera. Autorët e raportit theksojnë se zjarret, të cilat shkatërruan pothuajse gjysmën e sipërfaqes së pyjeve tropikale të humbura vitin e kaluar, u përkeqësuan nga "kushtet ekstreme", të cilat i bënë ato "më intensive dhe më të vështira për t'u kontrolluar".

Viti 2024 ishte viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në nivel global për shkak të ndryshimeve klimatike. Edhe pse shumë zjarre shkaktohen nga shkaqe natyrore, më shpesh ato shkaktohen nga aktiviteti njerëzor, pasi fermerët djegin pyjet e shiut për të zgjeruar të korrat e tyre.

Në Brazil, 28 milionë hektarë pyllë u shkatërruan vitin e kaluar. Dy të tretat u shkatërruan për shkak të zjarreve, shumë prej të cilave u shkaktuan nga fermerët që donin më shumë tokë për të kultivuar sojë ose për të rritur bagëtinë e tyre.

Shkatërrimi në pyllin tropikal të Amazonës në Brazil arriti nivelin më të lartë në vitin 2024 që nga viti 2016. Të dhënat e WRI-së bien ndesh me ato të rrjetit brazilian të monitorimit MapBiomas, të publikuara më 16 maj, i cili tregoi se shpyllëzimi në Amazonë ra ndjeshëm vitin e kaluar. Megjithatë, këto të dhëna nuk përfshinin pasojat e zjarreve.

Bolivia është në vendin e dytë, pasi sipërfaqja e pyjeve tropikale të shkatërruara u trefishua vitin e kaluar. Dhe në këtë rast, shkaku kryesor ishin zjarret e mëdha, shumica e të cilave u nisën për të pastruar zonat me qëllim krijimin e fermave në shkallë industriale.

Situata u përmirësua në Indonezi dhe Malajzi, por u përkeqësua me shpejtësi në Kongo-Brazavil dhe Republikën Demokratike të Kongos. Historikisht, katër aktivitete janë kryesisht përgjegjëse për shkatërrimin e pyjeve tropikale: kultivimi i vajit të palmës dhe sojës, prerja e pemëve dhe blegtoria. Por përmirësimi në disa prej tyre përkon me sfida të reja, të tilla si kultivimi i avokados në Meksikë ose pemëve të kakaos dhe kafesë.

Të këshilluara

ide

Si të shndërrohet protesta në lëvizje

Mungesa në shoqërinë shqiptare e një lëvizje shpërndërruese për sistemin politik dhe kulturor të këtyre 35 vjetëve, neoliberal neokolonialisht: ky është problemi më i madh që kemi

10:06 Rudian Zekthi

Një antihero i dëshpëruar i Homerit

Kryeministri ka përdorur mitin antik të Odiseut që nuk joshet nga sirenat, për të përçuar mesazhin se ai do të vazhdojë përpara pa pyetur për protestuesit. Por nëse nuk do e kish njohur veprën e Homerit vetëm përmes ekranizimit, do të kish gjetur tek kjo metaforë gjurmët e një autokrati

16:50 Andi Bushati

MOTI TIRANA

22°c

KËMBIMI EURO

94.30

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Media belge: Rama po fsheh kokën në rërë nga protestat 

Populli shqiptar është i ngopur dhe e ka treguar këtë për një muaj me protesta të përditshme. Ajo që u shkaktua nga një skandal që rrethonte resortet luksoze të dhëndrit të Trump është shndërruar në një rezistencë kombëtare kundër korrupsionit dhe establishmentit. Kryeministri po e fsheh kokën në rërë, shkruan “Nieuwsblad”, një nga mediat më të mëdha dhe më të njohura në Belgjikë.

23:26

Me sytë katër

PAPARAZZI