Mbi 30 projekte strategjike nga Ballkani Perëndimor po përgatiten për t’u prezantuar së bashku investitorëve, në një përpjekje për ta promovuar rajonin si një hapësirë të përbashkët investimi. Nisma është pjesë e paketës që Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC) po përgatit me gjashtë ekonomitë e rajonit, për samitin e udhëheqësve që do të zhvillohet në tetor.
Sekretari i Përgjithshëm i RCC-së, Amer Kapetanović, e bëri të ditur këtë gjatë Konferencës Ekonomike të Malit të Zi 2026, të mbajtur këto ditë në Budva. Ai theksoi se investitorët dhe programet europiane duhet ta shohin Ballkanin Perëndimor si një hapësirë të lidhur, në vend të gjashtë ofertave që konkurrojnë mes tyre.
“Po përgatisim një prezantim të përbashkët të mbi tridhjetë projekteve strategjike nga i gjithë rajoni: një vend i vetëm, jo gjashtë modele të veçanta”, u shpreh Kapetanović.
Në fjalën e tij nuk u dhanë hollësi për emrat e projekteve, sektorët ku do të përqendrohen apo vlerën e investimeve. Prezantimi i tyre i përbashkët synon t’ua bëjë më të lehtë investitorëve njohjen e mundësive që ofron rajoni.
Krahas kësaj nisme, është krijuar një partneritet mes parqeve industriale të Ballkanit Perëndimor dhe atyre të Bashkimit Europian. Sipas kreut të RCC-së, rezultati do të varet nga veprimet që do të pasojnë nënshkrimin dhe nga aftësia për ta kthyer bashkëpunimin në aktivitet konkret biznesi.
Më pak procedura për investimet
Paketa përfshin edhe një udhërrëfyes për shkurtimin e procedurave administrative dhe kalimin e tyre në internet. Kapetanović theksoi se investitorët kërkojnë qartësi për tri çështje: çfarë u kërkohet, kush merr vendimin dhe sa kohë zgjat procesi.
Sipas një studimi të porositur nga RCC-ja, reforma ambicioze mund të tërheqin deri në 7,7 miliardë euro investime shtesë në vit. Kjo është një përllogaritje e potencialit të reformave dhe jo vlera e mbi 30 projekteve që po përgatiten.
Për bizneset e reja parashikohet një mekanizëm rajonal që do t’u ofrojë mentorim, kontakte me investitorë dhe akses në financim në të gjithë rajonin. Një tjetër nismë synon të ndihmojë ndërmarrjet e vogla të menaxhojnë financat dhe fluksin e parasë.
Tregu i fragmentuar mbetet pengesë
Kapetanović tha se zbatimi i Tregut të Përbashkët Rajonal mbetet larg përfundimit, kryesisht për shkak të situatave të ndërlikuara politike dhe procedurave të ngadalta administrative.
Megjithëse janë arritur marrëveshje për të lehtësuar udhëtimin, studimin dhe njohjen e kualifikimeve, vetëm 6% e bizneseve të anketuara në Barometrin më të fundit të Ballkanit kanë punësuar dikë nga një ekonomi tjetër e rajonit.
Tregtia e Ballkanit Perëndimor me BE-në arriti rreth 88 miliardë euro vitin e kaluar, më shumë se dyfishi i nivelit të një dekade më parë. Megjithatë, sipas të dhënave të Komisionit Europian të cituara në fjalën e tij, ekonomitë e rajonit mbeten në rreth 35% të mesatares së BE-së.
Paketa që po përgatitet për samitin përfshin gjithashtu lehtësimin e lejeve për telekomunikacionin, një udhërrëfyes për inteligjencën artificiale dhe një mekanizëm rajonal për turizmin, që synon ta promovojë Ballkanin Perëndimor si një udhëtim të përbashkët. Miratimi i saj pritet të shqyrtohet nga udhëheqësit e rajonit në samitin e tetorit./Monitor
