Ndërsa motori tradicional franko-gjerman i Europës po ngec, kancelari gjerman Friedrich Merz po shikon gjithnjë e më shumë drejt një partneriteti me kryeministren italiane të djathtë Giorgia Meloni, si bashkë-pilote për të drejtuar Bashkimin Europian.
Të dy pritet të takohen të premten në një samit në vilën luksoze Doria Pamphilj në Romë, për të forcuar aleancën e tyre në zhvillim. Të dy janë atlantistë të djathtë që duan të ulin tensionet me presidentin amerikan Donald Trump. Dhe të dy kanë frustrime me presidentin francez Emmanuel Macron.
Në të kaluarën, Gjermania do t’i drejtohej tradicionalisht Francës në momente vendimtare për të hartuar planet për BE-në, prandaj është domethënëse që Merz tani po rreshtohet me Melonin në përpjekjen e tij për të shtyrë përpara prioritetet kyçe Europiane në tregti, industri dhe marrëdhënie me SHBA-në.
“Kur Berlini dhe Roma punojnë ngushtë së bashku, nuk është nga rutina, por nga bindja, sepse e ardhmja e Europës, liria dhe aftësia e saj për të ndikuar botën varen nga kjo,” i tha ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul POLITICO-s.
Pjesërisht, afrimi i Merz me Melonin nxitet nga bezdia ndaj Francës. Berlini është i irrituar që Parisi kërkoi të minonte marrëveshjen historike tregtare "Mercosur" me Amerikën e Jugut, të cilën gjermanët e kanë mbështetur prej kohësh për të nxitur eksportet industriale. Gjermania po shqyrton gjithashtu tërheqjen nga një program i përbashkët avionësh luftarakë prej 100 miliardë eurosh për shkak të mosmarrëveshjeve me francezët.
Në këtë kontekst, afrimi me Romën ka një logjikë bindëse.
Gjatë samitit të së premtes, Merz dhe Meloni pritet të angazhohen për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes, sipas diplomatëve që po përgatisin takimin. Nuk është e qartë se çfarë përfshin kjo, por kompania gjermane Rheinmetall dhe ajo italiane Leonardo kanë tashmë një sipërmarrje të përbashkët për ndërtimin e tankeve dhe mjeteve të tjera ushtarake. Në total, takimet do të përfshijnë 21 ministra të lartë nga të dy vendet, dhe pritet të vulosen rreth 10 marrëveshje, sipas qeverisë italiane.
Italia dhe Gjermania po bashkëpunojnë për të hartuar një plan të ri shumë ambicioz për ringjalljen e industrisë së BE-së dhe zgjerimin e eksporteve, në një dokument të përbashkët për samitin e Këshillit Europian më 12 shkurt. Berlini dhe Roma e shohin veten si “dy kombet kryesore industriale të Europës” dhe kanë dënuar vonesat në marrëveshjen Mercosur.
Ky formulim do ta bezdisë Parisin.
Partneritet afatgjatë
Për Giangiacomo Calovini, deputet i partisë Vëllezërit e Italisë dhe kryetar i grupit parlamentar të miqësisë italo-gjermane, aleanca Merz-Meloni ka kuptim duke pasur parasysh largimin e pritshëm të Macron nga skena Europiane pas zgjedhjeve franceze të vitit të ardhshëm.
“Dy vendet tona kanë qeveri të qëndrueshme, sidomos krahasuar me Francën,” tha ai. “Është e qartë se Meloni dhe Merz kanë ndoshta një rrugë të gjatë përpara, gjatë së cilës mund të punojnë së bashku.”
Ruajtja e marrëdhënies me Trump është thelbësore për të dy liderët, dhe si Merz ashtu edhe Meloni janë përpjekur të shmangin shpërthime transatlantike. Ata janë mbështetur në këtë përpjekje nga ministrat e tyre të jashtëm, Wadephul dhe Antonio Tajani.
“Giorgia Meloni dhe Friedrich Merz kanë përfaqësuar krahun Europian më të hapur për dialog me Presidentin Trump,” tha Pietro Benassi, ish-ambasador italian në Berlin dhe në BE. “Përshpejtimi disi surreal i ngjarjeve i nxitur nga presidenti amerikan po konfirmon një konvergjencë të pozicioneve mes Italisë dhe Gjermanisë, më shumë sesa mes Italisë dhe Francës, apo Francës dhe Gjermanisë.”
Në kontrast me qasjen më të butë të Romës dhe Berlinit, Calovini akuzoi Macron për sjellje “kontradiktore” ndaj Trump. “Ai sillet si dikush që dëshiron të sfidojë Shtetet e Bashkuara, por pastaj dërgon mesazhe, që Trump i ka publikuar pa elegancë, ku i lutet të hanë darkë bashkë,” tha ai.
Lexo më tej: Stuhi postimesh/ Trump nxjerr zbuluar Makron, tallet me Kanadanë, sulmon Britaninë
Kimi e mirë
Zyrtarë në Berlin tani flasin me entuziazëm për bashkëpunimin në rritje me Melonin, duke e përshkruar marrëdhënien me Romën si të besueshme.
“Italia është e besueshme,” tha një zyrtar i lartë gjerman, duke folur në mënyrë anonime. Nuk është një mbiemër që autoritetet në Berlin e kanë përdorur shpesh për francezët së fundmi.
“Franca flet shumë, por Italia është shumë më pragmatike,” tha Axel Schäfer, deputet i lartë socialdemokrat gjerman, i fokusuar prej kohësh në marrëdhëniet gjermano-italiane.
Një zyrtar italian gjithashtu vlerësoi “kiminë e mirë” personale mes Merz dhe Melonit. Kjo bie në kontrast të fortë me marrëdhëniet e tensionuara mes Melonit dhe Macron, të cilët janë përplasur shpesh.
Në përpjekjen për t’u afruar, Merz dhe Meloni kanë përdorur ndonjëherë hiperbola.
Gjatë vizitës së tij të parë në Romë si kancelar vitin e kaluar, Merz tha se kishte “praktikisht marrëveshje të plotë mes dy vendeve tona për të gjitha çështjet e politikës Europiane”.
Meloni u shpreh në të njëjtën linjë.
“Është thjesht e pamundur të vihet në dyshim marrëdhënia mes Italisë dhe Gjermanisë,” tha ajo atëherë.
Martesë nga interesi
Kjo është një ekzagjerim. Dy liderët, në fakt, kanë dallime të konsiderueshme.
Meloni refuzoi të mbështeste një plan, të promovuar nga Merz, për të përdorur asetet e ngrira ruse për të financuar ndihmën ushtarake për Ukrainën. Ajo gjithashtu e mbajti përkohësisht pezull mbështetjen për marrëveshjen Mercosur për të fituar lëshime për fermerët italianë, përpara se ta mbështeste përfundimisht.
Kritikisht, Roma dhe Berlini ka gjasa të jenë aleatë të vështirë në çështjet e financave publike. Italia ka shtyrë prej kohësh për politika fiskale më të lira, dhe ka qenë një aleate natyrore e Francës në këtë pikë, ndërsa Gjermania ka shërbyer si disiplinuesi i hekurt i shpenzimeve në kontinent.
Por edhe këtu ka pasur një afrim, me Melonin që ka ulur shpenzimet e Italisë dhe Merz që ka mbikëqyrur një zgjerim historik të shpenzimeve me borxh për infrastrukturë dhe mbrojtje.
Në thelb, pjesa më e madhe e aleancës në rritje mes Merz dhe Melonit është produkt i lëvizjeve të diktuara nga mbijetesa e tyre politike në vend.
Meloni e ka zhvendosur partinë e saj nacionaliste “Vëllezërit e Italisë” drejt qendrës, veçanërisht në politikën e jashtme. Ndërkohë, rritja e partisë së djathtë ekstreme AfD në Gjermani e ka detyruar Merz ta zhvendosë partinë e tij konservatore ndjeshëm djathtas në çështjen e migracionit.
Kjo afrim ideologjik ka mundësuar ngrohjen e marrëdhënieve. Ndërsa Merz ka kërkuar partnerë në nivel Europian për të reduktuar ndjeshëm fluksin e azilkërkuesve, për të ulur rregullimin dhe për të shtyrë për më shumë tregti, dhe për të krijuar një kundërpeshë ndaj Macron, Meloni është bërë një figurë gjithnjë e më e rëndësishme për kancelarin.
Megjithatë, Stefano Stefanini, ish-diplomat i lartë italian dhe përfaqësues i NATO-s, tha se gjithmonë do të ketë kufij në këtë marrëdhënie.
“Është shumë taktike,” tha ai. “Nuk ka strategji të koordinuar. Ka disa çështje ku Meloni dhe Merz gjenden në të njëjtën anë.”
Stefanini vuri në dukje gjithashtu se angazhimet e shpenzimeve, veçanërisht në projektet ushtarake, do të jenë një fushë ku Roma do të gjendet sërish më natyrshëm në aleancë me Francën.
“Në shpenzimet e mbrojtjes, Italia dhe Franca janë më afër, sepse Gjermania ka kapacitetin fiskal të shpenzojë vetë, ndërsa Italia dhe Franca kanë nevojë të marrin sa më shumë mbështetje financiare nga BE-ja,” tha ai.
Pavarësisht këtyre dallimeve, Meloni e ka shfrytëzuar hapjen për t’u afruar me Merz.
“Meloni e ka kuptuar se, duke qenë se ka tension në marrëdhënien Francë-Gjermani, ajo mund të futet dhe të afrohet me Gjermaninë,” tha Marc Lazar, ekspert i marrëdhënieve franko-italiane.
Politico, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL
