Donald Trump kërcënoi të pushtonte Groenlandën me forcë dhe të vendoste tarifa doganore të mëtejshme për tetë vende evropiane. Qeveria vetëqeverisëse e ishullit po përgatitej për një "skenar të rastit më të keq". Danimarka kishte frikë se do të humbiste kontrollin e "Territorit të saj Special" në Arktik, një zonë e epokës koloniale. Disa udhëheqës evropianë dhe një pjesë e madhe e liderëve botërorë kishin parashikuar fundin e Aleancës Atlantike.
Në fund, asgjë nga këto nuk ndodhi. Në Davos, Donald Trump deklaroi se kishte arritur një "marrëveshje kornizë" me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte. Dhe, menjëherë, tensionet u lehtësuan, ndërsa tregjet e aksioneve u rritën ndjeshëm. Por kjo është një çështje e destinuar të lërë një gjurmë të thellë në ekuilibrin ndërkombëtar të pushtetit. Kush del fitimtar?
Manjati fiton para
Presidenti amerikan ka miratuar një strategji të ngjashme me atë që zbatoi pranverën e kaluar, kur njoftoi futjen e tarifave doganore për gjysmën e botës. Edhe para se të kthehej në Shtëpinë e Bardhë, Trump e ngriti zërin për Groenlandën, megjithatë, për shumë muaj, askush në qarqet diplomatike nuk mendonte se ai do të dërgonte trupa në ishullin e madh, forcat speciale nga Alaska, të cilat po stërviteshin gjithashtu për ndërhyrje të shpejta në akull.
Pas bastisjes në Venezuelë më 3 janar, perceptimi i rrezikut ndryshoi. Gjithashtu sepse më 14 janar, zëvendëspresidenti J.D. Vance dhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio e kishin refuzuar ashpër propozimin e paraqitur nga Ministrat e Jashtëm të Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen, dhe Groenlandës, Vivian Motzfeldt: ndërtoni sa baza ushtarake të dëshironi, por mos e prekni sovranitetin e ishullit.
Ndërkohë, megjithatë, negociatat vazhduan, të udhëhequra kryesisht nga Rutte. Do të shohim detajet përfundimtare të marrëveshjes, por bazuar në atë që është zbuluar deri më tani, mund të thuhet me siguri se Trump në thelb e ka arritur atë që dëshironte. Groenlanda do të përfshihet në planin "Kupola e Artë", mburoja hapësinore e projektuar për të kapur raketat nga Rusia, Kina dhe Koreja e Veriut, që vijnë nga rrugët e Arktikut.
Mbi të gjitha, udhëheqësi amerikan arriti një tjetër rezultat të rëndësishëm politik. Ai e vendosi veten përsëri si epiqendër e ekuilibrit të ri global . Kjo konfirmohet edhe nga struktura e Bordit të Paqes në Gaza , një organ shumëpalësh i përqendruar në centralitetin dhe lidershipin personal të Trump.
Ish-kryeministri
Reputacioni i sekretarit të Aleancës Atlantike u shkatërrua në samitin e NATO-s qershorin e kaluar në Hagë, pasi ai e kishte quajtur pa mëshirë Trumpin "babai ynë". Këtë herë, megjithatë, duhet pranuar se ish-kryeministri holandez veproi me mençuri.
Ai punoi ngushtë me udhëheqësit e vendeve të mëdha, veçanërisht me Friedrich Merz të Gjermanisë dhe Keir Starmer të Britanisë, për të transformuar një përplasje të mundshme ballë për ballë me Trump, e cila do ta kishte shkatërruar në mënyrë efektive NATO-n, në një mosmarrëveshje "teknike" midis aleatëve.
Rutte vazhdoi hap pas hapi. Së pari, ai siguroi një mandat për të negociuar në emër të të gjithë partnerëve. Pastaj ai e përfshiu çështjen e Groenlandës brenda axhendës më të gjerë të "sigurisë së Arktikut", duke u ofruar amerikanëve "përfshirje të drejtpërdrejtë", që do të thotë investime masive ushtarake në zonë, duke përfshirë bllokun nordik, Mbretërinë e Bashkuar dhe Gjermaninë.
Së fundmi, ai iu drejtua shqetësimeve të qeverive të Danimarkës dhe vetë Groenlandës. Në atë pikë, ai paraqiti një propozim që, përveç çdo surprize, duket se funksionon. Shtetet e Bashkuara do të kenë dorë të lirë në Groenlandë, pa pasur nevojë të fitojnë pronësi, përveç ndoshta zonës së zënë nga bazat ushtarake. Në të vërtetë, do të jetë në gjendje të mbështetet në mbështetjen e aleatëve në të gjithë Arktikun. Nëse gjërat shkojnë kështu, NATO, edhe për këtë herë, është e sigurt. Puna e Rutte-s, ndoshta, ka qenë vendimtare.
Deri vetëm pak ditë më parë, Kryeministri i Groenlandës, Jens Frederik Nielsen, u bënte thirrje bashkëqytetarëve të tij "të grumbulloheshin dhe të përgatiteshin për skenarin më të keq". Domethënë: një sulm ushtarak amerikan. Danimarka u përpoq të jepte një përgjigje të denjë për sfidën e Trump. Ajo u bëri thirrje partnerëve të saj evropianë të organizonin një stërvitje ushtarake në ishull.
Por mori vetëm shtatë përgjigje. Qeveria e Kopenhagenit, e udhëhequr nga socialdemokratja Mette Frederiksen, synonte një veprim simbolik, por të mjaftueshëm për të bindur Trumpin të hiqte dorë nga Groenlanda. Nuk duket se ka shkuar në atë mënyrë. Negociatat kanë marrë një rrugë tjetër. Udhëheqësit e Bashkimit Evropian janë detyruar, edhe një herë, të ndjekin taktikat e paparashikueshme dhe të tensionuara të Donald Trump. Tani ka lehtësim në Bruksel dhe kryeqytetet kryesore.
Por a është vërtet një sukses? Emmanuel Macron, Merz, Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen dhe të gjithë të tjerët nuk mund të bënin gjë tjetër (ose dinin si, varësisht nga këndvështrimi juaj) veçse të kufizonin dëmin. Kjo është diçka, sigurisht, por ndoshta kryeministri kanadez Mark Carney kishte të drejtë kur, në Davos, u bëri thirrje "të gjitha fuqive të mesme" të "punonin së bashku" për të fituar një masë autonomie në konfliktin midis Shteteve të Bashkuara, Rusisë dhe Kinës./Corriere della Sera, Giuseppe Sarcina dhe Simone Canettieri
