Një raport i fundit i KLSH pas një auditimi të bërë për shëndetin mendor, kryesisht në Burgun e Lezhës dhe në disa spitale psikiatrike në vend, ka dalë në konkluzionin se nuk po merren masat e duhura.
Sipas këtij raporti të KLSH, mundësitë që ofroi transferimi nga Burgu i Zaharisë në IEVP Lezhë nuk u shfrytëzuan maksimalisht nga institucionet përgjegjëse. Numri i individëve aty po vijon të rritet dhe nëse nuk merren masa urgjente situata do të shkojë në të njëjtat kushte.
Sipas KLSH, rritja e kapacitetit në këto ambjete ka ardhur si pasojë e mungesës së institucioneve mjekësore të posaçme për trajtimin e personave me çrregullime të shëndetit mendor që kanë kryer vepra penale. Lidhur me këtë situatë, Burgu i Shën Kollit në Lezhë ka shërbyer si një mjedis fizik për t’i trajtuar, pas një marrëveshjeje mes Ministrisë së Drejtësisë dhe Ministrisë së Shëndetësisë.
“Mundësitë që ofroi transferimi nga Burgu i Zaharisë në IEVP Lezhë nuk u shfrytëzuan maksimalisht nga institucionet përgjegjëse, kjo pasi numri i individëve të akomoduar aty u rrit dhe vijon të rritet, gjë kjo e cila mund të çojë IEVP Lezhë po në të njëjtat kushte ku gjendej më parë Burgu i Zaharisë”, nënvizon KLSH.
Raporti thekson se numri ka ardhur në rritje, pasi deri në dhjetor 2023 në Shën Koll kishte 220 persona mbi kapacitetin e institucionit, ndërsa gjatë vitit 2024 numri i individëve të trajtuar është rritur. Gjithashtu në raport thuhet se kjo shifër mund të reduktohet nëse do të zbatohej në kohë ligji për rishikimin e masës mjekësorë “mjekim i detyruar” dhe “shtrim i përkohshëm” nga gjykatat.
Sipas këtij raporti, 58 pacientë të dënuar me masë mjekësore "mjekim i detyruar" dhe 65 të tjerë me masën "shtrim i përkohshëm", plotësojnë tre kriteret bazë për të kaluar në mjekim ambulator nën kujdesin e familjarëve
“Institucioni, nëpërmjet një vlerësimi të brendshëm, raporton se rreth 58 pacientë të dënuar me masë mjekësore “mjekim i detyruar” dhe 65 pacientë të dënuar me masë mjekësore “shtrim i përkohshëm”, plotësojnë tre kriteret bazë për të kaluar në mjekim ambulator nën kujdesin e familjarëve. Po kështu, edhe 67 shtetas me masë mjekësore që kanë kryer vepra të lehta, të cilët ruajnë kontakte të rregullta me familjarët e manifestojnë sjellje e qëndrime të rregullta në institucion mund të kenë mundësi të mira për të vijuar trajtimin ambulator pranë familjeve”, thuhet në raport.
KLSH ka evidentuar se jo vetëm në burg por edhe në spitalet psikiatrike në Tiranë, Elbasan, Vlorë dhe Shkodër nuk garantohet shërbim cilësor dhe trajtim njerëzor e dinjitoz. Nga këto katër spitale gjendja më e rëndë paraqitet në Tiranë dhe Elbasan, për shkak të mbipopullimit dhe kushteve të rënda në ambiente. Situata duket më e mirë vetëm në spitalin e Shkodrës.
