Presidenti i Taivan ka deklaruar se ishulli nuk do të detyrohet të heqë dorë nga demokracia dhe sovraniteti i tij, vetëm pak ditë pasi territori vetëqeverisës ishte një nga temat kryesore të diskutimit mes KInës dhe Shteteve të bashkuara.
“Taivani nuk do të provokojë apo përshkallëzojë konfliktin, por gjithashtu nuk do të heqë dorë nga sovraniteti dhe dinjiteti kombëtar, apo nga mënyra demokratike dhe e lirë e jetesës, nën presion”, shkroi në rrjetet sociale presidenti William Lai Ching-te të dielën.
“Taivani ka qenë gjithmonë një mbrojtës i vendosur i status quo-së në Ngushticën e Tajvanit dhe jo një palë që kërkon ta ndryshojë atë”, deklaroi ai, duke shtuar se Kina është “shkaku rrënjësor i paqëndrueshmërisë rajonale”.
Pekini e konsideron Tajvanin pjesë të territorit të tij dhe ka premtuar ribashkimin edhe me forcë, nëse do të jetë e nevojshme.
Deklarata e Lai-t erdhi pasi presidenti amerikan Donald Trump tha për Fox News të premten se ai nuk po “kërkon që dikush të bëhet i pavarur”, duke iu referuar Tajvanit.
Intervista erdhi pas samitit të zhvilluar këtë javë mes Trump dhe liderit kinez Xi Jinping, ku tensionet mes qeverisë së Tajvanit dhe Pekinit zunë një vend qendror në diskutime.
Sipas deklaratave të publikuara nga mediat shtetërore kineze, Xi tha se çështja e Tajvanit është “problemi më i rëndësishëm në marrëdhëniet Kinë-SHBA”.
“Nëse menaxhohet gabim, dy vendet mund të përplasen apo edhe të hyjnë në konflikt, duke e shtyrë gjithë marrëdhënien Kinë-SHBA në një situatë jashtëzakonisht të rrezikshme”, mësohet të ketë deklaruar Xi.
Çështja e sovranitetit të Tajvanit mbetet një nga temat më të tensionuara që prej luftës civile kineze në vitet 1940.
Edhe pse SHBA nuk e mbështet zyrtarisht pavarësinë e Tajvanit, administrata të ndryshme amerikane e kanë mbështetur ishullin përmes shitjeve të armëve dhe deklaratave që lënë të kuptohet se Uashingtoni mund ta mbrojë Tajvanin në rast të një sulmi nga Kina.
Duke iu referuar bisedës me Xi Jinping, Trump u tha gazetarëve në Air Force One se lideri kinez “ndihet shumë fort” kundër pavarësisë së Tajvanit.
Trump shtoi se “nuk ka marrë asnjë angazhim në asnjërën anë” për këtë çështje. Ai la të kuptohet gjithashtu se ende nuk ka vendosur nëse do të miratojë një paketë të re armësh prej 11 miliardë dollarësh për Tajvanin, e cila është aprovuar tashmë nga Kongresi amerikan.
“Nuk e kam miratuar ende. Do të shohim çfarë do të ndodhë”, tha Trump për Fox News. “Mund ta bëj. Mund edhe të mos e bëj.”
Në deklaratën e tij të së dielës, presidenti tajvanez theksoi se bashkëpunimi i sigurisë mes Tajvanit dhe SHBA-së, si dhe shitjet e armëve, janë “elementë kyç” për ruajtjen e stabilitetit rajonal.
“Kjo nuk është vetëm një garanci sigurie e SHBA-së për Tajvanin, por edhe forca më e rëndësishme parandaluese kundër minimit të paqes dhe stabilitetit rajonal”, deklaroi Lai.
