Donald Trump u largua nga Pekini pas samitit dyditor me Xi Jinping duke thënë se kishte arritur “marrëveshje fantastike tregtare”, por deri tani ka shumë pak detaje konkrete për atë që është rënë dakord mes dy superfuqive.
Vizita u shoqërua nga një retorikë e ngrohtë dhe nga një pritje madhështore nga pala kineze, me nderime ushtarake, banket shtetëror dhe takime simbolike në zemër të pushtetit kinez. Trump e quajti vizitën shumë të suksesshme dhe ftoi Xi-n në Shtëpinë e Bardhë në shtator. Edhe Xi e cilësoi takimin “historik”. Por pas gjithë kësaj atmosfere, marrëveshjet konkrete mbeten ende të paqarta.
Pretendime për marrëveshje, por pa konfirmim nga Pekini
Trump deklaroi gjatë kthimit me Air Force One se Kina ka rënë dakord të blejë 200 avionë Boeing, me mundësi për edhe 750 të tjerë, si dhe “miliarda dollarë” sojë amerikane. Megjithatë, pala kineze nuk ka konfirmuar asnjë nga këto blerje.
Nga ana e saj, Pekini është mjaftuar të përsërisë formulën se marrëdhëniet ekonomike SHBA-Kinë duhet të bazohen te “fitimi i ndërsjellë” dhe stabiliteti. Edhe për armëpushimin tregtar të arritur më herët, mbeten pikëpyetje. Trump madje tha se me Xi-n nuk diskutuan fare për tarifat, ndërsa Shtëpia e Bardhë njoftoi vetëm krijimin e një “Bordi Tregtie” për të menaxhuar marrëdhëniet pa u rikthyer menjëherë te negociatat për tarifat.
Teknologjia, biznesi dhe akses në treg
Një pjesë shumë e rëndësishme e vizitës ishte delegacioni i biznesit amerikan. Në Pekin ndodheshin figura si Elon Musk dhe shefi i Nvidia-s, Jensen Huang, gjë që tregoi se teknologjia, inteligjenca artificiale dhe çipat ishin në qendër të bisedimeve.
Tesla dhe Nvidia kanë interesa të mëdha në Kinë. Tesla mbështetet fort te fabrika e saj në Shangai dhe tregu kinez, ndërsa Nvidia kërkon rikthimin e shitjes së çipave të avancuar në Kinë, të kufizuar aktualisht nga kontrollet amerikane të eksportit. Trump tha se ishte diskutuar edhe mundësia e vendosjes së disa “rregullave mbrojtëse” për inteligjencën artificiale, por pa hyrë në detaje.
Në të njëjtën kohë, Kina dha sinjale se është e gatshme të hapë më tej tregun për kompanitë amerikane. Xi u tha biznesmenëve amerikanë se “dyert e Kinës do të hapen edhe më shumë”, duke përmendur fusha si tregtia, bujqësia, shëndetësia dhe turizmi.
Tajvani dhe Irani mbeten pikat e nxehta
Përveç tregtisë, dy çështje të tjera dominuese ishin Tajvani dhe Irani. Sipas versionit kinez të bisedimeve, Xi e paralajmëroi Trumpin se Tajvani mbetet pika më e ndjeshme në marrëdhëniet SHBA-Kinë dhe se një keqmenaxhim i saj mund t’i çojë dy vendet në përplasje.
Edhe lufta me Iranin dhe bllokimi i Hormuzit ishin pjesë e axhendës. Trump hyri në takim duke shpresuar te ndihma kineze për të ndikuar mbi Iranin dhe për të stabilizuar rrjedhën e naftës në tregjet botërore. Ai tha se Xi ishte shprehur i gatshëm të ndihmojë, por deklarata kineze mbeti më e vakët, duke bërë thirrje vetëm për armëpushim dhe rihapje sa më të shpejtë të rrugëve detare.
Pra, samiti solli shumë simbolikë dhe tone pozitive, por jo ndonjë përparim të madh të prekshëm. Bisedimet do të vazhdojnë deri në takimin e ardhshëm të mundshëm në Uashington në shtator, me shpresën se atëherë mund të dalë një marrëveshje më e qartë dhe më e madhe, sidomos në tregti.
BBC, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL
