Hetimi i Prokurorisë së Milanos mbi sistemin arbitral italian dhe ish-dizenjatorin Gianluca Rocchi ka zbuluar dinamika të brendshme në Associazione Italiana Arbitri që ngrenë pikëpyetje mbi transparencën e caktimeve. Në disa raste, këto do të ishin orientuar: ky është filli që po hetohet nga gjykatësit. Përmes dëshmive dhe verifikimeve hetimore dalin elemente që sugjerojnë ndikime të mundshme në zgjedhjen e arbitrave për skuadra të caktuara dhe vetëdijen e kësaj situate nga ana e gjyqtarëve.
Referimi, të paktën sipas asaj që ka dalë deri tani, është për Interin (që nuk rezulton e hetuar dhe, në këtë fazë, nuk rrezikon) dhe për figurat e Andrea Colombo dhe Daniele Doveri të identifikuar nga hetuesit si “të pëlqyer” dhe “të papëlqyer” për klubin. Tezë e hedhur poshtë me forcë zyrtarisht nga zikaltërit, siç ka pranuar presidenti Giuseppe Marotta. Sipas hetuesve, kjo do të mbështetej në bisedat e Gianluca Rocchi, ish-designator i dorëhequr dhe nën hetim për bashkëpunim në mashtrim sportiv, me eksponentë të tjerë të botës së arbitrimit (aktualisht të paidentifikuar zyrtarisht): diskutime që do të kishin ndodhur madje në stadiumin Meazza gjatë derbit të Kupës së Italisë (2 prill 2025 mes Milan dhe Inter).
Dëshmitë dhe caktimet e dyshuara të manipuluara
Në dosjen e dëshmive të mbledhura nga hetuesit, përveç vërejtjeve mbi kodin e sinjaleve manuale që do të kishin ndikuar te zyrtarët në VAR (mes tyre nën hetim është supervisori Andrea Gervasoni), pjesa më e madhe lidhet me caktimet e arbitrave që, në disa raste, dyshohet se janë orientuar.
Janë dy episodet e identifikuara dhe që i atribuohen Rocchi-t, i konsideruar qendra e këtij mekanizmi. I pari do të lidhej me zgjedhjen e Colombo-s për një ndeshje të Interit në transfertë ndaj Bologna, i konsideruar si një arbitër i pëlqyer nga klubi zikaltër. Episodi i dytë përfshin Doveri-n, i caktuar për një gjysmëfinale të Kupës së Italisë me qëllimin, sipas akuzës, për ta përjashtuar nga ndeshje të rëndësishme të mëvonshme të Interit, pasi shihej si i papëlqyer.
Roli i arbitrave dhe marrjet në pyetje
Hetimi, i koordinuar nga prokurori Maurizio Ascione dhe i zhvilluar nga Guardia di Finanza, ka përfshirë dëgjimin e shumë arbitrave, mes tyre edhe Colombo dhe Doveri. Nga procesverbalet do të dilte njëfarë vetëdijeje, brenda kategorisë, për ekzistencën e këtyre “kombinimeve” të dyshuara në caktime.
Një element i konsideruar qendror është një mbledhje e zhvilluar në San Siro më 2 prill 2025, ku diskutohej për përzgjedhjen e arbitrave të caktuar në funksion të disa ndeshjeve. Verifikime të tjera në vazhdim mund të sjellin zhvillime të reja në ditët në vijim, duke nisur nga identifikimi i personave që do të ishin takuar me ish-designatorin në Meazza.
Rocchi rezulton nën hetim së bashku me persona të tjerë të ambientit arbitrar dhe, përmes avokatit të tij, ka bërë të ditur se nuk do të paraqitet në seancën e marrjes në pyetje. Ndryshe nga ai, Gervasoni ka konfirmuar gatishmërinë për t’iu përgjigjur magjistratëve. Ai është nën hetim për rastin Salernitana-Modena 2025, por mund të ketë pasur rol edhe në Inter-Roma 2025, si supervisori VAR.
Sistemi i brendshëm në botën e arbitrimit
Caktimet e orientuara (ose të dyshuara si të tilla) dhe gjuha e sinjaleve që do të kishte ndikuar punën e VAR-it janë një aspekt i hetimit. Ekziston edhe një tjetër që lidhet me dinamikat e brendshme të botës së arbitrimit, të cilat do të kishin “frikësuar” gjyqtarët, të vënë në vështirësi nga mekanizmat e vlerësimit pas ndeshjes: një notë negative ose një gjykim tepër kritik mund të ulte mesataren dhe të çonte në largim nga kategoria, duke ndikuar drejtpërdrejt në karrierë dhe në të ardhurat ekonomike.
Sipas dëshmive në dorë të hetuesve, arbitrat që konsideroheshin jo të rreshtuar dhe jashtë sistemit do të liheshin gradualisht mënjanë deri në përjashtim. Të tjerë, edhe pse jo të shkëlqyer teknikisht por të konsideruar pranë linjës dominuese, do të “shpëtoheshin”: atyre u jepej mundësia, përmes kurseve të specializuara, të kualifikoheshin për VAR, duke vazhduar kështu në sistem.
Pozicioni i klubeve dhe zhvillimet e ardhshme
Një tjetër aspekt i rëndësishëm i hetimit është se, të paktën për momentin, klubet dhe drejtuesit e tyre rezultojnë të huaj ndaj fakteve të kontestuara: nuk janë as të hetuar dhe as palë të dëmtuara. Nga dëshmitë e mbledhura, vetëm një është vënë përkohësisht në pritje: ajo lidhet me ndeshjen Udinese-Parma, me arbitrin VAR Daniele Paterna nën hetim për deklarime të rreme. Të gjitha dëshmitë e tjera janë konsideruar të dobishme për të forcuar kuadrin hetimor.
