Bashkimi Evropian po bën një gabim serioz duke mos u angazhuar drejtpërdrejt me udhëheqjen ruse për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, deklaroi kryeministri i Shqipërisë Edi Rama për POLITICO.
“Mund ta them, Evropa ka bërë një gabim të madh strategjik duke ndërprerë çdo kanal komunikimi me Rusinë,” tha ai në një intervistë gjatë Forumit Ekonomik të Delfit në Greqi. “Evropa duhet të jetë gjithmonë, gjithmonë, gjithmonë duke folur me të gjithë.”
Këto deklarata bien ndesh me qasjen e zyrtarëve më të lartë të BE-së, si presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe shefja e diplomacisë europiane Kaja Kallas, të cilët kanë shmangur kontaktin e drejtpërdrejtë me drejtuesit rusë, përfshirë presidentin Vladimir Putin, duke argumentuar se bisedimet janë të pakuptimta nëse Moska është e vendosur të vazhdojë luftën.
Por për Ramën, vendi i të cilit synon të anëtarësohet në BE në vitet e ardhshme, Evropa po e përjashton veten nga çdo marrëveshje e ardhshme paqeje mes Ukrainës dhe Rusisë duke shmangur angazhimin e drejtpërdrejtë me Moskën.
“Sa më shumë ta shtyjmë [bisedimin me Rusinë], aq më pak do të kemi fjalë në fund, sepse Rusia, sido që të përfundojë kjo luftë, nuk do të zhduket,” tha ai, duke shtuar se Shqipëria nuk ka asnjë lidhje me Rusinë. “Ne nuk kemi… asnjë lloj varësie nga Rusia… as investime, as gaz rus dhe as produkte ruse, kështu që mund ta them këtë.”
“Ishulli i Kushner”
Deklaratat e Ramës, një ish-basketbollist profesionist që ndërthur politikën me artin personal, vijnë ndërsa liderët e BE-së janë mbledhur në Nikosia të Qipros për të diskutuar mbështetjen për Ukrainën dhe krizën energjetike që ka goditur bllokun pas bllokimit të Ngushticës së Hormuzit nga Irani.
Nën drejtimin 13-vjeçar të Ramës, Shqipëria është pozicionuar si fort pro-evropiane, duke ruajtur njëkohësisht marrëdhënie të afërta me Shtetet e Bashkuara dhe presidentin Donald Trump, objektivat e të cilit në Iran Rama i ka vlerësuar publikisht.
“Nuk na takon ne [Shqipërisë] të vendosim si të trajtohet Irani në skenën globale, por na takon të mbështesim çdo përpjekje për të dobësuar dhe ndoshta për të rrëzuar atë regjim,” tha kryeministri shqiptar, duke shtuar se do të lejonte ushtrinë amerikane të kryente operacione nga Shqipëria, me kusht që Uashingtoni të siguronte “mbrojtje ajrore, të cilën ne nuk e kemi në vend.”
Marrëdhëniet e afërta të Ramës me Uashingtonin përfshijnë edhe negociata mes qeverisë së tij dhe një kompanie në pronësi të dhëndrit të Trump, Jared Kushner, për një investim të mundshëm në ishullin e Sazanit.
Kushner, përmes kompanisë së tij Affinity Partners, po negocion një investim prej 1.4 miliardë dollarësh për të transformuar ishullin e pabanuar prej 5 kilometrash katrorë në Adriatik në një resort luksoz ekologjik me vila, marina dhe struktura për vizitorë të pasur.
Këto plane kanë nxitur reagime të forta nga organizatat mjedisore, me 41 organizata që në janar i kërkuan Ramës dhe ministrit të Mjedisit ndërprerjen e menjëhershme të negociatave, duke argumentuar se projekti përbën një “kundërshtim të drejtpërdrejtë” me detyrimet e Shqipërisë në procesin e integrimit në BE.
I pyetur për këtë çështje, Rama shprehu irritim: “Është e pabesueshme që edhe media të mëdha, shumë të respektuara në botë, flasin për një ishull që i është shitur Jared Kushner. Nuk është e vërtetë… nuk e di si ta ndal këtë, sepse ne nuk kemi bërë marrëveshje me Jared Kushner. Ne jemi duke negociuar një marrëveshje me Jared Kushner.”
Bisedimet për këtë projekt kanë nisur që përpara mandatit të dytë të Trump, shtoi Rama, në një kohë kur “nuk ishte e qartë nëse ai [Trump] do të ishte në Shtëpinë e Bardhë apo në burg.” Megjithatë, kjo marrëveshje nuk duhet të pengojë procesin e integrimit europian të Shqipërisë, ku, sipas tij, së bashku me Malin e Zi, “ne jemi në krye të garës.”
Përkundrazi, “shpresoj që më në fund ta kemi marrëveshjen, sepse nëse investimi i tyre realizohet, do të ishte një dhuratë e bukur… për t’ia bërë Evropës,” tha ai, duke shtuar se bëhet fjalë “për bukurinë, për zhvillimin e qëndrueshëm.”
Një zyrtar i BE-së, që foli në kushte anonimiteti, tha se Komisioni Evropian është në dijeni të projektit, por nuk ka ende një qëndrim mbi ndikimin e tij në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë.
“Artist serioz”
Rama, i cili e përshkruan veten si “artist serioz” dhe që para politikës ka qenë basketbollist profesionist me gjatësi 1.98 metra, është i njohur për imazhin e tij të pazakontë.
Gjatë intervistës, pasi shprehu admirim për mjetin e transkriptimit me inteligjencë artificiale të POLITICO (“Pse nuk e kam unë këtë?”), ai kaloi 10 minutat e para duke treguar imazhe të skulpturave të krijuara pjesërisht me dorë dhe pjesërisht me inteligjencë artificiale, të cilat do t’i ekspozojë në Berlin.
Shqipëria tërhoqi vëmendje edhe duke prezantuar “ministren e parë me inteligjencë artificiale” në botë, të quajtur Diella, megjithëse aktorja mbi të cilën është bazuar fytyra e saj ka njoftuar se do ta çojë qeverinë në gjykatë për përdorimin e imazhit.
Rama nuk u tërhoq: “Po e përgatisim që të dalë në intervista live”, si dhe në “mbledhje qeverie”, tha ai.
Ministrja me inteligjencë artificiale është pjesë e një projekti modernizimi në Shqipëri, i cili synon të përfundojë negociatat me BE-në deri në fund të vitit 2027 dhe ta bëjë vendin anëtar të plotë deri në vitin 2030. Rama e konsideron zgjerimin e BE-së si një proces “bashkimi” të Evropës, më shumë sesa një zgjerim burokratik.
Pas një takimi në Delfi me kryeministrin grek Kyriakos Mitsotakis, mbështetja e të cilit është e rëndësishme për anëtarësimin e Shqipërisë në BE, Rama u shpreh: “Nuk i kam parë kurrë [liderët e BE-së] kaq të bindur për nevojën për të bashkuar Evropën.”/Politico.eu
