Misioni Artemis II ka hyrë në një fazë historike, pasi katër astronautët në bord kanë dalë tashmë nga orbita e Tokës, pasi anija kozmike Orion aktivizoi motorin kryesor për shtytjen përfundimtare drejt Hënës.
Djegia e motorit, që zgjati 5 minuta e 55 sekonda dhe njihet si “injektimi translunar” (TLI), u realizua “pa asnjë problem”, sipas Dr. Lori Glaze nga NASA.
Nga kapsula Orion, astronauti kanadez Jeremy Hansen u shpreh se ekuipazhi “ndihet mjaft mirë këtu lart, në rrugën tonë drejt Hënës”.
Artemis II tashmë ndodhet në një trajektore që do ta çojë ekuipazhin rreth anës së largët të Hënës dhe më pas përsëri drejt Tokës. Kjo është hera e parë që nga viti 1972 që njerëzit dalin përtej orbitës së Tokës.
Në transmetimin live nga Orion, Toka duket duke u zvogëluar gradualisht, ndërsa kapsula largohet gjithnjë e më shumë në hapësirë.
Hansen, i cili është astronauti i parë jo-amerikan që udhëton drejt Hënës, i tha qendrës së kontrollit të NASA-s se ekuipazhi “ndjeu fuqinë e atyre që kanë punuar dhe këmbëngulur për këtë mision”.
“Njerëzimi ka treguar sërish se për çfarë është i aftë,” tha ai. “Janë shpresat tuaja për të ardhmen që na çojnë përpara në këtë udhëtim rreth Hënës.”
Pas rreth një dite në një orbitë të zgjatur rreth Tokës, u kontrolluan motorët, sistemet e navigimit dhe të jetesës në bord, ndërsa kapsula vazhdonte të rrotullohej rreth planetit tonë.
Më pas erdhi miratimi final dhe u realizua ndezja e motorit, hapi i fundit i madh drejt Hënës.
Pas sediljeve të ekuipazhit, moduli i shërbimit aktivizoi motorin e tij të vetëm kryesor, duke i dhënë Orion-it një shtytje të gjatë dhe të qëndrueshme që rriti ndjeshëm shpejtësinë e tij.
Ky manovrim e ka vendosur anijen në një trajektore që pritet ta çojë ekuipazhin më larg nga Toka se çdo mision tjetër njerëzor më parë, mbi 7,600 kilometra përtej Hënës, përpara se graviteti ta rikthejë përsëri drejt Tokës.
NASA vlerëson se ky mision mund të thyejë edhe rekordin e vendosur nga Apollo 13 në vitin 1970, në varësi të detajeve të trajektores.
Në konferencën e parë publike me video pas nisjes, komandanti Reid Wiseman tha se ndërsa largoheshin nga Toka, ekuipazhi përjetoi “një pamje spektakolare”.
“Mund të shohësh gjithë globin, nga poli në pol… Ishte momenti më spektakolar dhe na la të katërt pa fjalë,” tha ai.
Megjithatë, manovra TLI nuk është një pikë pa kthim. Edhe pas kësaj shtytjeje drejt Hënës, kontrollorët mund të ndërhyjnë për ta kthyer anijen drejt Tokës nëse ndodh diçka serioze.
Në rast emergjence, kthimi është më i shpejtë brenda 36 orëve të para pas TLI. Pas kësaj periudhe, shpesh është po aq e shpejtë, madje më e thjeshtë, të vazhdohet trajektorja rreth Hënës dhe më pas të rikthehet anija drejt Tokës, sipas menaxherit të programit Orion, Howard Hu.
Ai shtoi se ekipi ka zhvilluar “qindra mijëra simulime për të siguruar që mund ta kthejmë ekuipazhin në mënyrë të sigurt”.
Pas ndezjes së suksesshme të motorit, ai deklaroi me entuziazëm: “Çfarë dy ditësh fantastike!”
Ndërsa Orion hyn gjithnjë e më thellë në hapësirë, pamjet nga dritaret do të bëhen gjithnjë e më mbresëlënëse: Toka do të shndërrohet në një sferë të vogël blu dhe të bardhë në sfond, ndërsa Hëna do të zmadhohet nga një disk i ndritshëm në një botë të mbushur me kratere.
Astronautët thanë se në komunikimin e parë me video kishin qenë “të ngjitur pas dritares”, duke ndjekur ndryshimin e pamjes.
Rreth ditës së gjashtë të misionit, ndërsa Orion kalon përtej Hënës, ekuipazhi do të ketë mundësinë të shohë edhe një eklips total diellor.
Hëna do të kalojë përpara Diellit, duke e mbuluar plotësisht dhe duke zbuluar kurorën e tij të ndritshme, ndërsa Toka do të duket në një anë të pamjes.
Misionet hapësinore janë të mbushura me terma teknikë, dhe TLI është një nga konceptet më të përfolura në këtë mision. Ka gjasa që të mbahet mend si shtytja vendimtare që e afroi njerëzimin një hap më pranë rikthimit në sipërfaqen e Hënës./ BBC
