Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Gruas, Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC) tërheq vëmendjen ndaj hendeqeve të vazhdueshme gjinore në punësim dhe paga në tregun e punës në të gjithë 6 vendet e Ballkanit Perëndimor (WB6), duke theksuar nevojën për përpjekje më të forta dhe më të koordinuara për t'i kthyer angazhimet për barazi gjinore në rezultate të prekshme.
Të dhënat tregojnë se mesatarisht vetëm 51% e grave në WB6 janë të punësuara, krahasuar me 70% të burrave, që përfaqëson një hendek prej afër 20 pikë përqindjeje, pothuajse dyfishi i hendekut mesatar në Bashkimin Evropian. Shkalla e aktivitetit të grave është pak nën 55%, dukshëm nën mesataren e BE-së prej rreth 70%. Teksa është bërë përparim vitet e fundit, gratë në rajon vazhdojnë të përballen me pengesa të konsiderueshme kur bëhet fjalë për hyrjen, qëndrimin dhe avancimin në tregun e punës.
“Në të gjithë vendet e Ballkanit Perëndimor, gratë janë shumë të arsimuara dhe gjithnjë e më ambicioze në formësimin e të ardhmes së tyre profesionale. Megjithatë, barrierat strukturore ende i pengojnë shumë prej tyre të përkthejnë potencialin e tyre në pjesëmarrje të barabartë në tregun e punës", - tha Ratka Babić, Drejtuese e projektit Platforma 3 e Punësimit dhe Çështjeve Sociale (ESAP 3) të RCC-së.
“Mbyllja e hendekut gjinor të punësimit kërkon jo vetëm korniza të forta ligjore, por edhe masa praktike: nga kujdesi për fëmijët dhe shërbimet e kujdesit të arritshme deri te politikat aktive të tregut të punës dhe mundësi më të forta për rikualifikim dhe të mësuarit gjatë gjithë jetës. Investimi në pjesëmarrjen ekonomike të grave nuk është vetëm çështje drejtësie, por edhe një nxitës i ekonomive më të forta dhe më elastike në të gjithë rajonin", - shtoi Babić.
Gratë e reja përballen me perspektiva veçanërisht të vështira. Në WB6, mesatarisht vetëm 18% e grave të reja janë të punësuara, ndërsa 28% janë të papuna, pothuajse dyfishi i mesatares së BE-së. Gratë gjithashtu kanë më shumë gjasa të punojnë në punë me paga të ulëta, informale ose me kohë të pjesshme, dhe mbeten të nën-përfaqësuara në fushat STEM dhe pozicione udhëheqëse.
Pabarazitë në paga dhe pasiguria financiare afatgjatë i përkeqësojnë më tej këto sfida. Hendeku gjinor në paga në rajon vlerësohet të jetë midis 9 dhe 12%, megjithëse shpesh errësohet nga nivelet e larta të punësimit informal dhe transparencës së kufizuar të pagave. Sipas një analize të përbashkët të Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara dhe RCC-së, pensionet e grave në rajon janë rreth 40% më të ulëta se ato të burrave, duke reflektuar vite me paga më të ulëta, ndërprerje të karrierës dhe punë informale.
Gratë vazhdojnë të mbajnë mbi supe shumicën e përgjegjësive të papaguara të kujdesit dhe të shtëpisë. Qasja e kufizuar në shërbime të përballueshme të kujdesit për fëmijë dhe kujdesit afatgjatë mbetet një pengesë kryesore për punësimin me kohë të plotë.
Në të njëjtën kohë, gratë kanë performancë më të mirë se burrat në arritjen e arsimit të lartë, me rreth 40% të grave që përfundojnë arsimin e lartë. Megjithatë, pjesëmarrja në programet e të nxënit për të rritur mbetet e ulët, rreth 5%, krahasuar me gati 12% në BE, duke kufizuar mundësitë për rikualifikim dhe përparim në karrierë.
Përmes iniciativave të tilla si ESAP 3, RCC vazhdon të mbështesë WB6 në forcimin e politikave të tregut të punës dhe promovimin e tregjeve më gjithëpërfshirëse të punës.
Dita Ndërkombëtare e Gruas shërben si një kujtesë se barazia gjinore nuk mund të mbetet vetëm një objektiv politik. Reformat e vazhdueshme, financimi i mjaftueshëm dhe bashkëpunimi i qëndrueshëm rajonal janë thelbësore për të siguruar që gratë në të gjithë WB6 të mund të marrin pjesë plotësisht në zhvillimin ekonomik të rajonit dhe të përfitojnë nga ai. /LAPSI.al
