Lufta që SHBA-të dhe Izraeli nisën kundër Iranit në orët e para të së shtunës së kaluar ka shënuar tashmë javën e parë. Një seri sulmesh ajrore kanë goditur Teheranin dhe qytete të tjera ndërsa kundërpërgjigja ka prekur Izraelin dhe disa nga vendet e Lindjes së Mesme.
Një element që bie në sy në këtë konflikt është përdorimi për herë të parë nga SHBA-të i Raketave Precize të Sulmit (PrSM). Lajmi u njoftua nga Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM), e cila është përgjegjëse për operacionet ushtarake në Lindjen e Mesme.
CENTCOM publikoi nëpërmjet një postimi në X se PrSM-të ofrojnë "aftësi të pakrahasueshme goditjeje të thellë". Admirali Brad Cooper deklaroi: "Nuk mund të jem më krenar për burrat dhe gratë tona, të cilët shfrytëzojnë inovacionin për të krijuar dilema për armikun".
Është e paqartë se nga cili vend u nisën raketat PrSM-të ose cilat objektiva të sakta u goditën në Iran, por megjithatë përdorimi i tyre shënon një zhvillim të rëndësishëm për SHBA-në.
Çfarë janë Raketat Precize të Sulmit (PrSM)?
PrSM-të janë sisteme raketash me rreze të gjatë veprimi dhe precizon të lartë, të prodhuara nga kompania amerikane Lockheed Martin. Kompania i dorëzoi PrSM-të e para Ushtrisë Amerikane në dhjetor 2023.
Këto raketa kanë një rreze veprimi që varion nga 60 deri në 499 kilometra dhe janë të ngjashme me sistemet e lëshimit MLRS M270 dhe HIMARS, të cilat janë zhvilluar gjithashtu nga Lockheed Martin dhe përdoren nga forcat e armatosura të SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Kompania thekson se PrSM-të janë jashtëzakonisht fleksibile dhe mund të instalohen shpejt, duke u dhënë forcave të armatosura mundësinë për t'iu përgjigjur menjëherë nevojave strategjike.
Çfarë i bën PrSM-të të ndryshme?
PrSM-të janë projektuar për të zëvendësuar ATACM-ët, të cilët lëshohen nga sistemi HIMARS dhe kanë një rreze veprimi prej afërsisht 300 kilometrash. Me futjen e PrSM-ve, rrezja e veprimit të raketave rritet ndjeshëm në 499 km, pa kërkuar një ndryshim në mjetin e lëshimit.
Përveç kësaj, PrSM-të ofrojnë dyfishin e "ngarkesës së raketave" të ATACM-ve, pasi një HIMARS mund të mbajë dy PrSM në vend të një ATACM të vetëm.
Çfarë i mundësojnë ato SHBA-së?
Përdorimi i PrSM-ve rrit aftësitë ekzistuese me rreze të gjatë veprimi të SHBA-së. CENTCOM konfirmoi se PrSM-të u përdorën në sulmet e kryera nga në operacionin e përbashkët SHBA-Izrael në Iran, i koduar " Operacioni Epic Fury", i cili filloi më 28 shkurt.
Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Arabia Saudite dhe shtete të tjera të Gjirit që strehojnë baza ushtarake amerikane janë brenda rezes 400 km nga Irani, duke i bërë PrSM-të një mjet të vlefshëm për operacionet strategjike në rajon.
Rëndësia e sjelljes së PrSM-ve në fushën e betejës
Rëndësia e përdorimit të PrSM-ve qëndron në faktin se aftësitë e këtyre sistemeve raketore tejkalojnë kufijtë e përcaktuar nga Traktati INF (Traktati i Forcave Bërthamore me Rreze të Mesme Veprimi), nga i cili SHBA-të u tërhoqën në vitin 2019.
PrSM-të mund të tejkalojnë rrezen maksimale prej 500 km të përcaktuar nga traktati për sistemet e lëshuara nga toka. Tërheqja e SHBA-së nga Traktati i INF-së hapi rrugën për zhvillimin e sistemeve të tilla raketore, duke rritur më tej aftësinë e saj strategjike në Lindjen e Mesme dhe më gjerë. ©LAPSI.al
