Flash

Mbrojtja e parashë cash me Kushtetutë, Zvicra voton më 8 mars

Lapsi.al 14 February 2026
Mbrojtja e parashë cash me Kushtetutë, Zvicra voton më 8 mars

Në Zvicër po zhvillohet një debat i gjerë mbi të ardhmen e parasë fizike. Më 8 mars, qytetarët do të votojnë nëse do të miratojnë një reformë kushtetuese që synon të garantojë me ligj disponueshmërinë e parasë cash në vend.

Nisma, e titulluar “Po për një monedhë zvicerane të pavarur dhe të lirë me monedha ose kartëmonedha”, është promovuar nga Movimento svizzero per la libertà, një lëvizje që u bë e njohur gjatë pandemisë së COVID-19 për qëndrimet e saj kundër vaksinimit.

Qëllimi i propozimit është të shmangë zhdukjen graduale të parasë fizike, në një kohë kur pagesat elektronike po fitojnë terren. Përveç kartave bankare, në vend përdoret gjerësisht edhe aplikacioni Twint, i cili mundëson pagesa përmes kodit QR direkt nga telefoni celular.

Sipas një sondazhi të publikuar nga Bankës Kombëtare Zvicerane, 95% e popullsisë vazhdon të përdorë para cash. Në qarkullim ndodhen mesatarisht rreth 73 miliardë franga zvicerane. Megjithatë, 70% e pagesave kryhen tashmë përmes mjeteve elektronike. Ndërkohë, më shumë se gjysma e qytetarëve do të donin të hiqeshin nga përdorimi monedhat 5 centëshe, të cilat konsiderohen të bezdisshme.

Në qytetin e Lugano, autoritetet lejojnë edhe pagesën e taksave me kriptovaluta, duke reflektuar hapjen ndaj teknologjive të reja financiare.

Mbështetësit e nismës argumentojnë se paraja fizike mbetet e domosdoshme, sidomos në rastet e sulmeve kibernetike ndaj bankave apo reduktimit të bankomateve dhe sporteleve bankare për arsye kursimi. Sipas tyre, frangu zviceran konsiderohet një aset i sigurt, krahas arit dhe pasurive të paluajtshme.

Lëvizja kërkon gjithashtu që çdo kalim i mundshëm në një monedhë tjetër, edhe pse aktualisht i largët, të miratohet vetëm përmes referendumit popullor.

Të këshilluara

ide

Shqipëria nuk ka pse të arrijë Europën, tani mund ta udhëheqë atë

Në një editorial për The Guardian, Lea Ypi shkruan se protestat e të rinjve tregojnë se Shqipëria mund t’i japë Europës një mësim mbi vetërespektin. Sipas saj, brezi që thotë “Shqipëria nuk është në shitje” po sfidon modelin ku natyra shitet për investime, demokracia kapet nga të pasurit dhe integrimi europian përdoret për të mbyllur gojën kritikëve.

16:35 Lea Ypi

Çfarë e ka shfazuar Edi Ramën

Përtej teorive komplotiste ka një shpjegim të thjeshtë se si ata të rinj që bërtasin rrugëve të Shqipërisë kundër kryeministrit të tyre, u gjendën në të njëjtën anë të barikadës me mediat më të rëndësishme të globit

16:26 Andi Bushati

MOTI TIRANA

22°c

KËMBIMI EURO

95.19

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Me sytë katër

PAPARAZZI